ორსულობა
ორსულობისას კბილების მკურნალობა: ანესთეზია და რენტგენი ბავშვს ზიანს აყენებს?
როგორ მოვიქცეთ ორსულობისას კბილის ტკივილის დროს? აზიანებს თუ არა ბავშვს კბილის ამოღება, დაბჟენა, ანესთეზია (გაუტკივარება) და რენტგენის სხივები? ფაქტები, რომლებიც კბილების უსაფრთხო მკურნალობისთვის უნდა იცოდეთ.
არსებობს ძველი გამონათქვამი: *„ყოველი ბავშვი დედას თითო კბილს ართმევს.“* ჩვენი ბებიების დროს ეს მწარე რეალობა იყო. კალციუმის დეფიციტისა და სტომატოლოგის შიშის გამო ქალები მთელი ორსულობის განმავლობაში თავს არიდებდნენ სტომატოლოგთან ვიზიტს და შედეგად კბილებს კარგავდნენ.
დღესაც ბევრი ორსული ქალი, ძლიერი კბილის ტკივილის მიუხედავად, ექიმთან მისვლას ერიდება. შიშის მთავარი მიზეზი კი იგივეა: *„ნემსი (ანესთეზია) ან რენტგენის სხივი ჩემს ბავშვს ხომ არ ავნებს?“*.
ამ შიშის გამო ტკივილის ატანა სინამდვილეში თქვენი ბავშვისთვის უფრო საშიშია, ვიდრე თავად მკურნალობა. მოდი, დავამსხვრიოთ ორსულობისას კბილების მკურნალობასთან დაკავშირებული მითები და სამედიცინო ფაქტებს გადავხედოთ.
## რატომ გვიწყობს კბილები „სიურპრიზებს“ ორსულობისას?
ორსულობისას კბილების მომატებული მგრძნობელობა ან ღრძილებიდან სისხლდენა შემთხვევითი არ არის.
- **ჰორმონული გინგივიტი:** პროგესტერონისა და ესტროგენის დონის მატება ღრძილებს ბაქტერიების მიმართ უფრო მგრძნობიარეს ხდის. კბილების გახეხვისას სისხლდენა, შეშუპება და სიწითლე (ორსულთა გინგივიტი) ხშირად გვხვდება.
- **მითი კალციუმის შესახებ:** ბავშვი კალციუმს თქვენი კბილებიდან არ „იპარავს“. საჭირო კალციუმს ის თქვენი კვების რაციონიდან (ან ძვლებიდან) იღებს. კბილების კარიესი კალციუმის დაკარგვით კი არა, კვებითი ჩვევების შეცვლით (ტკბილეულის სურვილით) ან ტოქსიკოზის დროს კუჭის მჟავით კბილის მინანქრის დაზიანებით არის გამოწვეული.
> მნიშვნელოვანია: ღრძილების არანამკურნალები ინფექციები (პაროდონტიტი) ნაადრევი მშობიარობისა და დაბალი წონით დაბადების რისკს 7-ჯერ ზრდის. ანუ ექიმთან ვიზიტი თქვენი ბავშვის დაცვას ნიშნავს!
>
## შიში 1: საზიანოა თუ არა ანესთეზია (გასაუტკივარებელი ნემსი)?
ყველაზე დიდი შიში ასეთია: „ნემსს თუ გამიკეთებენ, წამალი ბავშვსაც გადაეცემა“.
**სამედიცინო ფაქტი:**
ორსულობისას ადგილობრივი ანესთეზია (ადგილობრივი გაუტკივარება) **უსაფრთხოა**.
- ორსულებისთვის სტომატოლოგები, ჩვეულებრივ, იყენებენ **ლიდოკაინის** შემცველ სპეციალურ საანესთეზიო საშუალებებს, რომლებშიც ადრენალინის (ეპინეფრინის) რაოდენობა მცირეა ან საერთოდ არ არის.
- ეს პრეპარატები პლაცენტაში უმნიშვნელო რაოდენობით გადადის და ნაყოფს ზიანს არ აყენებს.
- **ტკივილი უფრო საშიშია:** ძლიერი სტრესი, რომელსაც ტკივილის დროს განიცდით, თქვენს ორგანიზმში სტრესის ჰორმონების (კორტიზოლის, ადრენალინის) დონეს ზრდის. ეს კი ბავშვისთვის გასაუტკივარებელ ნემსზე გაცილებით საზიანოა.
## შიში 2: ასხივებს თუ არა რენტგენი ბავშვს?
მოსაზრება — „რენტგენი არ შეიძლება, ეს ხომ რადიაციაა!“ — წარსულს ჩაბარდა.
