ფოლიუმის მჟავა: რატომ ინიშნება და რამდენ ხანს უნდა მივიღოთ?

მთავარი კითხვის პასუხი: რისთვის და რამდენ ხანს არის საჭირო ფოლიუმის მჟავა?

ორსულობისთვის მზადებისას და ადრეულ კვირებში ეს თემა განსაკუთრებულ მნიშვნელობას იძენს. ფოლიუმის მჟავა, B9 ვიტამინის სინთეზური ფორმაა და გადამწყვეტ როლს ასრულებს თქვენი ბავშვის ტვინისა და ზურგის ტვინის სწორ განვითარებაში ორსულობის პირველ კვირებში. მისი მთავარი მიზანია მნიშვნელოვნად შეამციროს ნერვული მილის დეფექტების (NTD) რისკი, მათ შორის ზურგის ტვინის თიაქარი, რომელიც ცნობილია როგორც spina bifida.

ძირითადი წესი: თუ გეგმავთ დაორსულებას ან ახლახან გაიგეთ, რომ ორსულად ხართ, დაუყოვნებლივ დაიწყეთ დღეში 400 მიკროგრამი (მკგ) ფოლიუმის მჟავას მიღება. რეკომენდებულია ამ მიღების გაგრძელება ორსულობის მინიმუმ პირველი 12 კვირის განმავლობაში.

თუ ორსულობის შესახებ გაგებამდე არ მიგიღიათ ფოლიუმის მჟავა, ნუ დაადანაშაულებთ საკუთარ თავს; უთხარით ამის შესახებ თქვენს სამედიცინო გუნდს პირველივე ვიზიტისას. ეს ძალიან გავრცელებული შემთხვევაა. მთავარია, როგორც კი გაიგებთ, დაუყოვნებლივ დაიწყოთ მიღება. ყოველი ორსულობა განსხვავებულია და ზოგიერთ ქალს შეიძლება დასჭირდეს განსხვავებული დოზა. ამიტომ, მნიშვნელოვანია, რომ პირველივე შესაძლებლობისას გაიაროთ კონსულტაცია ექიმთან ან გინეკოლოგთან, რათა დაადგინოთ თქვენთვის ყველაზე შესაფერისი გეგმა.

ფოლიუმის მჟავა და ფოლატი: რა განსხვავებაა?

მიუხედავად იმისა, რომ ხშირად ურთიერთშენაცვლებით გამოიყენება, ფოლიუმის მჟავა და ფოლატი ერთი და იგივე არ არის. მათ შორის განსხვავების ცოდნა გვეხმარება იმის გაგებაში, თუ რატომ არის რეკომენდებული დანამატები.

• ფოლატი: B9 ვიტამინის ბუნებრივი ფორმაა. ის ბუნებრივად გვხვდება ბევრ საკვებში, როგორიცაა მწვანე ფოთლოვანი ბოსტნეული (ისპანახი, სალათის ფურცელი), პარკოსნები, ციტრუსები. ჩვენს ორგანიზმს სჭირდება საკვებიდან მიღებული ფოლატის აქტიურ ფორმად გარდაქმნა, რათა ის გამოიყენოს.
• ფოლიუმის მჟავა: B9 ვიტამინის ადამიანის მიერ შექმნილი, ანუ სინთეზური ფორმაა. ის გამოიყენება ვიტამინურ დანამატებში და გამდიდრებულ საკვებში (როგორიცაა ზოგიერთი ფქვილი და საუზმის მარცვლეული). ფოლიუმის მჟავა ორგანიზმის მიერ უფრო ადვილად შეიწოვება და მისი ეფექტურობა ნერვული მილის დეფექტების პრევენციაში მეცნიერულად დადასტურებულია.

სწორედ ამიტომ, არ არის რეკომენდებული მხოლოდ ფოლატით მდიდარი საკვებით შემოფარგვლა. ორსულობის დროს საჭირო რაოდენობის უზრუნველსაყოფად, ფოლიუმის მჟავას დანამატის მიღება ყველაზე საიმედო გზაა.

