Homiladorlikda anor va xurmo yeyishning foydalari: Ular haqiqatan ham tug‘ruqni yengillashtiradimi?

Homiladorlikning so‘nggi haftalari yaqinlashgani sari har bir bo‘lajak onaning eng katta istagi bir xil bo‘ladi: *"Qaniydi, tug‘ruq oson va tez o‘tsa"*. Bu bosqichda buvilar, qo‘shnilar va internet forumlaridan eng ko‘p eshitadigan maslahatingiz, ehtimol, shudir: **"Xurmo ye, tug‘ruqing moydek yengil o‘tsin"** yoki **"Anor ye, qoning ko‘payib, kuchga to‘l"**. Ozarbayjon oshxonasi va madaniyatining ajralmas qismi bo‘lgan anor va xurmoni haqiqatan ham homiladorlar uchun "super oziq-ovqat" deb hisoblash mumkinmi? Yoki bu shunchaki afsonami? Yaxshiyamki, bu mavzu bo‘yicha jiddiy ilmiy tadqiqotlar o‘tkazilgan. Keling, ushbu ikki mazali mevaning tug‘ruq jarayoni va chaqaloq salomatligiga haqiqiy ta’sirini ko‘rib chiqamiz. ## Xurmo: Tug‘ruqning "Tabiiy Oksitosini"mi? Qadim zamonlardan beri xurmo (ayniqsa, Madina yoki Eron xurmosi) tug‘ruq og‘riqlarini yengillashtirish uchun iste’mol qilingan. Zamonaviy tibbiyot esa bu qadimiy bilimni tasdiqlaydi. ### Ilmiy dalillar nima deydi? O‘tkazilgan klinik tadqiqotlar (masalan, *Journal of Obstetrics and Gynaecology*) shuni ko‘rsatadiki, homiladorlikning so‘nggi 4 haftasida (36-haftadan boshlab) kuniga **6 dona xurmo** yegan ayollarda: 1. **Bachadon bo‘yni tezroq ochiladi:** Xurmo yegan ayollar shifoxonaga qabul qilinganida bachadon bo‘ynining ochilishi uni yemagan ayollarga qaraganda ko‘proq bo‘ladi. 2. **Sun’iy to‘lg‘oqqa ehtiyoj kamayadi:** Tug‘ruqning tabiiy boshlanish ehtimoli ortadi va tibbiy aralashuvga (induksiyaga) ehtiyoj kamayadi. 3. **Tug‘ruq davomiyligi qisqaradi:** Latent faza (tug‘ruqning dastlabki bosqichi) qisqaroq davom etishi kuzatilgan. **Sababi:** Xurmo tarkibidagi moddalar oksitosin gormoniga o‘xshash ta’sir ko‘rsatib, bachadon mushaklarining samaraliroq qisqarishiga yordam beradi. Shuningdek, xurmo tug‘ruq vaqtida sizga kerak bo‘ladigan **tabiiy energiya** manbaidir. > Diqqat: Xurmo tarkibida shakar ko‘p! Agar sizda gestatsion diabet bo‘lsa, shifokoringiz bilan maslahatlashmasdan bunchalik ko‘p xurmo yemang. > ## Anor: Ozarbayjonning "Qizil Oltini" va Homiladorlik Yurtimiz anorlar diyori bo‘lib, bu meva homiladorlar uchun haqiqiy xazinadir. Anor xurmo kabi bevosita "tug‘ruqni boshlash" xususiyatiga ega bo‘lmasa-da, sizni va chaqalog‘ingizni tug‘ruqqa tayyorlashda juda foydalidir. ### 1. Temir manbai va kamqonlikka qarshi kurash Homiladorlikda kamqonlik (anemiya) ko‘p uchraydi. Anor temirga boy bo‘lib, qondagi gemoglobin miqdorini oshirishga yordam beradi. Tug‘ruq paytidagi qon yo‘qotishga tayyor bo‘lish uchun qon ko‘rsatkichlarining yaxshi bo‘lishi muhimdir. ### 2. Plasenta (yo‘ldosh) himoyasi Anor sharbati kuchli antioksidantlarga (polifenollarga) boy. Tadqiqotlar ushbu antioksidantlar plasentani shikastlanishdan himoya qilishi va chaqaloqqa boradigan qon oqimini yaxshilashini ko‘rsatadi. Bu, ayniqsa, **homila rivojlanishining kechikishi** xavfini kamaytirish uchun muhimdir. ### 3. K Vitamini va suyaklar salomatligi Anor sizning ham, chaqalog‘ingizning ham suyaklari uchun muhim bo‘lgan K vitaminiga boy. K vitamini qon ivishi uchun ham zarur bo‘lib, bu tug‘ruqdan keyingi tiklanish davrida katta ahamiyatga ega. ### 4. Mushak tortishishiga (krampga) qarshi Tarkibidagi kaliy tufayli anor homiladorlikning so‘nggi oylarida tunda sizni bezovta qiladigan oyoq mushaklari tortishishini kamaytirishga yordam beradi. ## Qanday va qachon iste’mol qilish kerak? Bu foydalardan imkon qadar ko‘proq bahramand bo‘lish uchun quyidagi tavsiyalarga amal qilishingiz mumkin: - **Xurmo:** Homiladorlikning **36-haftasidan** boshlab kuniga 4-6 dona. Uni yong‘oq, sut bilan yoki smuzi tarkibida iste’mol qilishingiz mumkin. - **Anor:** Homiladorlikning **butun davri davomida** foydali. Mavsumida har kuni yarim stakan anor donasi yeyish yoki yangi siqilgan sharbatini ichish (kuniga 1 stakan) juda yaxshi. - *Eslatma:* Anor sharbati qabziyatga olib kelishi mumkin, shuning uchun ko‘p suv ichishni unutmang. Shuningdek, jig‘ildon qaynashidan aziyat chekadiganlar ehtiyot bo‘lishlari kerak. Buvilarimiz haq ekan! Ilm-fan xurmo tug‘ruq jarayonini fiziologik jihatdan yengillashtirishi, anor esa tanangizni bu jarayonga tayyorlashini tasdiqlaydi. Albatta, faqat xurmo yeyish og‘riqsiz tug‘ruqni kafolatlamaydi, ammo bu tabiiy va mazali yordamchi vositadir. Agar qand bilan bog‘liq muammoingiz bo‘lmasa, tug‘ruq sumkangizga bir quti xurmo va bir shisha anor sharbati solishni unutmang – tug‘ruqdan keyin quvvatingizni tiklash uchun ham ular kerak bo‘ladi! **Ovqatlanishingizni kuzatmoqchimisiz?** Kundalik menyuingizni rejalashtirish va "Xavfsiz oziq-ovqatlar" ro‘yxatini ko‘rish uchun **Anacan ilovasini** yuklab oling.