Axit folic được dùng để làm gì và dùng trong bao lâu?

Trả lời câu hỏi chính: Axit folic cần thiết để làm gì và dùng trong bao lâu?

Trong quá trình chuẩn bị mang thai và những tuần đầu của thai kỳ, chủ đề này có ý nghĩa đặc biệt. Axit folic là dạng tổng hợp của vitamin B9 và đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển đúng đắn của não và tủy sống của em bé trong những tuần đầu của thai kỳ. Mục đích chính của nó là giảm đáng kể nguy cơ dị tật ống thần kinh (NTD), bao gồm cả tật nứt đốt sống, còn được gọi là spina bifida.

Quy tắc cơ bản: Nếu bạn đang có kế hoạch mang thai hoặc mới biết mình có thai, hãy bắt đầu dùng 400 microgam (mcg) axit folic mỗi ngày ngay lập tức. Nên tiếp tục dùng liều này trong ít nhất 12 tuần đầu của thai kỳ.

Nếu bạn chưa dùng axit folic cho đến khi biết mình có thai, đừng tự trách mình; hãy nói với đội ngũ y tế của bạn ngay lần khám đầu tiên. Đây là một tình huống rất phổ biến. Điều quan trọng là bạn phải bắt đầu dùng ngay khi biết. Mỗi thai kỳ là khác nhau và một số phụ nữ có thể cần liều lượng khác nhau. Vì lý do này, điều quan trọng là phải tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc bác sĩ phụ khoa của bạn càng sớm càng tốt để xác định kế hoạch phù hợp nhất cho bạn.

Axit folic và folate: Sự khác biệt là gì?

Mặc dù thường được sử dụng thay thế cho nhau, axit folic và folate không giống nhau. Biết sự khác biệt giữa chúng giúp bạn hiểu tại sao việc bổ sung được khuyến nghị.

• Folate: là dạng tự nhiên của vitamin B9. Nó có tự nhiên trong nhiều loại thực phẩm như rau xanh đậm (rau bina, rau diếp), các loại đậu, trái cây họ cam quýt. Cơ thể chúng ta phải chuyển đổi folate từ thực phẩm thành dạng hoạt động để sử dụng.
• Axit folic: là dạng tổng hợp, do con người tạo ra của vitamin B9. Nó được sử dụng trong các chất bổ sung vitamin và thực phẩm tăng cường (như một số loại bột mì và ngũ cốc ăn sáng). Axit folic dễ dàng được cơ thể hấp thụ hơn và hiệu quả của nó trong việc ngăn ngừa dị tật ống thần kinh đã được chứng minh bằng các nghiên cứu khoa học.

Chính vì lý do này, không nên chỉ dựa vào thực phẩm giàu folate. Dùng bổ sung axit folic là cách đáng tin cậy nhất để đảm bảo lượng cần thiết trong thai kỳ.

Khi nào nên bắt đầu và dùng trong bao lâu?

Thời điểm dùng axit folic rất quan trọng đối với hiệu quả của nó. Ống thần kinh của em bé hình thành rất sớm trong thai kỳ, thường là trước khi người phụ nữ biết mình có thai.

Thời điểm bắt đầu lý tưởng: Bắt đầu dùng axit folic hàng ngày lý tưởng là 3 tháng trước khi cố gắng thụ thai là lựa chọn lý tưởng nhất. Đây là cách tiếp cận được khuyến nghị để chuẩn bị cho giai đoạn đầu của thai kỳ.

Thời gian dùng trong thai kỳ: Kể từ khi thai kỳ được xác nhận, việc tiếp tục dùng là bắt buộc ít nhất cho đến cuối tuần thứ 12. Ống thần kinh hình thành trong những tuần đầu; thời gian bổ sung được khuyến nghị không có nghĩa là nó chỉ đóng lại vào tuần thứ 12.

