Chidab bo‘lmas hayz og‘riqlari (dismenoreya): tabiiy vositalar va qachon shifokorga murojaat qilish kerak?

Oyning o‘sha kunlari yaqinlashganda qo‘rquvni his qilasizmi? Dastlabki kunlarda o‘rningizdan tura olmay, ish yoki o‘qishdan ruxsat so‘raysizmi? Atrofdagilar "Bu ayollarning qismati, chidashingiz kerak" yoki "Turmushga chiqqaningizdan keyin o‘tib ketadi" deb og‘riqlaringizni jiddiy qabul qilmasa ham, siz bu og‘riq me’yoriy emasligini bilasiz.

Tibbiyotda dismenoreya deb ataladigan og‘riqli hayz dunyo bo‘ylab millionlab ayollarning hayot sifatini pasaytiradigan muammodir. Ammo "chidash" yagona yechim emas.

Ushbu maqolada og‘riqlarning asl sababini, og‘riq qoldiruvchi dorilarni qabul qilishdan oldin sinab ko‘rishingiz mumkin bo‘lgan tabiiy usullarni hamda qaysi holatlarda bu og‘riq jiddiy kasallikdan (masalan, endometriozdan) darak berishini ko‘rib chiqamiz.

Nega og‘riydi?

Hayz paytida bachadon ichki qavatini (endometriyni) tashqariga chiqarish uchun qisqaradi. Bu qisqarishni ta’minlaydigan moddalar prostaglandinlar deb ataladi.

• Oddiy tushuntirish: Prostaglandinlar darajasi qanchalik yuqori bo‘lsa, bachadon shunchalik kuchli qisqaradi. Bu qon aylanishini vaqtincha to‘xtatib, kuchli og‘riqni keltirib chiqaradi. Bu birlamchi dismenoreya bo‘lib, odatda yosh qizlarda uchraydi.

Ammo og‘riq boshqa sabablar (kista, mioma, endometrioz) tufayli yuzaga kelsa, bu ikkilamchi dismenoreya deb ataladi va albatta davolanishni talab qiladi.

Uy sharoitida tezkor yordam: 5 ta tabiiy vosita

Agar dori ichishni istamasangiz yoki dori ta’sir qilguniga qadar yengillikni xohlasangiz, quyidagi usullarni sinab ko‘ring:

1. Issiqlik (grelka) – eng qadimiy va eng samarali usul

Buvilarimizning "qorningga issiq narsa qo‘y" degan maslahati ilmiy jihatdan tasdiqlangan. Issiqlik bachadon mushaklarini bo‘shashtiradi va qon aylanishini yaxshilaydi.

• Qanday qilish kerak: Issiq suvli xaltachani (grelkani) yoki dazmollangan iliq sochiqni qorningizning pastki qismiga qo‘ying. Iliq dush qabul qilish ham xuddi shunday ta’sir ko‘rsatadi.

2. Mo‘jizaviy o‘simlik choylari

Ba’zi o‘simliklar tabiiy spazmolitik (spazmni bartaraf etuvchi) ta’sirga ega.

• Moychechak (romashka): Tinchlantiruvchi ta’siri tufayli ham asablarni, ham mushaklarni bo‘shashtiradi.

• Zanjabil: Kuchli yallig‘lanishga qarshi ta’sirga ega. Yangi zanjabilni qirg‘ichdan chiqarib, choy kabi damlang.

• Dolchin: Qon ketishini tartibga solish va og‘riqni kamaytirishga yordam beradi.

3. Magniyga boy mahsulotlar

Magniy "tabiiy relaksant"dir. Hayz boshlanishidan bir necha kun oldin magniyga boy mahsulotlar iste’molini oshiring.

• Nima yeyish kerak: Banan, qora shokolad (ha, shokolad!), bodom, ismaloq va qovoq urug‘i.

4. Massaj va efir moylari

Qorinning pastki qismini yengil aylana harakatlar bilan massaj qilish spazmni kamaytirishi mumkin.

• Retsept: Ozgina asos moyiga (zaytun yoki bodom moyi) bir necha tomchi lavanda yoki yalpiz moyi qo‘shing. Lavanda tinchlantiradi, yalpiz esa og‘riqni "uvushtiradi".

5. Harakat qiling (divanda bukchayib qolmang)

Bilamiz, og‘riq paytida harakat qilish — eng oxirgi istaydigan narsangiz. Ammo yengil sayr yoki maxsus yoga mashqlari (masalan, "Bola holati" yoki "Mushuk-Sigir" mashqi) endorfinlar ajralishini oshirib, tabiiy og‘riq qoldiruvchi vosita vazifasini bajaradi.

Qachon shifokorga murojaat qilish kerak?

Hayz paytidagi har qanday og‘riq ham me’yoriy emas. Agar quyidagi holatlarga duch kelsangiz, bu shunchaki "o‘ziga xos xususiyat" emas, balki tibbiy muammo bo‘lishi mumkin:

1. Dorilar yordam bermasa: Ibuprofen yoki boshqa og‘riq qoldiruvchi dorilarni qabul qilishingizga qaramay, og‘riq to‘xtamasa.

2. Hayotingiz izdan chiqsa: Og‘riq tufayli ishga yoki o‘qishga bora olmasangiz, kundalik yumushlaringizni bajara olmasangiz.

3. Og‘riq davomiyligi: Og‘riqlar hayzdan 2-3 kun oldin boshlanib, qon ketishi tugaganidan keyin ham davom etsa.

4. Yosh omili: Og‘riqli hayz yoshligingizdan emas, balki 25 yoshdan keyin to‘satdan boshlangan bo‘lsa.

5. Boshqa alomatlar: Og‘riq bilan birga noodatiy ajralma, jinsiy aloqa paytida og‘riq yoki bepushtlik muammosi bo‘lsa.

Bu alomatlar endometrioz, bachadon miomasi yoki kistalardan darak berishi mumkin. O‘z vaqtida qo‘yilgan tashxis sizni yillar davom etadigan azobdan xalos qilishi mumkin.

Hayz og‘rig‘i ayol bo‘lishning "jazosi" emas. Tanangiz sizga nimanidir aytmoqchi. Tabiiy vositalarni sinab ko‘ring, o‘zingizga g‘amxo‘rlik qiling (dam oling, ko‘p suv iching) va og‘riq chidab bo‘lmas darajada bo‘lsa, albatta ginekolog bilan maslahatlashing.

Og‘riqlaringizni kuzatish va qaysi kunlarda kuchayishini aniqlash uchun Anacan ilovasini yuklab oling. Ilovadagi kundalikka og‘riq darajasini (1-dan 10-gacha) va qabul qilgan dorilaringizni qayd etish shifokoringizga aniq tashxis qo‘yishda yordam beradi.