Analıq məzuniyyəti (Dekret): Kimlərə düşür və ödəniş necə hesablanır?

Hamiləlik sevincini yaşayan hər bir işləyən qadın, həm də gələcək maddi vəziyyəti ilə bağlı narahatlıq keçirir. "İşdən nə vaxt çıxmalıyam?", "Mənə nə qədər pul düşür?", "İş yerim məni gözləyəcəkmi?".

Xalq arasında "Dekret" kimi tanınan Hamiləliyə və doğuşa görə məzuniyyət, əslində hər bir işləyən ananın qanuni haqqıdır. Bu dövr, həm sizin dincəlməyiniz, həm də körpənizlə ilk ayları rahat keçirməyiniz üçün dövlət tərəfindən qorunur.

Bu məqalədə, qanunvericiliyin qəliz dilini kənara qoyub, hüquqlarınızı və ala biləcəyiniz məbləği sadə şəkildə izah edəcəyik.

Dekret kimlərə şamil olunur?

Analıq məzuniyyəti və ödənişi almaq üçün əsas şərt rəsmi iş yerinizin olması və sosial sığorta (DSMF) ödənişlərinizin edilməsidir.

• Kimlər ala bilər: Rəsmi əmək müqaviləsi ilə işləyən qadınlar (dövlət və ya özəl sektor fərq etmir).

• Kimlər ala bilməz: Qeyri-rəsmi işləyənlər, evdar xanımlar və ya VÖEN-lə fəaliyyət göstərib sosial sığorta ödəməyənlər.

Qeyd: Əgər işləmirsinizsə, sizə dekret pulu düşmür, lakin 600 manatlıq "Birdəfəlik müavinət" hamıya (işləyib-işləməməsindən asılı olmayaraq) verilir.

>

Neçə gün istirahət edə bilərsiniz? (Müddət)

Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsinə əsasən, hamiləlik və doğuşa görə məzuniyyət cəmi 126 təqvim günü müddətinə verilir:

• Doğuşdan əvvəl: 70 gün (Təxminən hamiləliyin 30-cu həftəsindən başlayır).

• Doğuşdan sonra: 56 gün.

İstisnalar:

• Çətin doğuş (Qeysəriyyə) və ya Əkizlər: Əgər doğuş çətin keçibsə (məsələn, qeysəriyyə əməliyyatı) və ya iki və daha çox uşaq doğulubsa, doğuşdan sonrakı məzuniyyət 70 günə qədər uzadılır (Cəmi 140 gün).

Dekret pulu necə hesablanır?

Ən maraqlı hissə budur: "Nə qədər pul alacam?". Ödəniş məbləği sizin rəsmi maaşınızdan və sosial sığorta stajınızdan asılıdır.

Müavinət, məzuniyyət dövründəki (126 gün) orta aylıq qazancınızın 100%-i həcmində ödənilir.

Sadə Hesablama Düsturu:

• Orta günlük qazanc: Son 12 ayda aldığınız rəsmi maaşların cəmini 30,4-ə (ayın orta gün sayına) bölün. (Kobud desək, maaşınızı 30-a bölün).

• Yekun məbləğ: Alınan rəqəmi 126 günə vurun.

Nümunə:

Tutaq ki, sizin rəsmi maaşınız (gross) 1000 AZN-dir.

• Günlük qazanc: 1000 / 30.4 ≈ 32.89 AZN

• Dekret pulu: 32.89 x 126 gün = 4144 AZN.

Vacib: Bu məbləğdən heç bir vergi tutulmur və tam şəkildə kartınıza köçürülür.

>

Sənədləşdirmə prosesi: Nə etməli?

Dekretə çıxmaq üçün aşağıdakı addımları izləməlisiniz:

• Həkimdən arayış: Hamiləliyin 30-cu həftəsində (əkizlərdə 28-ci həftədə) qeydiyyatda olduğunuz Qadın Məsləhətxanasından "Xəstəlik vərəqəsi" (Bülleten) alırsınız.

• İş yerinə təqdimat: Bu vərəqəni iş yerinizin HR (İnsan Resursları) şöbəsinə və ya mühasibatlığına təqdim edirsiniz.

• Elektron sistem: İş yeriniz məlumatları elektron sistemə daxil edir.

• Ödəniş: Pulu işəgötürən deyil, Dövlət Sosial Müdafiə Fondu (DSMF) ödəyir. Pul birbaşa sizin kartınıza köçürülür.

İş yerim qorunurmu?

Bəli! Qanunvericilik hamilə qadınları və 3 yaşına qədər uşağı olan anaları ciddi şəkildə qoruyur.

• İşdən çıxarmaq olmaz: Hamiləlik və ya dekret dövründə işəgötürən sizi işdən çıxara bilməz.

• Vəzifə saxlanılır: Məzuniyyətdən qayıtdıqda eyni vəzifədə və eyni maaşla işə davam etmək hüququnuz var.

Qismən ödənişli sosial məzuniyyət (Uşağa qulluq)

126 günlük dekret bitdikdən sonra işə qayıtmaq məcburiyyətində deyilsiniz. İstəsəniz, uşağın 3 yaşı tamam olanadək "Qismən ödənişli sosial məzuniyyətə" çıxa bilərsiniz.

• Məbləğ: Təəssüf ki, bu məbləğ maaşdan asılı deyil və sabitdir:

- Uşaq 1.5 yaşına çatanadək: Ayda 44 AZN.

- 1.5 yaşdan 3 yaşa qədər: Ayda 28 AZN.

• Bu dövrdə də iş yeriniz sizin üçün saxlanılır.

Dekret məzuniyyəti, sizin karyeranıza verilən bir fasilə deyil, həyatınızın ən vacib "layihəsi"nə – övladınıza ayıracağınız zamandır. Hüquqlarınızı bilin və onlardan tam istifadə edin.

Sizə düşəcək dəqiq məbləği hesablamaq üçün Anacan tətbiqindəki "Dekret Kalkulyatoru"ndan istifadə edə bilərsiniz. Sadəcə maaşınızı daxil edin, qalanını tətbiq hesablasın.