ანემია ორსულობის დროს: როგორ აღმოვფხვრათ რკინის დეფიციტი?

ორსულობის დროს დაღლილობის შეგრძნება ნორმალურია. მაგრამ რა ხდება, თუ დაღლილობა იმდენად ძლიერია, რომ კიბეზე ასვლისას სუნთქვა გიჭირთ ან დილით საწოლიდან ადგომა არ გინდათ? შესაძლოა, ეს უბრალოდ „ორსულობის თანმხლები დაღლილობა“ კი არა, **ანემია** იყოს. მსოფლიოში ორსული ქალების დაახლოებით 40%-ს რკინადეფიციტური ანემია აქვს. ეს ნიშნავს, რომ თქვენს ორგანიზმში საკმარისი რაოდენობის ჯანმრთელი სისხლის წითელი უჯრედები (ერითროციტები) არ არის. კარგი ამბავი ისაა, რომ ამ მდგომარეობის დიაგნოსტირება მარტივია და სწორი მიდგომით მისი სრულად აღმოფხვრა შესაძლებელია. მოდით, გავიგოთ, როგორ დაიბრუნოთ ენერგია და უზრუნველყოთ თქვენი ბავშვი საკმარისი ჟანგბადით. ## რატომ „გვაკლდება სისხლი“ ორსულობის დროს? სინამდვილეში, ორსულობის დროს თქვენს ორგანიზმში სისხლის რაოდენობა კი არ მცირდება, არამედ **იზრდება**. ბავშვის საკვები ნივთიერებებით უზრუნველსაყოფად სისხლის მოცულობა დაახლოებით 50%-ით იზრდება. თუმცა აქ ერთი „ხრიკია“: სისხლის თხევადი ნაწილი (პლაზმა) სისხლის წითელ უჯრედებზე უფრო სწრაფად იმატებს. შედეგად, სისხლი გარკვეულწილად „თხელდება“. ეს ფიზიოლოგიური ანემიაა და ნორმალურია. მაგრამ თუ თქვენს ორგანიზმს დამატებითი სისხლის წითელი უჯრედების წარმოსაქმნელად **რკინის** საკმარისი მარაგი არ აქვს (განსაკუთრებით მე-2 და მე-3 ტრიმესტრში), მაშინ ნამდვილი ანემია ვითარდება. ბავშვი მისთვის საჭირო რკინას დედისგან იღებს, დედის მარაგი კი იწურება. ## ფარული მტერი: ანემიის ნიშნები ზოგჯერ სიმპტომები იმდენად მსუბუქია, რომ ქალები მათ ორსულობის ბუნებრივ ნაწილად მიიჩნევენ. თუმცა ყურადღება მიაქციეთ შემდეგ ნიშნებს: - **ძლიერი სისუსტე და დაღლილობა.** - **თავბრუსხვევა:** განსაკუთრებით, უეცრად წამოდგომისას. - **ქოშინი:** მცირე ფიზიკური დატვირთვის დროსაც კი. - **სიფერმკრთალე:** კანზე, ტუჩებსა და ფრჩხილების ქვეშ. - **გულის ფრიალი:** გულის ხშირი და აჩქარებული ცემა (ტაქიკარდია). - **ცივი ხელები და ფეხები.** - **უჩვეულო სურვილები (პიკა):** ზოგიერთ ქალს უჩნდება ყინულის, ცარცის, მიწის ან უმი ბრინჯის ჭამის სურვილი. ## რისკები ბავშვისა და დედისთვის არანამკურნალევმა მძიმე ანემიამ შეიძლება გარკვეული გართულებები გამოიწვიოს: 1. **ნაადრევი მშობიარობა ან დაბალი წონა დაბადებისას:** თუ ბავშვი საკმარის ჟანგბადს ვერ იღებს, შესაძლოა მისი განვითარება შეფერხდეს. 2. **მშობიარობის შემდგომი დეპრესია:** ანემიის მქონე დედებს მშობიარობის შემდეგ აღდგენა უჭირთ და დეპრესიის რისკიც იზრდება. 