რა ვქნა, თუ საკვებს და სითხეს ვერ ვიკავებ?

მოკლე პასუხი: დროულად მიმართეთ დახმარებას

თუ ორსულად ხართ და ვერ იკავებთ სითხეს ან საკვებს, პასუხი ცალსახაა: იმავე დღეს უნდა მიმართოთ სამედიცინო დახმარებას. ეს განსაკუთრებით კრიტიკულია, თუ ღებინებთ ექიმის მიერ დანიშნულ მნიშვნელოვან მედიკამენტს ან რამდენიმე საათია ვერ იღებთ სითხეს.

ორსულობისას გულისრევა ძალიან ხშირია, მაგრამ მუდმივი ღებინება განსხვავებული მდგომარეობაა. ზოგიერთი წყარო გვირჩევს ექიმთან მისვლას, თუ 24 საათის განმავლობაში ვერ იკავებთ სითხეს, მაგრამ ეს არ არის ლოდინის პერიოდი მათთვის, ვინც უკვე გრძნობს გაუწყლოების ნიშნებს. თუ თქვენი მდგომარეობა უარესდება, გრძნობთ სისუსტეს ან შემცირდა შარდვა, დაუყოვნებლივ მიმართეთ რჩევას. გახსოვდეთ, ეს თქვენი ბრალი არ არის და ამ მდგომარეობის მარტო მართვა არ გევალებათ. დროული მიმართვა ყველაზე უსაფრთხო ნაბიჯია როგორც თქვენი, ასევე თქვენი ბავშვის ჯანმრთელობისთვის.

უბრალო გულისრევა და ჰიპერემეზის გრავიდორუმი: რა განსხვავებაა?

ორსულობისას გულისრევა და ღებინება, რომელსაც ჩვეულებრივ „დილის გულისრევას“ უწოდებენ, შეიძლება დღის ნებისმიერ დროს მოხდეს. ეს ხშირია ორსულთა უმეტესობაში და ჩვეულებრივ ქრება 16-20-ე კვირამდე. არ არსებობს მტკიცებულება, რომ ორსულობის მსუბუქი და ზომიერი გულისრევა საზიანო გავლენას ახდენს ბავშვზე; მძიმე და მუდმივი ღებინება კი ცალკე უნდა შეფასდეს.

თუმცა, ზოგიერთ შემთხვევაში ეს მდგომარეობა უფრო მძიმე ფორმას იღებს და მას ჰიპერემეზის გრავიდორუმი (HG) ეწოდება. ეს არის სერიოზული სამედიცინო მდგომარეობა, რომელიც შეიძლება გამოვლინდეს დაახლოებით 3 ორსული ქალიდან 100-ში. HG-ის მთავარი განსხვავება მისი სიმძიმეა:

• უბრალო გულისრევა: იწვევს დისკომფორტს, მაგრამ ჩვეულებრივ საშუალებას გაძლევთ გააგრძელოთ ყოველდღიური ცხოვრება და მიიღოთ გარკვეული საკვები და სითხე.
• ჰიპერემეზის გრავიდორუმი (HG): იმდენად მძიმეა, რომ შეიძლება სერიოზულად შეზღუდოს თქვენი ყოველდღიური აქტივობები, ხელს უშლის ნორმალურ კვებასა და სითხის მიღებას. ამან შეიძლება გამოიწვიოს გაუწყლოება და კვების დარღვევა.

კვლევები აჩვენებს, რომ HG არის გენეტიკური მიდრეკილება, რომელიც დაკავშირებულია პლაცენტის მიერ გამოყოფილი ჰორმონის GDF-15-ის მაღალ დონესთან. ეს არ არის ფსიქოლოგიური პრობლემა ან თქვენი ბრალი, არამედ რეალური ფიზიკური მდგომარეობა.

როგორ ამოვიცნოთ გაუწყლოება?

გაუწყლოება ხდება მაშინ, როდესაც თქვენი ორგანიზმი არ იღებს საკმარის სითხეს. ეს სერიოზული რისკია ძლიერი ღებინების დროს. ყურადღება მიაქციეთ შემდეგ ნიშნებს, რადგან ისინი მიუთითებენ, რომ თქვენს ორგანიზმს სასწრაფოდ სჭირდება სითხე:

• შარდის ფერი და რაოდენობა: თქვენი შარდის ფერი ძალიან მუქი ყვითელი ან ყავისფერია. 8 საათზე მეტი ხნის განმავლობაში შარდვის არარსებობა სერიოზული სიგნალია.
• პირის ღრუს და კანის სიმშრალე: ძლიერი წყურვილის შეგრძნება, პირის ღრუს და ტუჩების სიმშრალე.
• ზოგადი სისუსტე: თავბრუსხვევა, სისუსტე ან გონების დაკარგვის შეგრძნება ფეხზე დგომისას.
• დაღლილობა და ძილიანობა: თავს ზედმეტად დაღლილად ან ძილიანად გრძნობთ.

