Ұрықтың дамуы: 1-триместрде бөпеңіз бен ағзаңызда қандай өзгерістер болады?

Жүктілік тестінен сол екі жолақты көрген сәтіңіз — өміріңіздегі ең ұмытылмас сәттердің бірі. Қуаныш, толқу, бәлкім, аздап қорқыныш... Бұл сезімдердің барлығы қалыпты. Сырт көзге әлі өзгермеген болуыңыз мүмкін, алайда ішіңізде ғаламдағы ең үлкен ғажайып орын алып жатыр: жаңа өмір пайда болуда.

Жүктіліктің алғашқы үш айы, яғни 1-триместр — бөпенің дамуы үшін ең маңызды әрі қарқынды кезең. Бар болғаны 12 аптаның ішінде көзге көрінбейтін жалғыз жасуша жүрегі соғып тұрған, қолдары мен аяқтары бар кішкентай адамға айналады. Осы ғажайып кезеңде бөпеңіз бен ағзаңызда қандай өзгерістер болатынын бірге қарастырайық.

1-триместр дегеніміз не? (1-12-апталар)

Жүктілік үш кезеңге (триместрге) бөлінеді. Бірінші триместр соңғы етеккіріңіздің алғашқы күнінен басталып, 12-аптаның соңына дейін жалғасады. Бұл — бөпенің ағзалары қалыптасатын ("органогенез") ең маңызды кезең. Сондықтан алғашқы айларда салауатты өмір салты мен дұрыс тамақтану шешуші рөл атқарады.

Бөпеңіз қалай өзгереді? Микроскопиялық жасушадан "қара өрік" көлеміндегі бөпеге дейін

1-ай: Негіздің қалануы (1-4-апталар)

Жүктіліктің алғашқы екі аптасында техникалық тұрғыдан Сіз әлі жүкті емессіз (ағзаңыз овуляцияға дайындалады). Ал ұрықтанудан кейін нағыз ғажайып сапар басталады.

• Зиготадан бластоцистаға дейін: Ұрықтанған жұмыртқа жасушасы (зигота) жылдам бөлініп, жатырға қарай жылжиды да, жатыр қабырғасына бекінеді (имплантация).

• Көлемі: Айдың соңында бөпеңіз көкнәр дәніндей болады.

• Негізгі даму: Бөпенің миы мен омыртқасының негізін құрайтын жүйке түтігі қалыптаса бастайды. (Қараңыз: Фолий қышқылы неліктен маңызды?).

2-ай: Жүрегі соға бастайды! (5-8-апталар)

Бұл ай — дамудың ең қарқынды кезеңі. Бөпеңіз енді "эмбрион" деп аталады.

• Жүрек: Шамамен 6-аптада бөпенің жүрегі соға бастайды! Мұны УДЗ-де (ультрадыбыстық зерттеуде) естуге болады. Жүрек минутына 100-160 рет соғып, өте жылдам жұмыс істейді.

• Бет әлпеті: Көзі, құлағы және мұрны қалыптаса бастайды.

• Аяқ-қолдары: Қолдары мен аяқтары алдымен кішкентай бүршік тәрізді көрінеді, ал айдың соңына қарай саусақтары ажырай бастайды.

• Көлемі: 8-аптада бөпеңіз шамамен бір таңқурай немесе үрмебұршақ дәніндей болады.

3-ай: Адам бейнесінің қалыптасуы (9-12-апталар)

Енді "эмбрион" кезеңі аяқталып, бөпеңіз "ұрық" (фетус) деп атала бастайды.

• Қозғалыс: Бөпе қозғала бастайды, бірақ Сіз оны әлі сезбейсіз (оған әлі уақыт бар!).

• Ағзалар: Барлық негізгі ағзалар (бүйрек, ішек, ми) қалыптасып, жұмыс істей бастайды. Тырнақтары пайда болады.

• Жынысы: Жыныс мүшелері қалыптасады, бірақ оларды УДЗ-ден көруге әлі ерте болуы мүмкін.

• Көлемі: Триместрдің соңында бөпеңіз бір лимон немесе қара өрік көлеміндей (шамамен 5-6 см) болады.

Ал Сіздің Ағзаңызда Не Болып Жатыр?

Бөпеңіз жылдам өсіп жатқанда, ағзаңызда да "гормондар дауылы" жүреді. Сырт көзге әлі ештеңе байқалмаса да, ішіңізде үлкен өзгерістер болып жатыр.

1. Шаршау және Әлсіздік

Үнемі ұйқыңыз келе ме? Бұл прогестерон гормоны деңгейінің жоғарылауымен байланысты. Ағзаңыз плацентаны (бала жолдасын) қалыптастыруға көп энергия жұмсайды. Өзіңізге түсіністікпен қарап, мүмкіндігінше көбірек демалыңыз.

2. Таңғы Жүрек Айну (Токсикоз)

Жүкті әйелдердің шамамен 70%-ы мұндай жағдайға тап болады. Жүрек айну тәуліктің кез келген уақытында болуы мүмкін. Иістерге ерекше сезімталдық та осы кезеңнің "тұрақты серігі". (Жақсы жаңалық: екінші триместрде бұл белгілер әдетте басылады).

3. Емшектің Сезімталдығы

Емшегіңіз үлкейіп, ауырлап, жанасуға өте сезімтал болуы мүмкін. Сүт бездері лактацияға қазірден бастап дайындалады.

4. Жиі Зәр Шығару

Өсіп келе жатқан жатыр қуыққа қысым түсіреді, ал қан айналымының күшеюі бүйректің белсендірек жұмыс істеуіне себеп болады.

5. Көңіл Күйдің Құбылуы (Mood Swings)

Бір сәт күліп, келесі сәтте жылау — қалыпты жағдай. Гормондар мидағы химиялық үдерістерге әсер етеді.

1-триместрге Арналған Маңызды Кеңестер

Осы маңызды кезеңді деніңіз сау күйде өткізу үшін неге назар аудару керек?

• Дәрумендерді ұмытпаңыз: Дәрігеріңіз тағайындаған фолий қышқылын немесе пренаталдық дәрумендерді күн сайын қабылдаңыз.

• Зиянды әдеттерден бас тартыңыз: Темекі түтіні (оның ішінде пассивті темекі шегу) мен алкоголь бөпенің дамуына тікелей зиян келтіреді.

• Тамақтануға мән беріңіз: Шикі ет, шикі жұмыртқа, пастерленбеген сүт өнімдері және құрамында сынап мөлшері жоғары балықтарды тұтынбаңыз.

• Дәрігер қабылдауы: Алғашқы гинекологиялық тексеруге барыңыз. Бөпеңіздің жүрек соғысын есту Сізге үлкен жігер береді.

• Су ішіңіз: Токсикоз кезінде ағза көп сұйықтық жоғалтады, сондықтан жеткілікті мөлшерде су ішуге тырысыңыз.

Бірінші триместр — жүктіліктің ең қиын әрі ең ғажайып кезеңдерінің бірі. Ағзаңыздағы өзгерістер Сізді шаршатуы мүмкін, бірақ әрбір белгі бөпеңіздің өсіп келе жатқанының нышаны екенін ұмытпаңыз.

Бөпеңіздің апта сайынғы дамуын қадағалау, оның дәл қазір қандай жемістің көлеміндей екенін көру және ағзаңыздағы өзгерістерді белгілеп отыру үшін Anacan қолданбасын жүктеп алыңыз. Осы ғажайып жолдың әр қадамында Сізбен біргеміз!