როდის დავიწყოთ და რამდენ ხანს გავაგრძელოთ?

ფოლიუმის მჟავას მიღების დრო გადამწყვეტია მისი ეფექტურობისთვის. ბავშვის ნერვული მილი ორსულობის ძალიან ადრეულ ეტაპზე ყალიბდება, ხშირად მაშინ, როცა ქალმა ჯერ კიდევ არ იცის, რომ ორსულადაა.

იდეალური დაწყების დრო: ორსულობის მცდელობამდე იდეალურ შემთხვევაში 3 თვით ადრე ყოველდღიური ფოლიუმის მჟავას მიღების დაწყება ყველაზე იდეალური ვარიანტია. ეს არის რეკომენდებული მიდგომა ორსულობის ადრეული ეტაპისთვის მოსამზადებლად.

ორსულობისას მიღების ხანგრძლივობა: ორსულობის დადასტურების მომენტიდან, მიღება მინიმუმ პირველი 12 კვირის ბოლომდე აუცილებელია. ნერვული მილი უფრო ადრეულ კვირებში ყალიბდება; რეკომენდებული დამატებითი პერიოდი არ ნიშნავს, რომ ის მხოლოდ 12-ე კვირას იხურება.

თუ ორსულობისთვის მზადების პერიოდში არ დაგიწყიათ მიღება, არ ინერვიულოთ. როგორც კი გაიგებთ, რომ ორსულად ხართ, დაუყოვნებლივ დაიწყეთ. ახლა მიღების გეგმის დაზუსტება სასარგებლოა, მაგრამ მოგვიანებით დაწყება არ იძლევა გარანტიას, რომ ყველა წინა რისკი აღმოიფხვრება.

სტანდარტული დოზა და ერთეულების განმარტება

აფთიაქებში და ვიტამინების შეფუთვებზე განსხვავებული ციფრებისა და ერთეულების დანახვამ შეიძლება დაგაბნიოთ. მოდით, გავარკვიოთ ეს საკითხი. ორსულობის დამგეგმავი ან ორსული ქალების უმეტესობისთვის რეკომენდებული სტანდარტული დღიური დოზაა 400 მიკროგრამი (მკგ).

ზოგჯერ შეფუთვაზე შეიძლება მითითებული იყოს განსხვავებული ერთეულები. ქვემოთ მოცემული ცხრილი დაგეხმარებათ ამ ერთეულების გაგებაში:

ვიტამინის არჩევისას ყურადღებით დააკვირდით ეტიკეტს და დარწმუნდით, რომ ის შეიცავს 400 მკგ (ან 0.4 მგ) ფოლიუმის მჟავას. თუ რაიმე ეჭვი გაქვთ, ნუ მოგერიდებათ ჰკითხოთ ფარმაცევტს ან თქვენს ექიმს.

ვის შეიძლება დასჭირდეს ფოლიუმის მჟავას მაღალი დოზა (5 მგ)?

ზოგიერთ შემთხვევაში, თქვენმა ექიმმა შეიძლება დაადგინოს, რომ ნერვული მილის დეფექტის რისკი უფრო მაღალია და დაგინიშნოთ ფოლიუმის მჟავას უფრო მაღალი – 5 მილიგრამი (მგ) – დოზა სტანდარტული 400 მკგ-ის ნაცვლად. ეს უნდა მოხდეს მხოლოდ ექიმის გადაწყვეტილებით და არ შეიძლება მაღალი დოზის თვითნებურად მიღება.

მაღალი დოზის საჭიროების შემთხვევები, როგორც წესი, შემდეგია:

• თუ თქვენ ან ბავშვის მამას გაქვთ ნერვული მილის დეფექტი (მაგალითად, spina bifida).
• თუ თქვენ ან ბავშვის მამის ახლო ნათესავებს შორის არის ნერვული მილის დეფექტის მქონე პირი.
• თუ თქვენი წინა ორსულობა ნერვული მილის დეფექტით დასრულდა.
• თუ გაქვთ 1-ლი ან 2-ლი ტიპის შაქრიანი დიაბეტი.
• თუ გაქვთ სისხლის დაავადება, როგორიცაა ნამგლისებრუჯრედოვანი ანემია ან თალასემია.
• თუ იღებთ ეპილეფსიის (კრუნჩხვების) ან აივ-ის (HIV) საწინააღმდეგო გარკვეულ მედიკამენტებს.