3. **სისხლდენის რისკი:** მშობიარობის დროს დაკარგული სისხლის კომპენსირება რთულდება. ## როგორ გავზარდოთ რკინის დონე? (ოქროს წესები) ანემიის თავიდან ასაცილებლად ან სამკურნალოდ საჭიროა „რკინის დისციპლინა“. ### 1. „რკინით მდიდარი სუფრა“: რა უნდა მიირთვათ? საკვებში რკინა ორი სახით გვხვდება: **ჰემური (ცხოველური წარმოშობის)** და **არაჰემური (მცენარეული წარმოშობის)**. ჰემურ რკინას ორგანიზმი უფრო ადვილად ითვისებს. - **საუკეთესო წყაროები:** წითელი ხორცი (საქონლის ხორცი), ღვიძლი (თვეში 1-2-ჯერ), ქათმის ხორცი, თევზი. - **მცენარეული წყაროები:** ოსპი, მუხუდო, ისპანახი, გარგარი (ჩირი), ქიშმიში, ბროწეული, თხილეული, ჭარხალი. > რჩევა: აზერბაიჯანული სამზარეულოს პოპულარული კერძები — ოსპის წვნიანი ან ლობიო ხორცით — რკინის შესანიშნავი წყაროა! > ### 2. რკინის მეგობრები (ვიტამინი C) რკინის შეწოვის გასაუმჯობესებლად აუცილებლად შეუთავსეთ მას C ვიტამინი. - ხორციან კერძთან ერთად მიირთვით **პომიდვრის სალათი**. - ოსპს მოაწურეთ **ლიმონი**. - რკინის ტაბლეტი ფორთოხლის წვენთან ერთად მიიღეთ. ### 3. რკინის მტრები (ჩაი და კალციუმი) ჩვენი ყველაზე დიდი შეცდომაა ჭამისთანავე მაგარი ჩაის დალევა. - **ტანინები:** ჩაისა და ყავაში არსებული ნივთიერებები რკინის შეწოვას 50-60%-ით ამცირებს. ჩაი ჭამიდან **სულ მცირე 1 საათის შემდეგ** დალიეთ. - **კალციუმი:** რძე, იოგურტი და ყველი ხელს უშლის რკინის ათვისებას. ეცადეთ, ხორციან კერძებს რძის პროდუქტები (აირანის გარდა) არ შეუთავსოთ. თუ კალციუმის პრეპარატს იღებთ, ის რკინის პრეპარატისგან განსხვავებულ დროს მიიღეთ. ## რკინის პრეპარატები: როდის და როგორ? ხშირად მხოლოდ კვება საკმარისი არ არის და ექიმი რკინის ტაბლეტებს (დანამატებს) დაგინიშნავთ. - **როგორ მიიღოთ:** საუკეთესო შედეგისთვის მიიღეთ უზმოზე ან ჭამიდან 2 საათის შემდეგ, წყალთან ან ხილის წვენთან ერთად. - **გვერდითი მოვლენები:** ყაბზობა, გულისრევა ან განავლის გამუქება ნორმალურია. ყაბზობის შემთხვევაში დალიეთ ბევრი წყალი და მიირთვით ბოჭკოვანი საკვები (გარგარი, ქლიავი). ანემია ორსულობის „კოშმარად“ არ უნდა იქცეს. დროულად ჩატარებული სისხლის ანალიზით (ჰემოგლობინისა და ფერიტინის შემოწმება) და სწორი კვებით თქვენ თავს უფრო მხნედ იგრძნობთ და თქვენს ბავშვს ცხოვრების ჯანსაღ დასაწყისს შეუქმნით. თუ სისუსტეს გრძნობთ, ნუ უგულებელყოფთ მას იმ იმედით, რომ „ორსულობის ბრალია და გაივლის“. აუცილებლად გაიარეთ კონსულტაცია თქვენს ექიმთან. **გსურთ, აკონტროლოთ თქვენი კვება?Anacan აპში** ყოველდღიური მენიუსა და მიღებული წყლის რაოდენობის აღრიცხვით შეგიძლიათ, იზრუნოთ საკუთარ ჯანმრთელობაზე.