თუ ამ ნიშნებიდან რომელიმეს გრძნობთ, დაუყოვნებლივ უნდა მიმართოთ სამედიცინო დახმარებას. გაუწყლოება, თუ არ განიკურნა, შეიძლება საშიში იყოს როგორც თქვენი, ასევე თქვენი ბავშვის ჯანმრთელობისთვის.

როდის მივმართოთ ექიმს დაუყოვნებლივ: ნუ დაელოდებით!

ზოგიერთი სიმპტომი საჭიროებს სასწრაფო სამედიცინო ჩარევას. შემდეგ შემთხვევებში დაუყოვნებლივ მიმართეთ ექიმს, ბებიაქალს ან ადგილობრივ სასწრაფო დახმარების სამსახურს:

შემდეგ შემთხვევებში დაუყოვნებლივ გამოიძახეთ სასწრაფო დახმარება:

• მწვავე მუცლის ტკივილი
• სისხლიანი ღებინება
• ფეხზე დგომისას ძლიერი სისუსტე, თავბრუსხვევა ან გონების დაკარგვა
• დაბნეულობა ან გონების არევა

შემდეგ შემთხვევებში კი სასწრაფოდ მიმართეთ ექიმს ან ბებიაქალს:

• თუ ვერ იკავებთ სითხეს ან საკვებს კუჭში (ამ შემთხვევაში არ დაელოდოთ 24 საათს).
• თუ 8 საათზე მეტია არ მოშარდულხართ ან თქვენი შარდი ძალიან მუქი ფერისაა.
• თუ გაქვთ მაღალი ტემპერატურა (სიცხე).
• თუ სწრაფად იკლებთ წონაში.
• თუ გულისრევა და ღებინება ორსულობის 16-ე კვირის შემდეგ დაიწყო (ეს შეიძლება სხვა მიზეზებით იყოს გამოწვეული).

გახსოვდეთ, თქვენს მდგომარეობას ყველაზე ზუსტად მხოლოდ სამედიცინო პერსონალი შეაფასებს. ეჭვის შემთხვევაში ნუ მოგერიდებათ რჩევის მიღება.

მცირე ნაბიჯები, რომელთა გადადგმაც შეგიძლიათ დახმარების მოლოდინში

ექიმთან ვიზიტის ორგანიზებისას შეგიძლიათ სცადოთ ზოგიერთი მეთოდი თქვენი მდგომარეობის ოდნავ შესამსუბუქებლად. ეს სცადეთ მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ შეგიძლიათ მათი მიღება. თუ ვერ იკავებთ სითხეს ან თქვენი მდგომარეობა უარესდება, ნუ გადადებთ სამედიცინო დახმარებას ამ მეთოდების გამო.

• დალიეთ მცირე ულუფებით და ხშირად: დიდი ჭიქა წყლის დალევის ნაცვლად, მიიღეთ წყალი ან სხვა სითხეები მცირე ყლუპებით მთელი დღის განმავლობაში.
• უპირატესობა მიანიჭეთ ცივ საკვებს: ცხელი საკვების სუნმა შეიძლება გააძლიეროს თქვენი გულისრევა. ცივი ან ოთახის ტემპერატურის საკვები უფრო ადვილად მიიღება.
• აირჩიეთ მარტივი და მსუბუქი საკვები: უცხიმო, ნახშირწყლებით მდიდარმა საკვებმა (მშრალი ტოსტი, მარილიანი კრეკერები, ბრინჯი, მაკარონი) შეიძლება ნაკლებად გააღიზიანოს თქვენი კუჭი.
• მოერიდეთ გამაღიზიანებელ სუნებს: დაადგინეთ, რომელი საკვები ან სუნამო აძლიერებს თქვენს გულისრევას და მოერიდეთ მათ.
• ჯანჯაფილი: ზოგიერთი კვლევა აჩვენებს, რომ ჯანჯაფილი ამცირებს გულისრევას. შეგიძლიათ სცადოთ ჯანჯაფილის ჩაი ან საკვები, მაგრამ ორსულობისას ჯანჯაფილის ნებისმიერი დანამატის მიღებამდე გაიარეთ კონსულტაცია ფარმაცევტთან.
• ორალური რეჰიდრატაციის მარილები (ORD): აფთიაქებში გაყიდული ეს სპეციალური ხსნარები დაგეხმარებათ დაკარგული სითხისა და ელექტროლიტების აღდგენაში. გამოყენებამდე აუცილებლად დაიცავით ფარმაცევტის მითითებები.

