Hamiləlik
Dözülməz aybaşı sancıları (Dismenoreya): Təbii vasitələr və nə vaxt həkimə getməli?
Aybaşı zamanı şiddətli ağrılar (dismenoreya) niyə yaranır? Ev şəraitində ağrını kəsməyin 5 təbii yolu: istilik, bitki çayları və masaj. Endometrioz şübhəsi və həkimə müraciət edilməli hallar

Ayın o günləri yaxınlaşdıqda qorxu hissi keçirirsiniz? İlk günləri yataqdan qalxa bilmir, işdən və ya dərsdən icazə alırsınız? Ətrafınızdakılar "Bu, qadınların qismətidir, dözməlisən" və ya "Evlənəndə keçər" deyib ağrınızı kiçildirsə də, siz bilirsiniz ki, bu ağrı normal deyil.
Tibbi dildə Dismenoreya adlanan ağrılı aybaşı, dünyada milyonlarla qadının həyat keyfiyyətini aşağı salan bir problemdir. Lakin "dözmək" yeganə çıxış yolu deyil.
Bu məqalədə, sancıların əsl səbəbini, ağrıkəsicilərə əl atmadan əvvəl sınaya biləcəyiniz təbii üsulları və hansı halda bu ağrının ciddi bir xəstəliyin (məsələn, Endometriozun) xəbərçisi olduğunu araşdıracağıq.
Niyə ağrıyır?
Aybaşı zamanı uşaqlıq (rəhm), daxilindəki qatı (endometriumu) xaric etmək üçün yığılır. Bu yığılmanı təmin edən maddələrə Prostaqlandinlər deyilir.
Sadə izah: Prostaqlandin səviyyəsi nə qədər yüksək olarsa, uşaqlıq o qədər güclü sıxılır və bu da qan dövranını müvəqqəti dayandıraraq kəskin ağrıya səbəb olur. Bu, Birincili Dismenoreyadır və adətən gənc qızlarda rast gəlinir.
Lakin ağrı başqa səbəblərdən (kista, mioma, endometrioz) yaranırsa, bu İkincili Dismenoreya adlanır və mütləq müalicə tələb edir.
Evdə Təcili Yardım: 5 Təbii Vasitə
Əgər dərman içmək istəmirsinizsə və ya dərman təsir edənə qədər rahatlamaq istəyirsinizsə, bu üsulları sınayın:
1. İstilik (Qrelka) – Ən qədim və ən təsirli üsul
Nənələrimizin "qarnına isti qoy" məsləhəti elmi cəhətdən təsdiqlənib. İstilik uşaqlıq əzələlərini boşaldır və qan dövranını artırır.
Necə etməli: İsti su torbasını (qrelka) və ya ütülənmiş isti dəsmalı qarnınızın aşağı hissəsinə qoyun. İsti duş qəbul etmək də eyni effekti verir.
2. Möcüzəvi Bitki Çayları
Bəzi bitkilər təbii spazmolitik (spazm açan) təsirə malikdir.
Çobanyastığı (Romaşka): Sakitləşdirici təsiri ilə həm əsəbləri, həm də əzələləri yumşaldır.
Zəncəfil: İltihab əleyhinə güclü təsiri var. Təzə zəncəfili rəndələyib çay kimi dəmləyin.
Darçın: Qanaxmanı tənzimləməyə və ağrını azaltmağa kömək edir.
3. Maqneziumla zəngin qidalar
Maqnezium "təbii relaksant"dır. Aybaşıdan bir neçə gün əvvəl maqneziumla zəngin qidaları artırın.
Nə yeməli: Banan, qara şokolad (bəli, şokolad!), badam, ispanaq və balqabaq tumu.
4. Masaj və Efir yağları
Qarnın aşağı hissəsini yüngül dairəvi hərəkətlərlə masaj etmək spazmı azalda bilər.
Resept: Bir az baza yağına (zeytun və ya badam) bir neçə damcı Lavanda və ya Nanə yağı qatın. Lavanda sakitləşdirir, nanə isə ağrını "keyidir".
5. Hərəkət edin (Divanda bükülüb qalmayın)
Bilirik, ağrı zamanı hərəkət etmək ən son istədiyiniz şeydir. Lakin yüngül gəzinti və ya xüsusi yoqa hərəkətləri (məsələn, "Uşaq pozası" və ya "Pişik-İnək" hərəkəti) endorfin ifrazını artıraraq təbii ağrıkəsici rolunu oynayır.
Nə vaxt həkimə getməli?
Hər aybaşı sancısı normal deyil. Əgər aşağıdakı halları yaşayırsınızsa, bu, sadəcə "xasiyyət" deyil, tibbi problem ola bilər:
Dərmanlar kömək etmirsə: İbuprofen və ya digər ağrıkəsiciləri içməyinizə baxmayaraq ağrı kəsilmirsə.
Həyatınız iflic olursa: Ağrıya görə işə, dərsə gedə bilmir, gündəlik işlərinizi görə bilmirsinizsə.
Ağrı müddəti: Sancılar aybaşıdan 2-3 gün əvvəl başlayıb, qanaxma bitdikdən sonra da davam edirsə.
Yaş faktoru: Ağrılı aybaşılar gənc yaşda deyil, 25 yaşdan sonra qəfil başlayıbsa.
Digər simptomlar: Ağrı ilə yanaşı qeyri-adi axıntı, cinsi əlaqə zamanı ağrı və ya sonsuzluq problemi varsa.
Bu əlamətlər Endometrioz, Uşaqlıq Mioması və ya Kistaların xəbərçisi ola bilər. Zamanında qoyulan diaqnoz sizi illərlə çəkilən əziyyətdən qurtara bilər.
Aybaşı sancısı qadın olmağın "cəzası" deyil. Bədəniniz sizə nəsə demək istəyir. Təbii vasitələri sınayın, özünüzə qulluq edin (istirahət edin, bol su için) və əgər ağrı dözülməzdirsə, mütləq ginekoloqla məsləhətləşin.
Sancılarınızı izləmək və hansı günlərdə şiddətləndiyini görmək üçün Anacan tətbiqini yükləyin. Tətbiqdəki gündəliyə ağrı dərəcəsini (1-dən 10-a qədər) və qəbul etdiyiniz dərmanları qeyd etmək, həkiminizə dəqiq diaqnoz qoymaqda kömək edəcək.



