Tug‘ruq qo‘rquvi (tokofobiya) bilan qanday kurashish kerak? Psixolog maslahatlari

Homiladorlikning so‘nggi kunlari yaqinlashgani sari ko‘plab ayollar quvonchdan ko‘ra ko‘proq xavotir his qiladi. Ular tunda uxlay olmaydi, internetda "qo‘rqinchli tug‘ruq hikoyalari"ni o‘qiydi va xayolida bir xil ssenariyni qayta-qayta takrorlaydi: *"Buni uddalay olmasam-chi?", "Og‘riqqa chiday olamanmi?", "Chaqalog‘imga biror narsa bo‘lib qolmaydimi?"*. Aziz bo‘lajak ona, shuni bilingki, siz yolg‘iz emassiz. Tug‘ruqdan qo‘rqish mutlaqo tabiiy. Ammo bu qo‘rquv hayotingizni izdan chiqaradigan darajaga yetsa, gap tibbiy holat — **tokofobiya** haqida ketayotgan bo‘lishi mumkin. Ushbu maqolada tug‘ruq qo‘rquvining ildizlarini ko‘rib chiqamiz va psixologlar tavsiya qiladigan 5 ta samarali usul yordamida bu qo‘rquvni ishonchga aylantirish yo‘llarini o‘rganamiz. ## Tokofobiya nima? Uning odatiy hayajondan farqi Har bir homilador ayol tug‘ruq jarayoni bilan bog‘liq ma’lum darajada xavotirni boshdan kechiradi. Bu "noma’lumlikdan qo‘rqish" bo‘lib, tabiiy holatdir. Ammo **tokofobiya** — patologik (haddan tashqari kuchli) qo‘rquvdir. - **Belgilari:** Vahima xurujlari, dahshatli tushlar, tug‘ruq haqida o‘ylaganda yurak urishining tezlashishi, yig‘i xurujlari va hatto shu qo‘rquv sababli kesarcha kesishni qat’iy talab qilish. ## Qo‘rquvning 3 ta asosiy manbai Qo‘rquvingizga yuz tutish uchun avval uning sababini aniqlashingiz kerak. Siz eng ko‘p nimadan qo‘rqasiz? 1. **Og‘riqdan qo‘rqish:** "Chidab bo‘lmaydigan og‘riq bo‘ladi, o‘lib qolaman". 2. **Nazoratni yo‘qotishdan qo‘rqish:** "Tanamni boshqara olmayman, shifokorlar meni tinglamaydi". 3. **Jarohatdan qo‘rqish:** "Yirtilish yuz beradi, sog‘lig‘im buziladi". ## Qo‘rquvni yengish uchun 5 ta psixologik usul ### 1. "Axborot parhezi"ga rioya qiling Jamiyatimizda ayollar o‘z "qahramonligi"ni ko‘rsatish uchun og‘ir tug‘ruq haqidagi hikoyalarni bo‘rttirib aytishni yaxshi ko‘radi. - **Maslahat:** Salbiy hikoyalarni tinglashni bas qiling. Dugonangiz "Men 20 soat to‘lg‘oq azobini tortdim..." deb boshlasa, muloyimlik bilan gapini bo‘ling: *"Iltimos, menga faqat ijobiy hikoyalar kerak"*. Miyangizni qo‘rqinchli ssenariylar bilan emas, muvaffaqiyatli va xotirjam o‘tgan tug‘ruq hikoyalari bilan oziqlantiring. ### 2. Bilim kuchidan foydalaning Inson eng ko‘p o‘zi bilmagan narsadan qo‘rqadi. Tug‘ruq jarayoni fiziologiyasini o‘rganing. - **Fakt:** To‘lg‘oq (qisqarish) og‘riq keltirish uchun emas, bachadon bo‘ynini ochish uchun yuz beradi. Har bir to‘lg‘oq sizni chaqalog‘ingizga yaqinlashtiradigan "harakatlantiruvchi kuch"dir. - **Harakat:** Tug‘ruqqa tayyorgarlik kurslariga boring yoki **Anacan ilovasidagi** tug‘ruq haqidagi videolarni tomosha qiling. Jarayonni bosqichma-bosqich bilish sizga vaziyatni nazorat qilayotganingizni his etishga yordam beradi. ### 3. "Og‘riq" so‘zini "Kuch" bilan almashtiring (Gipnotug‘ruq) Tilimiz fikrlarimizni shakllantiradi. O‘zingizga "Chidab bo‘lmas og‘riq boshlanyapti" deyish o‘rniga, "Kuchli bir to‘lqin kelyapti" deng. - **Usul:** To‘lg‘oq boshlanganda tanangizni taranglashtirish o‘rniga (bu og‘riqni kuchaytiradi), bo‘shashishga harakat qiling. Chuqur nafas oling va har safar nafas chiqarganingizda tanangizdagi taranglik suvga oqib ketayotganini tasavvur qiling. ### 4. Shifokoringiz bilan "Ishonch ko‘prigi"ni yarating Qo‘rquvlaringizni shifokoringizdan yashirmang. Unga "Men juda qo‘rqyapman" deng. Yaxshi shifokor his-tuyg‘ularingizga jiddiy qaraydi va sizni tinchlantiradi. - **Muhokama:** Og‘riqsizlantirish usullarini (epidural anesteziya) oldindan muhokama qiling. Og‘riqni nazorat qilish mumkinligini bilish sizga xotirjamlik beradi. ### 5. Tug‘ruq rejasini tuzing (Ammo moslashuvchan bo‘ling) Shifoxonada nimalar sodir bo‘lishini rejalashtirish stressni kamaytiradi. - Yoningizda kim bo‘ladi? (Turmush o‘rtog‘ingiz, onangiz?). - Musiqa tinglashni xohlaysizmi? - Chiroqlar xira bo‘lsinmi? Bu kichik tafsilotlarni o‘ylab chiqish diqqatingizni qo‘rquvdan chalg‘itib, "uya tayyorlash" hissiga yo‘naltiradi. ## Qachon mutaxassis yordami kerak? Agar qo‘rquvingiz kundalik hayotingizga xalaqit berayotgan, uyqu va ishtahangizni buzayotgan bo‘lsa, albatta perinatal psixolog bilan uchrashing. Bir necha terapiya seansi bu muammoni hal qilishga yordam berishi mumkin. Tug‘ruq — ayol tanasining eng tabiiy va eng kuchli funksiyalaridan biridir. Tanangiz bu vazifani bajarishga tayyor. Millionlab ayollar buni uddalagan, siz ham uddalaysiz. Qo‘rquv tabiiy, ammo u hayotingizdagi eng go‘zal kunni soya ostida qoldirishiga yo‘l qo‘ymang. Chuqur nafas oling, chaqalog‘ingizni o‘ylang va o‘zingizga ayting: *"Men kuchliman, men buni uddalayman!"*. **Tinchlanish uchun:Anacan ilovasidagi** "Meditatsiya va nafas mashqlari" bo‘limidan foydalanib, homiladorlik davomida stressingizni boshqarishingiz mumkin.