რა გელით ექიმის გამოკვლევისას?

ექიმთან ან საავადმყოფოში მისვლისას, თქვენი მდგომარეობის ზუსტად შესაფასებლად დაგისვამენ რიგ კითხვებს და ჩაგიტარებენ გარკვეულ გამოკვლევებს. ამისთვის მზადყოფნა თავს უფრო კომფორტულად გაგრძნობინებთ.

თქვენმა ექიმმა შეიძლება გკითხოთ:

• რამდენი ხანია გრძელდება თქვენი სიმპტომები?
• რამდენი სითხისა და საკვების მიღება შეგიძლიათ?
• გისინჯავთ თუ არა რაიმე მედიკამენტი?
• სწრაფად დაიკელით წონაში?
• გაქვთ თუ არა სხვა სიმპტომები, როგორიცაა მუცლის ტკივილი ან ტკივილი შარდვისას?
• გქონდათ თუ არა ეს მდგომარეობა წინა ორსულობებში?

შესაძლო გამოკვლევები:

• ფიზიკური გასინჯვა: გაიზომება თქვენი ტემპერატურა, პულსი, სუნთქვის სიხშირე და არტერიული წნევა. შემოწმდება თქვენი წონა და შეფასდება გაუწყლოების ნიშნები.
• შარდის ანალიზი: მაგალითად, ინფექციის ნიშნების შესამოწმებლად. დახმარების მისაღებად არ არის საჭირო კეტონის შედეგი ან წონის დაკლების გარკვეული ზღვარი.
• სისხლის ანალიზი: თქვენს სისხლში ელექტროლიტების, თირკმელების და ღვიძლის ფუნქციების ნორმალურობის შესამოწმებლად.
• ულტრაბგერითი გამოკვლევა (ექოსკოპია): თუ ჯერ არ გაგიკეთებიათ ექოსკოპია, შეიძლება შემოგთავაზონ ორსულობის კვირის დასადასტურებლად და ისეთი შემთხვევების შესამოწმებლად, როგორიცაა ტყუპების ორსულობა.

მკურნალობის ვარიანტები: ინდივიდუალური მიდგომა

ძლიერი გულისრევისა და ღებინების მკურნალობა თითოეული ქალისთვის ინდივიდუალურად იგეგმება. მიზანი პირველ რიგში გაუწყლოების აღმოფხვრა და სიმპტომების კონტროლია.

საავადმყოფოში მკურნალობა შეიძლება მოიცავდეს შემდეგს:

• ინტრავენური სითხეები (სისტემა): თუ ვერ სვამთ სითხეს, თქვენს მკლავში ვენიდან შეჰყავთ სითხეები თქვენი ორგანიზმის წყლისა და ელექტროლიტების ბალანსის აღსადგენად.
• გულისრევის საწინააღმდეგო მედიკამენტები (ანტიემეტიკები): ღებინების შესაჩერებლად არსებობს სხვადასხვა მედიკამენტი. თუ ვერ ყლაპავთ აბებს, მათი მიღება შესაძლებელია ინექციის (ნემსის) ან სუპოზიტორიის სახით. ექიმი განმარტავს პრეპარატის სარგებელსა და რისკს, გვერდით მოვლენებსა და გამოყენების მეთოდს.
• ვიტამინები: ხანგრძლივმა ღებინებამ შეიძლება გამოიწვიოს ზოგიერთი ვიტამინის, განსაკუთრებით B1 ვიტამინის (თიამინის) დეფიციტი. ეს ვიტამინი შეიძლება მიეცეს სისტემის საშუალებით.
• სისხლის შედედების პრევენცია: საავადმყოფოში ხანგრძლივმა უმოძრაობამ და გაუწყლოებამ შეიძლება გაზარდოს სისხლის შედედების (თრომბოზის) რისკი. ამ რისკის შესამცირებლად შეიძლება დაინიშნოს სპეციალური ელასტიური წინდები ან სისხლის გამათხელებელი ჰეპარინის ინექციები.