დიდი ბრიტანეთის NICE (National Institute for Health and Care Excellence) გაიდლაინების მიხედვით, მხოლოდ სხეულის მასის ინდექსის (BMI) მაღალი მაჩვენებელი არ არის მაღალი დოზის მიზეზი, თუმცა ადგილობრივი პროტოკოლები შეიძლება განსხვავდებოდეს. ყოველთვის მნიშვნელოვანია დაიცვათ თქვენი მკურნალი ექიმის დანიშნულება.

თუ ბარიატრიული ოპერაცია გაქვთ გაკეთებული, მოითხოვეთ ინდივიდუალური სპეციალისტის გეგმა ფოლიუმის მჟავასა და სხვა მიკროელემენტებისთვის. მაღალი BMI ან პრეეკლამფსიის რისკი თავისთავად არ არის მაღალი ფოლიუმის მჟავას დოზის ჩვენება NICE-ის მიხედვით; გათვალისწინებულია სხვა რისკები და ადგილობრივი პროტოკოლი.

საკვები წყაროები და სწორი პრენატალური ვიტამინის არჩევა

ფოლატით მდიდარი საკვები ჯანსაღი ორსულობის დიეტის მნიშვნელოვანი ნაწილია. ისპანახი, ბროკოლი, ოსპი, ბარდა, ფორთოხალი ფოლატის წყაროა. თუმცა, ორსულობის დროს საჭირო რაოდენობის მხოლოდ საკვებით მიღება შეიძლება რთული იყოს. საკვებში არსებული ფოლატი ასევე ადვილად იშლება მომზადების დროს.

ამიტომ, დანამატების მიღება აუცილებელია. პრენატალური ვიტამინის ან ცალკე ფოლიუმის მჟავას არჩევისას ყურადღება მიაქციეთ შემდეგ პუნქტებს:

1. შეამოწმეთ დოზა: დარწმუნდით, რომ შეფუთვაზე მითითებულია 400 მკგ (ან 0.4 მგ) ფოლიუმის მჟავა.
2. დააკვირდით შემადგენლობას: ორსულობისთვის განკუთვნილი მულტივიტამინები, როგორც წესი, უსაფრთხოა. თუმცა, თუ ჩვეულებრივ მულტივიტამინებს იყენებთ, ყურადღება მიაქციეთ, რომ არ შეიცავდეს A ვიტამინს (რეტინოლს). ორსულობისას A ვიტამინის ჭარბი მიღება შეიძლება საზიანო იყოს ბავშვისთვის.
3. მოერიდეთ თევზის ზეთს: დანამატები, როგორიცაა ვირთევზას ღვიძლის ზეთი, რომელიც შეიცავს რეტინოლს, არ უნდა მიიღოთ ორსულობის დროს.

თქვენი ექიმი ან ფარმაცევტი დაგეხმარებათ აირჩიოთ ყველაზე შესაფერისი და სანდო პრეპარატი.

რა უნდა გააკეთოთ, თუ დაგავიწყდათ აბი ან გაქვთ გულისრევა?

ყოველდღიურ რეჟიმში აბის დავიწყება ყველას შეიძლება დაემართოს. მთავარია, პანიკაში არ ჩავარდეთ.

თუ დოზა დაგავიწყდათ: როგორც კი გაგახსენდებათ, მიიღეთ ეს დოზა. მაგრამ თუ შემდეგი დოზის დრო ძალიან ახლოსაა, გამოტოვეთ დავიწყებული დოზა და გააგრძელეთ თქვენი გრაფიკის მიხედვით. არასოდეს არ მიიღოთ ორმაგი დოზა დავიწყებული დოზის კომპენსირებისთვის.

