Босанудан қорқуды (токофобияны) қалай жеңуге болады? Психолог кеңестері

Жүктіліктің соңғы күндері жақындаған сайын көптеген әйел қуаныштан гөрі алаңдаушылықты көбірек сезінеді. Түнде ұйықтай алмайды, интернеттен «қорқынышты босану оқиғаларын» оқиды және ойында бір сценарийді қайта-қайта қайталай береді: *«Қолымнан келмей қалса ше?», «Ауырсынуға шыдай аламын ба?», «Бөпеме бірдеңе болып қалмай ма?»*. Қымбатты болашақ ана, Сіз жалғыз емес екеніңізді біліңіз. Босанудан қорқу — қалыпты жағдай. Алайда бұл қорқыныш өміріңізді тұралатып тастайтындай деңгейге жетсе, ол медициналық жағдай — **токофобия** болуы мүмкін. Бұл мақалада босанудан қорқудың түпкі себептерін қарастырып, психологтар ұсынатын 5 тиімді әдіс арқылы қорқынышты сенімділікке айналдыру жолдарын үйренеміз. ## Токофобия дегеніміз не? Оның қалыпты қобалжудан айырмашылығы Әрбір жүкті әйел босану үдерісіне байланысты белгілі бір деңгейде алаңдайды. Бұл — «белгісіздіктен қорқу» және ол табиғи нәрсе. Алайда **токофобия** — патологиялық (шамадан тыс) қорқыныш. - **Белгілері:** Үрей ұстамалары, қорқынышты түстер, босану туралы ойлағанда жүректің жиі соғуы, жылау ұстамалары және тіпті осы қорқынышқа байланысты кесарь тілігін табанды түрде талап ету. ## Қорқыныштың негізгі 3 көзі Қорқынышыңызбен бетпе-бет келу үшін алдымен оның нақты себебін анықтауыңыз керек. Сіз неден көбірек қорқасыз? 1. **Ауырсынудан қорқу:** «Ауырсыну төзгісіз болады, өліп қаламын». 2. **Бақылауды жоғалтудан қорқу:** «Денемді басқара алмай қаламын, дәрігерлер мені тыңдамайды». 3. **Жарақаттанудан қорқу:** «Жыртылу болады, денсаулығым нашарлайды». ## Қорқынышты жеңуге көмектесетін 5 психологиялық әдіс ### 1. «Ақпараттық диета» ұстаныңыз Біздің қоғамда әйелдер өздерінің «ерлігін» дәлелдеу үшін ауыр босану оқиғаларын әсірелеп айтқанды ұнатады. - **Кеңес:** Жағымсыз оқиғаларды тыңдауды тоқтатыңыз. Құрбыңыз «Мен 20 сағат толғақ қыстым...» деп бастағанда, сөзін сыпайы түрде бөліңіз: *«Өтінемін, маған тек жағымды оқиғалар қажет»*. Миыңызды қорқынышты сценарийлермен емес, сәтті әрі тыныш өткен босану оқиғаларымен қоректендіріңіз. ### 2. Білімнің күшін пайдаланыңыз Адам көбіне өзі білмейтін нәрседен қорқады. Босану үдерісінің физиологиясын зерттеңіз. - **Дерек:** Толғақ (жатырдың жиырылуы) ауырту үшін емес, жатыр мойнын ашу үшін қажет. Әр толғақ — Сізді бөпеңізге жақындататын «жұмыс күші». - **Әрекет:** Босануға дайындық курстарына қатысыңыз немесе **Anacan қолданбасындағы** босану туралы бейнелерді көріңіз. Үдерістің әр кезеңін білу жағдайды бақылауда ұстап отырғандай сезінуге көмектеседі. ### 3. «Ауырсыну» сөзін «Күш» сөзімен ауыстырыңыз (Гипнобосану) Қолданатын сөздеріміз ойымызды қалыптастырады. Өзіңізге «Төзгісіз ауырсыну келе жатыр» деудің орнына, «Қуатты бір толқын келе жатыр» деңіз. - **Әдіс:** Толғақ басталғанда денеңізді ширықтырудың орнына (бұл ауырсынуды күшейтеді), босаңсуға тырысыңыз. Терең тыныс алып, әр дем шығарған сайын денеңіздегі ширығу сумен бірге ағып кетіп жатқанын елестетіңіз. ### 4. Дәрігеріңізбен «Сенім көпірін» құрыңыз Қорқынышыңызды дәрігеріңізден жасырмаңыз. Оған «Мен қатты қорқамын» деп айтыңыз. Жақсы дәрігер Сіздің сезімдеріңізге байыппен қарап, көңіліңізді тыныштандырады. - **Талқылау:** Ауырсынуды басу тәсілдерін (эпидуралды анестезияны) алдын ала талқылаңыз. Ауырсынуды басқаруға болатынын білу Сізге тыныштық сыйлайды. ### 5. Босану жоспарын дайындаңыз (Бірақ икемді болыңыз) Ауруханада не болатынын алдын ала жоспарлау күйзелісті азайтады. - Жаныңызда кім болады? (Жұбайыңыз, анаңыз?). - Музыка тыңдағыңыз келе ме? - Жарық бәсең болғанын қалайсыз ба? Осындай шағын жайттарды ойластыру назарыңызды қорқыныштан басқа жаққа аударып, «ұя дайындау» сезіміне бағыттайды. ## Кәсіби көмек қашан қажет? Егер қорқынышыңыз күнделікті өміріңізге кедергі келтіріп, ұйқыңыз бен тәбетіңізді бұзса, міндетті түрде перинаталдық психологқа жүгініңіз. Бірнеше терапия сеансы осы түйінді шешуге көмектесуі мүмкін. Босану — әйел ағзасының ең табиғи әрі ең қуатты қызметтерінің бірі. Сіздің денеңіз бұл міндетті орындауға бейімделген. Миллиондаған әйел мұны жасай алды, Сіздің де қолыңыздан келеді. Қорқу — қалыпты, бірақ оның өміріңіздегі ең әдемі күнге көлеңке түсіруіне жол бермеңіз. Терең тыныс алыңыз, бөпеңізді ойлаңыз және өзіңізге: *«Мен күштімін, менің қолымнан келеді!»* — деңіз. **Тынышталу үшін:Anacan қолданбасындағы** «Медитация және тыныс алу жаттығулары» бөлімін пайдаланып, жүктілік кезінде күйзеліс деңгейін басқара аласыз.