მკურნალობის გარეშე მძიმე ღებინება ასევე რისკს წარმოადგენს; ამიტომ, უფრო სასარგებლოა თქვენი შეშფოთების გამოხატვა მედიკამენტების გამო და ინდივიდუალური სარგებელ-რისკის გეგმის განხილვა.

სახლში დაბრუნების შემდეგ: შემდეგი ნაბიჯები

საავადმყოფოდან გაწერის შემდეგ მნიშვნელოვანია მკურნალობის გაგრძელება და სიმპტომების განმეორების პრევენცია. თქვენი ექიმი სავარაუდოდ დაგინიშნავთ გულისრევის საწინააღმდეგო აბებს სახლში მისაღებად.

• მიიღეთ მედიკამენტები რეგულარულად: მაშინაც კი, თუ თავს უკეთ გრძნობთ, გააგრძელეთ ექიმის მიერ დანიშნული მედიკამენტების მიღება. ახალი რეცეპტისთვის მიმართეთ ექიმს, სანამ თქვენი მედიკამენტები ამოიწურება.
• თუ სიმპტომები განმეორდება: თუ ღებინება კვლავ გაძლიერდება და ვერ იკავებთ სითხეს ან მედიკამენტს, იმავე დღეს დაუკავშირდით სამედიცინო გუნდს ხელახალი შეფასებისთვის. ნუ გაზრდით დოზას თვითნებურად და ნუ დაელოდებით მდგომარეობის კიდევ უფრო გაუარესებას დახმარებისთვის.
• გრძელვადიანი მონიტორინგი: თუ ძლიერი გულისრევა და ღებინება გრძელდება 20-ე კვირის შემდეგაც, თქვენმა ექიმმა შეიძლება შემოგთავაზოთ დამატებითი ულტრაბგერითი გამოკვლევები ორსულობის შემდგომ პერიოდში თქვენი ბავშვის ზრდის მონიტორინგისთვის.

მიუხედავად იმისა, რომ ეს რთული პერიოდია, იცოდეთ, რომ უმეტეს შემთხვევაში სიმპტომები უმჯობესდება ან მთლიანად ქრება თქვენი ბავშვის დაბადების შემდეგ.

ახლობლების მხარდაჭერა და ემოციური ჯანმრთელობა

ჰიპერემეზის გრავიდორუმი არა მხოლოდ ფიზიკურად, არამედ ემოციურადაც ძალიან დამღლელი გამოცდილებაა. ამ მდგომარეობამ შეიძლება უარყოფითად იმოქმედოს თქვენს განწყობაზე, სამუშაოზე, სახლის ცხოვრებასა და სოციალურ ურთიერთობებზე. ნორმალურია, თუ თავს იზოლირებულად ან დამნაშავედ გრძნობთ, მაგრამ ამ გრძნობებთან მარტო არ უნდა დარჩეთ.

როგორ შეუძლიათ თქვენს ახლობლებს დახმარება?

• გაგება: მნიშვნელოვანია, რომ მათ გაიგონ, რომ ეს მდგომარეობა რეალური სამედიცინო პრობლემაა და თქვენ „არ ნაზობთ“.
• პრაქტიკული დახმარება: სახლის საქმეებში, საჭმლის მომზადებაში (განსაკუთრებით უსუნო საკვები) ან სხვა ბავშვების მოვლაში დახმარებამ შეიძლება მნიშვნელოვნად შეამციროს თქვენი ტვირთი.
• გამაღიზიანებლებისგან თავის არიდება: მცირე ცვლილებებმა, როგორიცაა სახლში მძაფრი სუნის მქონე საკვების არ მომზადება ან ძლიერი სუნამოების არ გამოყენება, შეიძლება დიდი განსხვავება მოახდინოს.

თუ თავს მოუსვენრად, დეპრესიაში ან ზედმეტად სტრესულად გრძნობთ, გაუზიარეთ ეს თქვენს ექიმს ან ბებიაქალს. მათ შეუძლიათ დაგეხმაროთ საჭირო ემოციური მხარდაჭერის მიღებაში. გახსოვდეთ, ამ პერიოდში საკუთარი თავის მიმართ თანაგრძნობა ძალიან მნიშვნელოვანია.

თქვენი ორსულობის ყველა მნიშვნელოვანი შეხვედრისა და თარიღის ჩასაწერად შეგიძლიათ გამოიყენოთ Anacan კალენდარი.