Hamiləlikdə qadağan olunan 10 qida: Suşi, çiy ət və digər təhlükələr

Hamiləlik, qadınların qidalanma vərdişlərini ən çox sorğuladığı dövrdür. Bir tərəfdən "ürəyim istəyir, deməli körpəyə lazımdır" düşüncəsi, digər tərəfdən isə "bunu yesəm, körpəmə zərər gələr?" qorxusu arasında qalırsınız. Xüsusilə Azərbaycan mətbəxinin zənginliyi və təbii kənd məhsullarına olan sevgimiz bəzən gizli təhlükələrə yol aça bilər.

Təəssüf ki, bəzi sevimli qidalarımız hamiləlik dövründə menyudan çıxarılmalıdır. Səbəb isə sadədir: immunitet sisteminiz hamiləlikdə bir qədər zəifləyir və adi vaxtda sizə təsir etməyən bakteriyalar (listeriya, salmonella) indi körpəniz üçün ciddi təhlükə yarada bilər.

Gəlin, 9 ay ərzində uzaq durmalı olduğunuz 10 qida ilə tanış olaq və onların niyə "qırmızı siyahı"da olduğunu öyrənək.

1. Çiy Balıq və Suşi (Suşi sevənlər, üzr istəyirik!)

Yapon mətbəxini çox sevə bilərsiniz, amma hamiləlikdə çiy balıqdan hazırlanan rollardan uzaq durmaq şərtdir.

• Təhlükə: Çiy balıqda parazitlər və zərərli bakteriyalar ola bilər.

• Alternativ: Tam bişmiş (məsələn, "tempura" və ya bişmiş qızılbalıqla) və ya tərəvəzli (avokado, xiyar) suşi yeyə bilərsiniz.

2. Çiy və ya Az Bişmiş Ət ("Qanlı" Steyk)

Kabab və ya steyk yeyərkən ətin içinin çəhrayı qalmamasına diqqət edin.

• Təhlükə: Toksoplazmoz infeksiyası riski. Bu parazit böyüklər üçün qorxulu olmasa da, dölün gözlərinə və beyninə ciddi zərər verə bilər.

• Qayda: Ət tam bişməlidir, çəhrayı və ya qanlı hissəsi qalmamalıdır.

3. Çiy Yumurta (Kənd yumurtası da daxil!)

Səhər yeməyində "göz-göz" yumurta və ya evdə hazırlanmış mayonez dadlı ola bilər, amma risklidir.

• Təhlükə: Salmonella bakteriyası. Bu, şiddətli qusma, ishal və qızdırmaya səbəb olur ki, bu da bədənin susuzlaşmasına və uşaqlıq yığılmalarına gətirib çıxara bilər.

• Qayda: Yumurtanın ağı da, sarısı da tam bərkiyənə qədər bişirilməlidir. "Qoqol-moqol" və ya çiy xəmir dadmaq qəti qadağandır.

4. Yüksək Civəli Balıqlar

Balıq Omeqa-3 mənbəyidir, lakin "bütün balıqlar faydalıdır" demək olmaz. Bəzi iri balıqlar okeanda civə toplayır.

• Təhlükə: Civə (mercury) dölün inkişaf edən sinir sisteminə və beyninə zərər verə bilər.

• Qadağandır: Köpək balığı, qılınc balığı, kral skumbriyası.

• Təhlükəsizdir: Qızılbalıq (semqa), forel, kilkə, sardina (həftədə 2 porsiya).

5. Pasterizə Olunmamış Süd və Yumşaq Pendirlər

"Kənd südü təbiidir, faydalıdır" deyimi hamiləlikdə keçərli deyil, əgər o süd qaynadılmayıbsa.

• Təhlükə: Listeriya bakteriyası. Bu bakteriya plasentanı keçərək düşüklərə və ya vaxtından əvvəl doğuşa səbəb ola bilər.

• Nədən qaçmalı: Qaynadılmamış kənd südü və pasterizə olunmamış süddən hazırlanan yumşaq pendirlər (Bri, Kamamber, Gorgonzola - kifli pendirlər).

• Təhlükəsizdir: Qaynadılmış süd, pasterizə edilmiş mağaza pendirləri (ağ pendir, çedar, holland pendiri).

6. Yuyulmamış Meyvə və Tərəvəz

Hətta ən faydalı alma belə, yuyulmasa təhlükə mənbəyidir.

• Təhlükə: Torpaqdan keçən Toksoplazmoz paraziti.

• Qayda: Meyvə və tərəvəzləri axar su altında yaxşıca yuyun. Restoranlarda salat sifariş edərkən təmizliyinə əmin olun (və ya bişmiş tərəvəz seçin).

7. Qaraciyər (Ciyər)

Qaraciyər dəmir mənbəyi olsa da, hamiləlikdə ehtiyatlı olmaq lazımdır.

• Təhlükə: Çox yüksək miqdarda A vitamini (Retinol) ehtiva edir. A vitamininin artığı dölün inkişaf qüsurlarına səbəb ola bilər.

• Məsləhət: Ayda 1-2 dəfədən çox yeməyin.

8. İşlənmiş Ətlər (Sosis, Kolbasa)

Səhər yeməyində sosiska sevirsinizsə, diqqətli olun.

• Təhlükə: Listeriya riski. Bu məhsullar bişmiş satılsa da, paketlənmə zamanı bakteriya düşə bilər.

• Qayda: Sosis və kolbasanı mütləq "tüstülənənə qədər" (yaxşıca) qızardın və ya bişirin. Soyuq halda yeməyin.

9. Alkoqol

Bu, ən qəti qadağadır. "Bir qədəh şərabdan heç nə olmaz" fikri yanlışdır.

• Təhlükə: Alkoqol birbaşa körpənin qanına keçir və Fetal Alkoqol Sindromuna (fiziki və əqli qüsurlar) səbəb ola bilər. Hamiləlikdə alkoqolun təhlükəsiz miqdarı YOXDUR.

10. Həddindən Artıq Kofein

Kofeni tamamilə kəsmək məcburiyyətində deyilsiniz, amma azaltmalısınız.

• Limit: Gündəlik 200 mq (təxminən 1-2 fincan).

• Risk: Yüksək miqdarda kofein düşük riskini artırır və körpənin doğum çəkisini azalda bilər. Unutmayın ki, çay, şokolad və kolada da kofein var.

Bu siyahı gözünüzü qorxutmasın. Əslində yeyə biləcəyiniz dadlı və faydalı qidaların sayı qadağan olunanlardan qat-qat çoxdur. Əsas məntiq təmizlik və bişirməkdir. Qidanın təmiz yuyulduğuna və tam bişdiyinə əminsinizsə, risk minimumdur.

Hər hansı bir qida haqqında şübhəniz varsa, Anacan tətbiqindəki "Təhlükəsizlik Bazası"na (Safety Lookup) daxil olun. Orada yüzlərlə qidanın statusunu (Yaşıl/Sarı/Qırmızı) dərhal yoxlaya bilərsiniz.

Sağlam qidalanın, sağlam körpə böyüdün!