Nếu bạn chưa bắt đầu dùng trong giai đoạn chuẩn bị mang thai, đừng lo lắng. Hãy bắt đầu ngay khi bạn biết mình có thai. Bây giờ là lúc hữu ích để làm rõ kế hoạch dùng, nhưng việc bắt đầu muộn hơn không đảm bảo loại bỏ tất cả các rủi ro trước đó.

Làm rõ liều lượng tiêu chuẩn và đơn vị

Việc nhìn thấy các con số và đơn vị khác nhau trên bao bì thuốc và vitamin có thể gây nhầm lẫn. Hãy làm rõ vấn đề này. Đối với hầu hết phụ nữ đang có kế hoạch mang thai hoặc đang mang thai, liều lượng khuyến nghị hàng ngày tiêu chuẩn là 400 microgam (mcg).

Đôi khi, các đơn vị khác nhau có thể được chỉ định trên bao bì. Bảng dưới đây sẽ giúp bạn hiểu các đơn vị này:

Khi chọn vitamin, hãy đọc kỹ nhãn và đảm bảo rằng nó chứa 400 mcg (hoặc 0.4 mg) axit folic. Nếu bạn có bất kỳ nghi ngờ nào, đừng ngần ngại hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ của bạn.

Ai có thể cần liều cao (5 mg) axit folic?

Trong một số trường hợp, bác sĩ của bạn có thể xác định rằng nguy cơ dị tật ống thần kinh cao hơn và có thể kê đơn axit folic với liều cao hơn – 5 miligam (mg) – thay vì liều tiêu chuẩn 400 mcg. Điều này chỉ nên được thực hiện theo quyết định của bác sĩ và không được tự ý dùng liều cao.

Các trường hợp yêu cầu liều cao thường là:

• Bạn hoặc cha của em bé có tiền sử dị tật ống thần kinh (ví dụ: tật nứt đốt sống).
• Bạn hoặc cha của em bé có người thân gần gũi bị dị tật ống thần kinh.
• Thai kỳ trước của bạn bị dị tật ống thần kinh.
• Bạn bị tiểu đường loại 1 hoặc loại 2.
• Bạn bị các bệnh về máu như thiếu máu hồng cầu hình liềm hoặc thalassemia.
• Bạn đang dùng một số loại thuốc chống động kinh hoặc thuốc chống HIV (VIH).

Theo hướng dẫn của NICE (Viện Sức khỏe và Chăm sóc Quốc gia) của Vương quốc Anh, chỉ số khối cơ thể (BMI) cao không phải là lý do để dùng liều cao, nhưng các quy trình địa phương có thể khác nhau. Điều quan trọng là bạn phải luôn tuân thủ chỉ định của bác sĩ điều trị.

Nếu bạn đã phẫu thuật giảm cân, hãy yêu cầu một kế hoạch chuyên gia cá nhân cho axit folic và các vi chất dinh dưỡng khác. BMI cao hoặc nguy cơ tiền sản giật không phải là chỉ định cho liều axit folic cao theo NICE; các rủi ro khác và quy trình địa phương được xem xét.

Nguồn thực phẩm và lựa chọn vitamin trước khi sinh phù hợp

Thực phẩm giàu folate là một phần quan trọng của chế độ ăn uống lành mạnh khi mang thai. Các loại thực phẩm như rau bina, bông cải xanh, đậu lăng, đậu Hà Lan, cam là nguồn folate. Tuy nhiên, rất khó để cung cấp đủ lượng cần thiết trong thai kỳ chỉ bằng thực phẩm. Folate trong thực phẩm cũng dễ bị phân hủy khi nấu ăn.

Vì vậy, việc bổ sung là rất quan trọng. Khi chọn vitamin trước khi sinh hoặc axit folic riêng, hãy chú ý đến những điểm sau:

1. Kiểm tra liều lượng: Đảm bảo rằng hộp chứa 400 mcg (hoặc 0.4 mg) axit folic.
2. Kiểm tra thành phần: Vitamin tổng hợp dành cho thai kỳ thường an toàn. Tuy nhiên, nếu bạn đang sử dụng vitamin tổng hợp thông thường, hãy đảm bảo rằng nó không chứa vitamin A (retinol). Dùng quá nhiều vitamin A trong thai kỳ có thể gây hại cho em bé.
3. Tránh dầu cá: Không nên dùng các chất bổ sung như dầu gan cá tuyết có chứa retinol trong thai kỳ.

