Hamiləlikdən əvvəl hazırlıq: Fol turşusu niyə bu qədər vacibdir?

Hamilə qalmağa qərar vermisinizsə, yəqin ki, artıq gələcək körpəniz üçün xəyallar qurmağa, bəlkə də uşaq otağı üçün rənglər düşünməyə başlamısınız. Lakin, sağlam bir körpəyə sahib olmaq üçün atacağınız ilk və bəlkə də ən vacib addım uşaq arabası seçmək deyil, aptekə gedib Fol Turşusu almaqdır.

Bəs bu kiçik vitamin niyə hamiləlik planlamasının "qızıl standartı" sayılır? Niyə həkimlər onu "körpənin sığortası" adlandırırlar? Gəlin, fol turşusunun möcüzəvi təsirləri və istifadə qaydaları haqqında danışaq.

Fol turşusu (Vitamin B9) əslində nədir?

Fol turşusu, B qrupu vitaminlərindən biri olan B9 vitamininin sintetik formasıdır (təbii qidalarda olan formasına "folat" deyilir). Bu vitamin bədənimizdə yeni hüceyrələrin yaranması və DNT-nin formalaşması üçün həyati əhəmiyyət daşıyır.

Körpə ana bətninə düşdüyü ilk andan etibarən sürətlə bölünən hüceyrələrdən ibarət olur. Məhz bu bölünmə prosesinin düzgün getməsi üçün orqanizmin bol miqdarda fol turşusuna ehtiyacı var.

Niyə məhz "hamiləlikdən əvvəl" başlamalıyam?

Bir çox qadın hamilə olduğunu öyrəndikdən sonra vitamin qəbuluna başlayır. Bu, əlbəttə ki, faydalıdır, lakin ən kritik məqam çox vaxt qaçırılmış olur.

1. Sinir borusu qüsurlarının qarşısının alınması

Körpənin beyin və onurğa sütununun əsasını təşkil edən sinir borusu (neural tube) hamiləliyin ilk 28 günü ərzində formalaşır və bağlanır. Bu dövrdə siz hələ hamilə olduğunuzu belə bilməyə bilərsiniz.

Əgər orqanizmdə fol turşusu çatışmazlığı olarsa, sinir borusu tam bağlanmaya bilər. Bu isə Spina Bifida (onurğa yırtığı) və ya Anensefaliya (beyin inkişafının pozulması) kimi ciddi doğuş qüsurlarına səbəb ola bilər. Araşdırmalar göstərir ki, vaxtında qəbul edilən fol turşusu bu riskləri 70%-ə qədər azaldır.

2. Düşük riskinin azaldılması

Sağlam DNT istehsalı, hamiləliyin erkən dövrlərində embrionun uşaqlıq divarına möhkəm yapışmasına və inkişafına kömək edir. Vitamin B9 çatışmazlığı erkən düşüklərlə əlaqələndirilir.

3. Anemiyanın (qanazlığının) profilaktikası

Hamiləlik zamanı qan həcmi artır. Fol turşusu qırmızı qan hüceyrələrinin yaranmasında iştirak edərək, həm ananı, həm də körpəni anemiyadan qoruyur.

Nə qədər və nə vaxt qəbul etməli?

Dünya Səhiyyə Təşkilatının və ginekoloqların tövsiyəsi birmənalıdır:

• Zamanlama: Hamilə qalmağa cəhd etməzdən ən azı 1-3 ay əvvəl başlamaq və hamiləliyin ilk 12 həftəsi (birinci trimestr) boyu davam etmək lazımdır.

• Dozaj: Standart olaraq gündəlik 400 mkq (mikroqram) fol turşusu qəbulu məsləhət görülür.

Diqqət: Əgər ailənizdə sinir sistemi qüsurları ilə doğulan uşaq olubsa, diabetiniz varsa və ya epilepsiya dərmanları qəbul edirsinizsə, həkiminiz sizə daha yüksək doza (məsələn, 5 mq) təyin edə bilər. Özbaşına yüksək doza qəbul etməyin.

>

Təbii qidalar yoxsa həblər?

"Mən sağlam qidalanıram, dərmana ehtiyacım varmı?" sualı çox verilir. Təəssüf ki, yalnız qida ilə lazımi miqdarı toplamaq çətindir, çünki bişirmə zamanı folatların böyük hissəsi parçalanır. Lakin qida rasionunuzu zənginləşdirmək mütləqdir.

Fol turşusu ilə ən zəngin qidalar:

• Yaşıl yarpaqlı tərəvəzlər: İspanaq, kahı, brokkoli.

• Paxlalılar: Mərci, noxud, lobya (Azərbaycan mətbəxində bunlar bol olduğu üçün şanslısınız!).

• Sitrus meyvələri: Portağal, limon, naringi.

• Qoz və fındıq.

• Qaraciyər (Lakin hamiləlikdə yüksək A vitamini səbəbindən məhdudlaşdırılmalıdır).

Nəticə

Hamiləliyə hazırlıq sadəcə maddi və mənəvi hazırlıq deyil, həm də bədəninizi bu möcüzəyə hazırlamaqdır. Fol turşusu qəbulu, gələcək övladınızın sağlamlığı üçün edə biləcəyiniz ən asan və ən təsirli investisiyadır.

Bu gündən etibarən bir stəkan su ilə birlikdə kiçik bir vitamin qəbul etməyi vərdişə çevirin. Unutmayın, sağlam ana – sağlam gələcək deməkdir.

Hamiləlik planlaşdırırsınız?

Ovulyasiya günlərini dəqiq hesablamaq və bədəninizdəki dəyişiklikləri izləmək üçün Anacan tətbiqini yükləyin. Biz bu yolda hər addımda yanınızdayıq!