Tandheelkundige behandeling tijdens de zwangerschap: zijn verdoving en röntgenfoto’s schadelijk voor de baby?

Er bestaat een oud gezegde: *"Elk kind kost de moeder een tand."* In de tijd van onze grootmoeders was dit een bittere waarheid. Door een calciumtekort en angst voor de tandarts vermeden vrouwen tijdens hun hele zwangerschap de tandarts, met tandverlies als gevolg. Ook nu aarzelen veel zwangere vrouwen om naar de tandarts te gaan, zelfs bij hevige kiespijn. De grootste angst is nog steeds: *"Kan de injectie (verdoving) of een röntgenfoto schadelijk zijn voor mijn baby?"* De pijn uit angst verdragen is voor je baby juist gevaarlijker dan de behandeling zelf. Laten we de fabels over tandheelkundige behandelingen tijdens de zwangerschap ontkrachten en naar de medische feiten kijken. Waarom zorgen je tanden tijdens de zwangerschap voor "verrassingen"? Het is geen toeval dat je tanden gevoeliger zijn of je tandvlees bloedt tijdens de zwangerschap. - **Hormonale gingivitis:** Door verhoogde hoeveelheden progesteron en oestrogeen wordt het tandvlees gevoeliger voor bacteriën. Bloedingen, zwelling en roodheid tijdens het tandenpoetsen (zwangerschapsgingivitis) komen vaak voor. - **De calciumfabel:** De baby "steelt" geen calcium uit je tanden. De benodigde calcium komt uit je voeding (of je botten). Tandbederf ontstaat niet door calciumverlies, maar door veranderingen in je eetgewoonten (trek in zoetigheid) of doordat maagzuur tijdens zwangerschapsmisselijkheid het tandglazuur aantast. Belangrijk: Onbehandelde tandvleesinfecties (parodontitis) verhogen het risico op vroeggeboorte en een laag geboortegewicht met een factor 7. Naar de tandarts gaan betekent dus dat je je baby beschermt! Angst 1: Is verdoving (een verdovingsinjectie) schadelijk? De grootste angst is: "Als ik een injectie krijg, komt het geneesmiddel bij de baby terecht." **Medisch feit:** Plaatselijke verdoving tijdens de zwangerschap is **veilig**. - Tandartsen gebruiken bij zwangere vrouwen meestal speciale verdovingsmiddelen, zoals **Lidocaine**, met weinig of geen adrenaline (epinefrine). - Deze middelen passeren de placenta in zeer kleine hoeveelheden en zijn niet schadelijk voor de foetus. - **Pijn is gevaarlijker:** De hevige stress die je door pijn ervaart, verhoogt de hoeveelheid stresshormonen (cortisol en adrenaline) in je lichaam. Dit is veel schadelijker voor de baby dan een verdovingsinjectie. Angst 2: Wordt de baby bestraald door een röntgenfoto? Het idee dat "röntgenfoto's verboden zijn, want het is straling!" is achterhaald. **Medisch feit:** De stralingsdosis van **digitale röntgenapparaten (viziograaf)** die in de moderne tandheelkunde worden gebruikt, is minimaal. - De stralenbundel wordt specifiek op de mondholte gericht, niet op de buik. - Tijdens de procedure wordt een **loodschort** (beschermend "schort") over je buik gelegd. Dit beschermt je baby voor 100% tegen eventuele strooistraling. - Toch laten tandartsen alleen een röntgenfoto maken als dit **absoluut noodzakelijk** is, bijvoorbeeld voor een wortelkanaalbehandeling. Dit gebeurt niet om cosmetische redenen. De "beste periode" voor een tandartsbezoek Behalve bij spoedgevallen (acute pijn of pusvorming) moet bij geplande behandelingen rekening worden gehouden met de fase van de zwangerschap: 1e trimester (niet riskant, maar wel gevoelig) De organen van de baby worden gevormd. Je kunt ook last hebben van misselijkheid (zwangerschapsmisselijkheid). In deze periode worden alleen spoedbehandelingen uitgevoerd; geplande behandelingen worden uitgesteld. 2e trimester (de ideale periode: week 14-20) Dit is het **ideale moment** om naar de tandarts te gaan. De orgaanontwikkeling van de baby is voltooid, je voelt je goed en je buik is nog niet zo groot dat je moeilijk in de tandartsstoel kunt zitten. Vullingen, gebitsreinigingen en extracties kunnen in deze periode goed worden uitgevoerd. 3e trimester (ongemak) Er zijn geen medische redenen om een behandeling niet uit te voeren, maar het kan lastig zijn om lang op je rug in de tandartsstoel te liggen. De onderste holle ader kan dan worden afgekneld, waardoor je duizelig kunt worden. Wat moet je vermijden? Sommige behandelingen worden tijdens de zwangerschap afgeraden: - **Tanden bleken:** De effecten van de gebruikte chemische stoffen (peroxide) zijn nog niet volledig onderzocht. Het is verstandig om tot na de bevalling te wachten. - **Bepaalde antibiotica:** Antibiotica uit de tetracyclinegroep kunnen blijvende verkleuringen van de tanden van de baby veroorzaken. Vertel je arts of tandarts altijd dat je zwanger bent. Die kan veilige geneesmiddelen voorschrijven, zoals Amoxicillin of Erythromycin. - **Sedatie (in slaap brengen):** Algehele anesthesie of "lachgas" wordt alleen gebruikt bij een levensbedreigend spoedgeval. Kiespijn is niet iets wat je maar moet "verdragen". Een infectiebron in je mond vormt een risico voor zowel jouw gezondheid als die van je baby. Vertel je arts of tandarts dat je **zwanger** bent en **hoeveel weken** je zwanger bent. Die kiest het veiligste behandelplan voor jou. Onthoud: een gelukkige moeder laat haar omgeving stralen met haar glimlach. Zorg goed voor je gebit! **Let op:** Wil je weten welke geneesmiddelen en behandelingen veilig zijn tijdens de zwangerschap? Raadpleeg dan de **"Veiligheidsdatabase" in de Anacan-app**.