**სამედიცინო ფაქტი:**
თანამედროვე სტომატოლოგიაში გამოყენებული **ციფრული რენტგენის (ვიზიოგრაფის)** აპარატების დასხივების დოზა ძალიან მცირეა.
- სხივი მიმართულია უშუალოდ პირის ღრუსკენ და არა მუცლისკენ.
- პროცედურის დროს მუცელზე **ტყვიის წინსაფარს** (დამცავ „ფარტუკს“) გაფარებენ. ის ბავშვს გაფანტული გამოსხივებისგან 100%-ით იცავს.
- მიუხედავად ამისა, ექიმები რენტგენს მხოლოდ **აბსოლუტური აუცილებლობისას** (მაგალითად, ფესვის არხის მკურნალობის დროს) ნიშნავენ. კოსმეტიკური მიზნით მას არ იყენებენ.
## სტომატოლოგთან ვიზიტისთვის „საუკეთესო დრო“
გადაუდებელი შემთხვევების (მწვავე ტკივილი, ჩირქოვანი ანთება) გარდა, გეგმური მკურნალობისას ორსულობის ეტაპები უნდა გავითვალისწინოთ:
### 1-ლი ტრიმესტრი (სარისკო არ არის, თუმცა მგრძნობიარე პერიოდია)
ამ პერიოდში ბავშვის ორგანოები ყალიბდება. შესაძლოა, გულისრევაც (ტოქსიკოზი) გაწუხებდეთ. ამიტომ ამ პერიოდში მხოლოდ გადაუდებელი ჩარევები ტარდება, გეგმური პროცედურები კი მოგვიანებით გადაიდება.
### 2-ე ტრიმესტრი (ოქროს პერიოდი: 14-20-ე კვირები)
ეს სტომატოლოგთან ვიზიტისთვის **ყველაზე ხელსაყრელი დროა**. ბავშვის ორგანოგენეზი დასრულებულია, თქვენ თავს კარგად გრძნობთ და მუცელი ჯერ იმდენად დიდი არ არის, რომ სავარძელში ჯდომაში ხელი შეგიშალოთ. კბილის დაბჟენა, კბილის ქვის მოცილება ან კბილის ამოღება ამ პერიოდში თავისუფლად შეიძლება ჩატარდეს.
### 3-ე ტრიმესტრი (დისკომფორტი)
მკურნალობას სამედიცინო უკუჩვენება არ აქვს, თუმცა სტომატოლოგიურ სავარძელში ზურგზე დიდხანს წოლა შეიძლება გაგიჭირდეთ (ქვედა ღრუ ვენაზე ზეწოლის გამო შეიძლება თავბრუსხვევა განვითარდეს).
## რას უნდა მოერიდოთ?
ორსულობისას ზოგიერთი პროცედურა რეკომენდებული არ არის:
- **კბილების გათეთრება:** გამოყენებული ქიმიური ნივთიერებების (პეროქსიდის) გავლენა სრულად შესწავლილი არ არის. რეკომენდებულია პროცედურის მშობიარობის შემდეგისთვის გადადება.
- **ზოგიერთი ანტიბიოტიკი:** ტეტრაციკლინის ჯგუფის ანტიბიოტიკებმა ბავშვის კბილებზე მუდმივი ლაქები შეიძლება გამოიწვიოს. აუცილებლად უთხარით ექიმს, რომ ორსულად ხართ — ის უსაფრთხო პრეპარატს (მაგალითად, ამოქსიცილინს ან ერითრომიცინს) დაგინიშნავთ.
- **სედაცია (დაძინება):** ზოგადი ანესთეზია ან „მალხენი აირი“ მხოლოდ სიცოცხლისთვის საშიში მდგომარეობის დროს გამოიყენება.
კბილის ტკივილი არ არის ის, რასაც უბრალოდ „უნდა გაუძლოთ და გაივლის“. პირის ღრუში ინფექციის კერის დატოვება როგორც თქვენი, ისე თქვენი ბავშვის ჯანმრთელობისთვის რისკის შემცველია.
აცნობეთ ექიმს, რომ **ორსულად ხართ** და მიუთითეთ, **ორსულობის რომელ კვირაში** იმყოფებით. ის თქვენთვის ყველაზე უსაფრთხო მკურნალობის გეგმას შეარჩევს.
გახსოვდეთ, ბედნიერი დედა ის დედაა, რომელიც თავისი ღიმილით გარემოს ანათებს. იზრუნეთ თქვენს კბილებზე!
**შენიშვნა:** იმის გასარკვევად, თუ რომელი მედიკამენტები და პროცედურებია ორსულობისას უსაფრთხო, შეგიძლიათ **Anacan აპლიკაციაში „უსაფრთხოების ბაზას“** გაეცნოთ.
