Onalik ta’tili (dekret): Kimlarga beriladi va to‘lov qanday hisoblanadi?

Homiladorlik quvonchini his qilayotgan har bir ishlovchi ayol kelajakdagi moddiy ahvoli haqida ham xavotirlanadi. "Qachon ishdan ta’tilga chiqishim kerak?", "Menga qancha pul to‘lanadi?", "Ish joyim saqlanib qoladimi?".

Xalq orasida "dekret" nomi bilan tanilgan homiladorlik va tug‘ish ta’tili, aslida, har bir ishlovchi onaning qonuniy huquqidir. Bu davr siz dam olishingiz va chaqalog‘ingiz bilan dastlabki oylarni xotirjam o‘tkazishingiz uchun davlat tomonidan himoya qilinadi.

Ushbu maqolada qonunchilikning murakkab tilini chetga surib, huquqlaringiz va olishingiz mumkin bo‘lgan mablag‘ni sodda tarzda tushuntiramiz.

Dekret kimlarga beriladi?

Onalik ta’tili va to‘lovini olishning asosiy sharti — rasmiy ish joyingiz bo‘lishi va ijtimoiy sug‘urta (DSMF) badallaringiz to‘langan bo‘lishidir.

• Kimlar olishi mumkin: Rasmiy mehnat shartnomasi asosida ishlaydigan ayollar (davlat yoki xususiy sektor bo‘lishidan qat’i nazar).

• Kimlar ololmaydi: Norasmiy ishlaydiganlar, uy bekalari yoki VÖEN asosida faoliyat yuritib, ijtimoiy sug‘urta badallarini to‘lamaydiganlar.

Izoh: Agar ishlamasangiz, sizga dekret puli berilmaydi, ammo 600 manat miqdoridagi "Bir martalik nafaqa" hammaga (ishlash yoki ishlamasligidan qat’i nazar) beriladi.

>

Necha kun dam olishingiz mumkin? (Davomiyligi)

Ozarbayjon Respublikasi Mehnat kodeksiga ko‘ra, homiladorlik va tug‘ish ta’tili jami 126 kalendar kuniga beriladi:

• Tug‘ruqdan oldin: 70 kun (taxminan homiladorlikning 30-haftasidan boshlanadi).

• Tug‘ruqdan keyin: 56 kun.

Istisnolar:

• Og‘ir tug‘ruq (kesarcha kesish) yoki egizaklar: Agar tug‘ruq og‘ir kechgan bo‘lsa (masalan, kesarcha kesish operatsiyasi) yoki ikki va undan ortiq bola tug‘ilsa, tug‘ruqdan keyingi ta’til 70 kungacha uzaytiriladi (jami 140 kun).

Dekret puli qanday hisoblanadi?

Eng qiziqarli qism shu: "Qancha pul olaman?". To‘lov miqdori rasmiy maoshingiz va ijtimoiy sug‘urta stajingizga bog‘liq.

Nafaqa ta’til davridagi (126 kun) o‘rtacha oylik daromadingizning 100%-i miqdorida to‘lanadi.

Oddiy hisoblash formulasi:

• O‘rtacha kunlik daromad: Oxirgi 12 oyda olgan rasmiy maoshlaringiz yig‘indisini 30,4 ga (oydagi kunlarning o‘rtacha soniga) bo‘ling. (Soddaroq aytganda, maoshingizni 30 ga bo‘ling).

• Yakuniy miqdor: Olingan sonni 126 kunga ko‘paytiring.

Misol:

Aytaylik, rasmiy maoshingiz (gross) 1000 AZN.

• Kunlik daromad: 1000 / 30.4 ≈ 32.89 AZN

• Dekret puli: 32.89 x 126 kun = 4144 AZN.

Muhim: Bu mablag‘dan hech qanday soliq ushlab qolinmaydi va u to‘liq kartangizga o‘tkaziladi.

>

Hujjatlarni rasmiylashtirish jarayoni: Nima qilish kerak?

Dekretga chiqish uchun quyidagi bosqichlarni bajarishingiz kerak:

• Shifokordan ma’lumotnoma: Homiladorlikning 30-haftasida (egizaklarda 28-haftada) ro‘yxatda turgan Ayollar maslahatxonasidan "Mehnatga layoqatsizlik varaqasi" (byulleten) olasiz.

• Ish joyiga taqdim etish: Ushbu varaqani ish joyingizdagi HR (Inson resurslari) bo‘limiga yoki buxgalteriyaga topshirasiz.

• Elektron tizim: Ish joyingiz ma’lumotlarni elektron tizimga kiritadi.

• To‘lov: Pulni ish beruvchi emas, Davlat ijtimoiy himoya jamg‘armasi (DSMF) to‘laydi. Pul to‘g‘ridan-to‘g‘ri kartangizga o‘tkaziladi.

Ish joyim saqlanib qoladimi?

Ha! Qonunchilik homilador ayollarni va 3 yoshgacha farzandi bor onalarni qat’iy himoya qiladi.

• Ishdan bo‘shatish mumkin emas: Homiladorlik yoki dekret davrida ish beruvchi sizni ishdan bo‘shata olmaydi.

• Lavozim saqlanadi: Ta’tildan qaytgach, ayni lavozimda va ayni maosh bilan ishlashni davom ettirish huquqiga egasiz.

Qisman haq to‘lanadigan ijtimoiy ta’til (Bolani parvarishlash)

126 kunlik dekret tugagach, ishga qaytishingiz shart emas. Istasangiz, bola 3 yoshga to‘lguniga qadar "Qisman haq to‘lanadigan ijtimoiy ta’til"ga chiqishingiz mumkin.

• Miqdori: Afsuski, bu miqdor maoshga bog‘liq emas va belgilangan:

- Bola 1.5 yoshga to‘lguniga qadar: Oyiga 44 AZN.

- 1.5 yoshdan 3 yoshgacha: Oyiga 28 AZN.

• Bu davrda ham ish joyingiz saqlanib qoladi.

Dekret ta’tili karyerangizdagi tanaffus emas, balki hayotingizdagi eng muhim "loyiha" — farzandingizga ajratadigan vaqtingizdir. Huquqlaringizni biling va ulardan to‘liq foydalaning.

Sizga to‘lanadigan aniq miqdorni hisoblash uchun Anacan ilovasidagi "Dekret kalkulyatori"dan foydalanishingiz mumkin. Shunchaki maoshingizni kiriting, qolganini ilova hisoblab beradi.