Bác sĩ hoặc dược sĩ của bạn có thể giúp bạn chọn loại thuốc phù hợp và đáng tin cậy nhất.

Phải làm gì nếu quên uống thuốc hoặc bị buồn nôn?

Quên một viên thuốc trong lịch trình hàng ngày có thể xảy ra với bất kỳ ai. Điều quan trọng là đừng hoảng sợ.

Nếu bạn quên một liều: Hãy uống liều đó ngay khi bạn nhớ ra. Tuy nhiên, nếu thời gian cho liều tiếp theo quá gần, hãy bỏ qua liều đã quên và tiếp tục theo lịch trình của bạn. Không bao giờ dùng liều gấp đôi để bù cho liều đã quên.

Buồn nôn và nôn: Một số phụ nữ, đặc biệt là trong những tháng đầu của thai kỳ, bị buồn nôn. Nếu bạn nôn ngay sau khi uống thuốc, đừng vội uống viên thứ hai. Không thể biết được bao nhiêu thuốc đã được hấp thụ. Nếu tình trạng này xảy ra thường xuyên, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ của bạn. Bác sĩ có thể khuyên bạn uống thuốc vào một thời điểm khác trong ngày hoặc cùng với thức ăn.

Có cần axit folic sau 12 tuần đầu tiên không?

Giai đoạn quan trọng nhất để axit folic ngăn ngừa dị tật ống thần kinh là 12 tuần đầu tiên. Sau thời gian này, bác sĩ của bạn có thể ngừng kê đơn axit folic liều cao riêng biệt, trừ khi có chỉ định y tế khác.

Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là axit folic hoàn toàn không cần thiết. Nó cũng đóng vai trò trong việc hình thành các tế bào máu. Nhiều loại vitamin tổng hợp dành cho thai kỳ được bào chế để dùng trong suốt thai kỳ và chúng chứa 400 mcg axit folic. Nếu bác sĩ của bạn thấy bạn có nguy cơ thiếu máu hoặc một lý do khác, họ có thể khuyên bạn tiếp tục dùng axit folic trong thời gian dài hơn.

Như mọi khi, hãy thảo luận kế hoạch dùng vitamin của bạn với bác sĩ sau 12 tuần. Đừng ngừng bất kỳ loại thuốc hoặc vitamin nào đã được kê đơn mà không có lời khuyên của bác sĩ.

Mẹo thực tế để không quên dùng hàng ngày

Trong thai kỳ, đã có rất nhiều điều phải suy nghĩ. Việc nhớ uống một viên thuốc hàng ngày đôi khi có thể khó khăn. Những thói quen đơn giản này có thể giúp bạn:

• Liên kết với thói quen hàng ngày: Uống thuốc vào cùng một thời điểm mỗi ngày, ví dụ, sau bữa sáng hoặc trước khi đánh răng.
• Để ở nơi dễ thấy: Giữ hộp vitamin trong bếp hoặc ở một nơi bạn thường xuyên lui tới, nhưng ngoài tầm với của trẻ em.
• Đặt lời nhắc: Đặt lời nhắc hàng ngày trên điện thoại là một trong những phương pháp hiệu quả nhất.
• Đánh dấu vào lịch: Đánh dấu vào lịch sau mỗi lần uống hàng ngày.

Hãy nhớ rằng, thói quen nhỏ này là một bước tiến lớn cho sức khỏe của em bé. Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi hoặc lo lắng nào, đừng ngần ngại nói chuyện với bác sĩ hoặc dược sĩ của bạn.

Bạn có thể sử dụng Lịch Anacan để dễ dàng theo dõi ngày khám bác sĩ và các ghi chú quan trọng khác.