Ektopik (Borulu) hamiləlik nədir? Əlamətləri və riskləri

Hamiləlik xəbəri hər bir qadın üçün sevinc dolu bir an olmalıdır. Lakin bəzən, hamiləlik testindəki iki xətt sevinc əvəzinə narahatlıq gətirə bilər. Tibbi statistikaya görə, bütün hamiləliklərin təxminən 1-2%-i ektopik (uşaqlıqdan kənar) hamiləliklə nəticələnir.

Bu diaqnoz qorxulu səslənə bilər, lakin erkən müdaxilə həyat qurtarır və gələcəkdə ana olmaq şansınızı qoruyur. Bəs ektopik hamiləliyi normal hamiləlikdən necə ayırd etmək olar? Hansı ağrılar "həyəcan siqnalı" sayılmalıdır? Gəlin, bu vacib mövzunu birlikdə araşdıraq.

Ektopik hamiləlik əslində nədir?

Normal bir hamiləlikdə, mayalanmış yumurta hüceyrəsi uşaqlıq borularından keçərək uşaqlığa (rəhmə) düşür və orada inkişaf etməyə başlayır.

Ektopik hamiləlik zamanı isə mayalanmış yumurta uşaqlığa çata bilmir və yolda bir yerdə — ən çox hallarda uşaqlıq borularında (98%) ilişib qalır və orada yapışır. Buna görə də xalq arasında buna "boru hamiləliyi" də deyilir. Çox nadir hallarda yumurtalıqlarda, qarın boşluğunda və ya uşaqlıq boynunda da baş verə bilər.

Acı həqiqət: Təəssüf ki, uşaqlıqdan kənarda dölün yaşaması və inkişaf etməsi mümkün deyil. Bu toxumaların böyüməsi borunun partlamasına və ana üçün həyati təhlükə yaradan daxili qanaxmaya səbəb ola bilər.

>

Gizli təhlükə: Əlamətləri necə tanımaq olar?

Ektopik hamiləliyin ən çaşdırıcı tərəfi odur ki, ilk başlarda o, tamamilə normal hamiləlik kimi görünür. Aybaşınız gecikir, test müsbət çıxır, hətta ürəkbulanma və döşlərdə həssaslıq da ola bilər.

Lakin hamiləliyin 4-10-cu həftələri arasında aşağıdakı "qırmızı bayraq" simptomları ortaya çıxa bilər:

1. Kəskin qarın və ya çanaq ağrısı

Normal hamiləlikdə yüngül sancılar ola bilər, lakin ektopik hamiləlikdə ağrı fərqlidir:

• Adətən qarının yalnız bir tərəfində (sağ və ya sol) kəskin, batıcı ağrı olur.

• Ağrı gəlib-gedə bilər və ya davamlı ola bilər.

2. Anormal vaginal qanaxma

Bu qanaxma normal aybaşıdan fərqlənir.

• Çox vaxt daha az miqdarda, qəhvəyi rəngli və ya sulu olur.

• Bəzən qadınlar bunu gecikmiş aybaşı ilə səhv salıb hamilə olduqlarını anlamırlar.

3. Çiyin ucunda ağrı (Xüsusi simptom)

Bu, çox qəribə səslənsə də, ektopik hamiləliyin ən ciddi əlamətlərindən biridir. Əgər uzanarkən çiyninizin ucunda (qolun birləşdiyi yerdə) ağrı hiss edirsinizsə, bu, daxili qanaxmanın diafraqmanı qıcıqlandırdığını göstərə bilər. Dərhal təcili yardıma müraciət edin.

4. Halsızlıq və başgicəllənmə

Daxili qanaxma qan təzyiqinin düşməsinə, rəngin avazımasına və ürəkgetməyə səbəb ola bilər.

Risklər: Niyə bu baş verir?

Hər qadın bu halla rastlaşa bilər, lakin bəzi faktorlar riski artırır:

• Keçmişdə ektopik hamiləlik: Əgər əvvəllər bunu yaşamısınızsa, təkrar olma ehtimalı bir qədər yüksəkdir.

• İltihabi xəstəliklər və infeksiyalar: Cinsi yolla keçən infeksiyalar (xlamidiya, qonoreya) uşaqlıq borularında iltihab və çapıq yaradaraq yumurtanın hərəkətinə mane olur.

• Borularda cərrahiyyə əməliyyatı: Əvvəllər borularda hər hansı əməliyyat keçirmisinizsə.

• Siqaret çəkmək: Araşdırmalar siqaretin boruların hərəkətliliyini azaltdığını göstərir.

• Süni mayalanma (IVF): Nadir olsa da, risk bir qədər artır.

• Yaş: 35 yaşdan yuxarı qadınlarda risk daha yüksəkdir.

Diaqnoz və Müalicə

Əgər ektopik hamiləlik şübhəniz varsa, vaxt itirmək olmaz. Həkiminiz diaqnozu təsdiqləmək üçün iki üsuldan istifadə edəcək:

• Qan analizi (Beta-HCG): Ektopik hamiləlikdə HCG hormonu normal hamiləliyə nisbətən daha yavaş artır və ya dalğalanır.

• Ultrasəs müayinəsi (USM): Əgər test müsbətdirsə, lakin uşaqlığın içində kisə görünmürsə, həkim boruları yoxlayacaq.

Müalicə yolları:

• Dərman müalicəsi (Metotreksat): Əgər hamiləlik çox kiçikdirsə və boru partlamayıbsa, xüsusi iynə ilə hamiləlik dayandırılır və bədən toxumanı sorur. Bu, borunu qorumaq üçün ən yaxşı yoldur.

• Cərrahiyyə (Laparoskopiya): Əgər döl böyükdürsə və ya daxili qanaxma varsa, kiçik kəsiklərlə əməliyyat edilir. Vəziyyətdən asılı olaraq boru saxlanıla və ya çıxarıla bilər.

Ektopik hamiləlikdən sonra ana ola bilərəmmi?

Ən çox verilən və ən vacib sual budur. Cavab: Bəli!

Qadınların böyük əksəriyyəti ektopik hamiləlikdən sonra normal, sağlam hamiləlik keçirir və ana olur. Hətta bir borunuz alınsa belə, digər boru sağlamdırsa, təbii yolla hamilə qalmaq şansınız yüksəkdir.

Sadəcə, növbəti dəfə hamilə qaldığınızda, həkiminiz sizi daha diqqətlə izləyəcək və kisənin uşaqlığa düşdüyündən əmin olmaq üçün erkən USM (təxminən 6-cı həftədə) təyin edəcək.

Ektopik hamiləlik fiziki və emosional cəhətdən çətin bir sınaqdır. Özünüzə yas tutmaq və sağalmaq üçün zaman verin. Bədəninizin verdiyi siqnallara hər zaman diqqət yetirin.

Unutmayın, erkən diaqnoz sadəcə sağlamlığınızı deyil, gələcək analıq şansınızı da qoruyur. Hamiləlik planlaşdırırsınızsa və ya artıq hamiləsinizsə, Anacan tətbiqində simptomlarınızı qeyd edin və şübhəli məqamlarda dərhal həkiminizlə əlaqə saxlayın.