Niedobór żelaza (anemia) w ciąży: jak sobie z nim poradzić?

Zmęczenie w ciąży jest czymś normalnym. Ale co, jeśli jest tak silne, że podczas wchodzenia po schodach brakuje Ci tchu albo rano nie masz siły wstać z łóżka? Być może to nie tylko „zmęczenie ciążowe”, lecz **anemia** (niedobór żelaza). Około 40% kobiet w ciąży na całym świecie cierpi na anemię z niedoboru żelaza. Oznacza to, że w Twoim organizmie nie ma wystarczającej liczby zdrowych krwinek czerwonych (erytrocytów). Dobra wiadomość jest taka, że stan ten można łatwo rozpoznać, a przy odpowiednim postępowaniu — całkowicie wyeliminować. Dowiedzmy się, jak odzyskać energię i zapewnić dziecku odpowiednią ilość tlenu.Dlaczego w ciąży „ubywa nam krwi”? Tak naprawdę ilość krwi w organizmie podczas ciąży nie maleje — wręcz przeciwnie, **zwiększa się**. Jej objętość wzrasta o około 50%, aby odżywiać dziecko. Jest jednak pewien „haczyk”: płynna część krwi (osocze) zwiększa swoją objętość szybciej niż liczba krwinek czerwonych. W rezultacie krew staje się nieco „rozcieńczona”. Jest to anemia fizjologiczna i stanowi normę. Jeśli jednak Twój organizm nie ma wystarczających zapasów **żelaza**, aby wytworzyć dodatkowe krwinki czerwone (szczególnie w 2 i 3 trymestrze), dochodzi do prawdziwej anemii. Dziecko pobiera potrzebne mu żelazo od mamy, przez co jej zapasy się wyczerpują.Ukryty wróg: objawy anemii Czasami objawy są tak łagodne, że kobiety uznają je za naturalny element ciąży. Zwróć jednak uwagę na następujące sygnały: - **Skrajne osłabienie i zmęczenie.** - **Zawroty głowy:** szczególnie przy nagłym wstawaniu. - **Duszność:** nawet przy niewielkim wysiłku. - **Bladość:** skóry, ust i łożysk paznokci. - **Kołatanie serca:** częste uczucie trzepotania serca (tachykardia). - **Zimne dłonie i stopy.** - **Nietypowe zachcianki (pica):** niektóre kobiety odczuwają chęć jedzenia lodu, kredy, ziemi lub surowego ryżu.Zagrożenia dla dziecka i mamy Nieleczona ciężka anemia może prowadzić do kilku powikłań:1. **Poród przedwczesny lub niska masa urodzeniowa:** jeśli dziecko nie otrzymuje wystarczającej ilości tlenu, jego wzrastanie może zostać zahamowane. 2. **Depresja poporodowa:** mamom z anemią trudniej jest odzyskać siły po porodzie, a ryzyko depresji wzrasta. 3. **Ryzyko krwawienia:** organizmowi trudniej jest wyrównać utratę krwi podczas porodu.Jak zwiększyć poziom żelaza? (Złote zasady) Aby zapobiegać anemii lub ją leczyć, potrzebna jest „żelazna dyscyplina”.1. „Żelazny jadłospis”: co jeść? Żelazo w żywności występuje w dwóch postaciach: **hemowej (pochodzenia zwierzęcego)** i **niehemowej (pochodzenia roślinnego)**. Żelazo hemowe jest łatwiej przyswajane przez organizm. - **Najlepsze źródła:** czerwone mięso (wołowina), wątróbka (1–2 razy w miesiącu), kurczak, ryby. - **Źródła roślinne:** soczewica, ciecierzyca, szpinak, suszone morele, rodzynki, granaty, orzechy włoskie i laskowe, buraki.Wskazówka: zupa z soczewicy lub gulasz z fasoli i mięsa — popularne dania kuchni azerskiej — są doskonałymi źródłami żelaza!2. Sprzymierzeniec żelaza — witamina C Aby zwiększyć przyswajanie żelaza, koniecznie łącz je z witaminą C. - Do dania mięsnego zjedz **sałatkę z pomidorów**. - Skrop soczewicę **cytryną**. - Tabletkę żelaza popij sokiem pomarańczowym.3. Wrogowie żelaza — herbata i wapń Naszym największym błędem jest picie mocnej herbaty bezpośrednio po posiłku. - **Taniny:** substancje zawarte w herbacie i kawie zmniejszają przyswajanie żelaza o 50–60%. Pij herbatę **co najmniej 1 godzinę po** posiłku. - **Wapń:** mleko, jogurt i ser utrudniają przyswajanie żelaza. Staraj się nie łączyć dań mięsnych z produktami mlecznymi (z wyjątkiem ajranu). Jeśli przyjmujesz suplement wapnia, zażywaj go o innej porze niż suplement żelaza.Suplementy żelaza: kiedy i jak je przyjmować? Często sama dieta nie wystarcza i lekarz przepisuje tabletki z żelazem (suplementy). - **Jak przyjmować:** aby uzyskać najlepsze efekty, przyjmuj je na pusty żołądek lub 2 godziny po posiłku, popijając wodą albo sokiem owocowym. - **Działania niepożądane:** zaparcia, nudności lub ciemniejsze zabarwienie stolca są normalne. Jeśli wystąpią zaparcia, pij dużo wody i jedz produkty bogate w błonnik (morele, śliwki).Anemia nie powinna być „koszmarem” ciąży. Dzięki wykonanemu w odpowiednim czasie badaniu krwi (sprawdzeniu poziomu hemoglobiny i ferrytyny) oraz właściwemu odżywianiu odzyskasz energię i zapewnisz dziecku zdrowy start. Jeśli czujesz osłabienie, nie ignoruj go, mówiąc: „to przez ciążę, samo minie”. Koniecznie skonsultuj się z lekarzem. **Chcesz monitorować swoje odżywianie?** W **aplikacji Anacan** możesz dbać o swoje zdrowie, zapisując codzienny jadłospis i ilość wypijanej wody.