Zwangerschapsdiabetes: symptomen, voeding en controle

Wanneer je arts tijdens je zwangerschap zegt: "Je hebt zwangerschapsdiabetes", reageer je misschien eerst met angst of schuldgevoel. Vragen als "Heb ik te veel snoep gegeten?" of "Gebeurt er iets met mijn baby?" kunnen door je hoofd spoken.

Blijf rustig. Zwangerschapsdiabetes (ook wel zwangerschapssuiker genoemd) is een veelvoorkomende aandoening die bij ongeveer 10% van de zwangere vrouwen optreedt. Deze diagnose betekent niet dat je een "slechte moeder" bent of per se verslaafd bent aan zoetigheid. Het is simpelweg de reactie van je lichaam op zwangerschapshormonen.

Het goede nieuws is dat je met de juiste controle en voeding een volledig gezonde zwangerschap kunt hebben en een gezonde baby kunt krijgen. Laten we samen kijken naar de oplossingen voor dit "zoete" probleem.

Wat is zwangerschapsdiabetes en waardoor ontstaat het?

Wanneer we eten, stijgt normaal gesproken onze bloedsuikerspiegel en maakt de alvleesklier insuline aan. Insuline werkt als een "sleutel" die ervoor zorgt dat suiker de cellen in kan en in energie wordt omgezet.

Tijdens de zwangerschap maakt de placenta verschillende hormonen aan voor de ontwikkeling van de baby. Deze hormonen kunnen de werking van insuline echter verstoren. Dit heet insulineresistentie. De alvleesklier van de moeder moet dan meer insuline aanmaken. Als het lichaam niet genoeg insuline kan produceren, stijgt de bloedsuikerspiegel en ontstaat zwangerschapsdiabetes.

Symptomen: waaraan merk je het?

Het verraderlijke aan zwangerschapsdiabetes is dat er vaak geen symptomen zijn. Je kunt je volkomen normaal voelen. Bij een zeer hoge bloedsuikerspiegel kunnen echter de volgende symptomen optreden:

• Onlesbare dorst: voortdurend water willen drinken.

• Vaak plassen: dit is normaal tijdens de zwangerschap, maar bij diabetes wordt het erger.

• Droge mond.

• Vermoeidheid.

Omdat de aandoening vaak onopgemerkt blijft, wordt tussen 24-28 weken zwangerschap voor alle zwangere vrouwen een "orale glucosetolerantietest" (OGTT) aanbevolen. Deze test is de enige nauwkeurige manier om de diagnose te stellen.

Wat zijn de risico's voor de baby?

Als de bloedsuikerspiegel niet onder controle blijft, kan dit risico's opleveren voor zowel moeder als baby:

• Grote baby (macrosomie): overtollige suiker in het bloed van de moeder komt bij de baby terecht. Het lichaam van de baby maakt daarop veel insuline aan, waardoor de baby snel aankomt, vooral rond de schouders en buik. Baby's die meer dan 4 kg wegen, kunnen moeilijker geboren worden.

• Vroeggeboorte: een hoge bloedsuikerspiegel kan leiden tot meer vruchtwater (polyhydramnion) en vroegtijdige weeën.

• Hypoglykemie na de geboorte: direct na de geboorte kan de bloedsuikerspiegel van de baby plotseling dalen, omdat de baby in de baarmoeder gewend was aan een hoge bloedsuikerspiegel.

• Risico op latere leeftijd: deze kinderen hebben later een iets hoger risico op obesitas en diabetes type 2.

Onthoud: deze risico's ontstaan alleen als de bloedsuikerspiegel niet onder controle blijft. Baby's van moeders die zich aan hun dieet houden, worden meestal volledig gezond geboren.

>

De basis van de behandeling: voeding en dieet

80-90% van de vrouwen met zwangerschapsdiabetes kan de bloedsuikerspiegel alleen met de juiste voeding op een normaal niveau houden, zonder medicijnen. Dit zijn de belangrijkste regels:

1. Kies koolhydraten bewust

Je kunt suiker niet volledig schrappen, omdat de baby energie nodig heeft om zich te ontwikkelen. Vervang "slechte" koolhydraten wel door "goede".

• ⛔ Vermijd deze producten (enkelvoudige koolhydraten): witbrood, witte rijst (pilav), suiker, gebak, koekjes, suikerhoudende frisdranken en vruchtensappen. Hierdoor stijgt je bloedsuikerspiegel plotseling sterk.

• ✅ Kies deze producten (complexe koolhydraten): volkorenbrood, boekweit, bulgur, haver en peulvruchten (linzen, kikkererwten). Deze worden langzaam in het bloed opgenomen.

2. Eet vaker en kleinere porties

Eet in plaats van 3 grote maaltijden per dag 3 hoofdmaaltijden en 2-3 tussendoortjes. Dit voorkomt sterke schommelingen in je bloedsuikerspiegel.

3. Eiwitten en groenten zijn je vrienden

Elke maaltijd moet eiwitten (vlees, vis, eieren, hüttenkäse) en veel groenten (komkommer, tomaat, bladgroenten, kool) bevatten. Vezelrijke groenten vertragen de opname van suiker in het bloed.

4. Let op met fruit

Fruit is gezond, maar bevat suiker.

• Vermijd druiven, vijgen, meloenen en watermeloenen, omdat die te veel suiker bevatten.

• Kies liever appels, peren, sinaasappels en bessen, zoals aardbeien en frambozen.

• Eet fruit niet apart, maar combineer het met een handje walnoten of een plakje kaas. Eiwitten verminderen het effect van suiker.

Hoe meet je je bloedsuiker? (Glucosemeter)

Je arts zal je vragen om thuis je bloedsuiker te meten. Hiervoor heb je een klein apparaat nodig: een glucosemeter.

• 's Ochtends nuchter: de waarde moet meestal lager zijn dan 95 mg/dL (5.3 mmol/l).

• 1 uur na een maaltijd: lager dan 140 mg/dL (7.8 mmol/l).

• 2 uur na een maaltijd: lager dan 120 mg/dL (6.7 mmol/l).

(De streefwaarden kunnen per arts verschillen).

Als insuline nodig is...

Als je bloedsuikerspiegel ondanks het dieet niet daalt, kan je arts insuline-injecties of tabletten voorschrijven. Je hoeft hier helemaal niet bang voor te zijn.

• Insuline passeert de placenta niet en is niet schadelijk voor de baby.

• Dit betekent niet dat je hebt "gefaald"; je placenta maakt simpelweg zeer krachtige hormonen aan.

• Insuline is tijdelijk en wordt na de geboorte gestopt.

Wat gebeurt er na de bevalling?

Goed nieuws: zodra de baby is geboren, wordt de placenta door het lichaam uitgestoten en verdwijnt de diabetes meestal meteen. Je arts zal je echter 6-12 weken na de bevalling opnieuw willen controleren.

Zwangerschapsdiabetes is een waarschuwing, geen vonnis. Je kunt het zien als een kans om tijdens je zwangerschap gezonder te eten en je gewicht in de gaten te houden. Zo blijf jij in vorm en kan je baby zich gezond ontwikkelen.

Met de Anacan-app kun je je voedingspatroon bijhouden, je gewichtstoename volgen en je bloedsuikerwaarden vastleggen. We wensen jou en je baby een goede gezondheid!