გულისრევა და ღებინება: ზოგიერთი ქალი, განსაკუთრებით ორსულობის პირველ თვეებში, გულისრევისგან იტანჯება. თუ აბის მიღებიდან მცირე ხნის შემდეგ აღებინეთ, ნუ იჩქარებთ მეორე აბის დალევას. შეუძლებელია იმის ცოდნა, თუ რამდენი წამალი შეიწოვა ორგანიზმმა. თუ ეს ხშირად ხდება, გაიარეთ კონსულტაცია ექიმთან. მან შეიძლება გირჩიოთ აბის მიღება დღის სხვა დროს ან საკვებთან ერთად.

საჭიროა თუ არა ფოლიუმის მჟავა პირველი 12 კვირის შემდეგ?

ფოლიუმის მჟავას ყველაზე კრიტიკული პერიოდი ნერვული მილის დეფექტების თავიდან ასაცილებლად არის პირველი 12 კვირა. ამ პერიოდის შემდეგ, თუ ექიმს სხვა სამედიცინო ჩვენება არ აქვს, მას შეუძლია შეწყვიტოს ცალკე მაღალი დოზის ფოლიუმის მჟავას დანიშვნა.

თუმცა, ეს არ ნიშნავს, რომ ფოლიუმის მჟავა სრულიად უსარგებლოა. ის ასევე მონაწილეობს სისხლის უჯრედების წარმოქმნაში. ორსულობისთვის განკუთვნილი მულტივიტამინური კომპლექსების უმეტესობა განკუთვნილია მთელი ორსულობის განმავლობაში მისაღებად და ისინი შეიცავს 400 მკგ ფოლიუმის მჟავას. თუ თქვენი ექიმი ხედავს ანემიის (სისხლნაკლებობის) რისკს ან სხვა მიზეზს, მას შეუძლია გირჩიოთ ფოლიუმის მჟავას მიღების გაგრძელება უფრო ხანგრძლივი პერიოდის განმავლობაში.

როგორც ყოველთვის, 12 კვირის შემდეგ ვიტამინების მიღების გეგმა განიხილეთ თქვენს ექიმთან. მისი რეკომენდაციის გარეშე არ შეწყვიტოთ არცერთი დანიშნული წამალი ან ვიტამინი.

პრაქტიკული რჩევები ყოველდღიური მიღების დასამახსოვრებლად

ორსულობის დროს ისედაც ბევრი რამ არის მოსაფიქრებელი. ყოველდღიური აბის დამახსოვრება ზოგჯერ შეიძლება რთული იყოს. ეს მარტივი ჩვევები დაგეხმარებათ:

• დაუკავშირეთ ყოველდღიურ რუტინას: მიიღეთ აბი ყოველდღე ერთსა და იმავე დროს, მაგალითად, საუზმის შემდეგ ან კბილების გახეხვამდე.
• შეინახეთ თვალსაჩინო ადგილას: შეინახეთ ვიტამინების შეფუთვა სამზარეულოში ან ხშირად გამოყენებულ ადგილას, მაგრამ ბავშვებისთვის მიუწვდომელ ადგილას.
• დააყენეთ შეხსენება: ტელეფონზე ყოველდღიური შეხსენების დაყენება ერთ-ერთი ყველაზე ეფექტური მეთოდია.
• მონიშნეთ კალენდარში: ყოველდღიური მიღების შემდეგ მონიშნეთ კალენდარში.

გახსოვდეთ, ეს პატარა ჩვევა დიდი ნაბიჯია თქვენი ბავშვის ჯანმრთელობისთვის. თუ რაიმე შეკითხვა ან შეშფოთება გაგიჩნდებათ, ნუ მოგერიდებათ ექიმთან ან ფარმაცევტთან საუბარი.

თქვენ შეგიძლიათ გამოიყენოთ Anacan-ის კალენდარი თქვენი ექიმის ვიზიტების თარიღებისა და სხვა მნიშვნელოვანი ჩანაწერების მარტივად თვალყურის დევნებისთვის.