Nhịp tim của thai nhi xuất hiện hoặc nghe thấy vào tuần thứ mấy?

Câu hỏi thường gặp nhất: Khi nào phát hiện nhịp tim?

Hoạt động tim của em bé đôi khi có thể được nhìn thấy trên siêu âm qua đường âm đạo (transvaginal USM) vào khoảng tuần thứ 6 của thai kỳ. Đây không phải là một thời hạn cuối cùng hay quy tắc tuyệt đối cho mọi thai kỳ. Việc siêu âm được thực hiện sớm đến mức nào, phương pháp được sử dụng và kích thước của phôi thai đều ảnh hưởng đến kết quả.

Việc nhìn thấy và nghe được là hai khái niệm khác nhau. Trong siêu âm sớm, chuyên gia đánh giá chuyển động của mô tim bên trong phôi thai. Nghe âm thanh bằng Doppler cầm tay là một phương pháp khác và thường được sử dụng sau này; việc nghe âm thanh trong lần khám đầu tiên không bắt buộc.

Việc không nhìn thấy hoạt động tim trong lần khám đầu tiên không tự nó là một chẩn đoán mất thai. Giai đoạn sớm hơn hoặc vấn đề về phát triển là những nguyên nhân có thể. Bác sĩ kết hợp các số đo và thông tin trước đó, và nếu cần, sẽ lên lịch siêu âm lại sau một khoảng thời gian thích hợp.

Hoạt động tim thai sớm xuất hiện như thế nào trên siêu âm?

Vào tuần thứ 6 của thai kỳ, phôi thai rất nhỏ, chỉ bằng hạt đậu hoặc hạt đậu lăng (khoảng 6 mm). Ở giai đoạn này, phôi thai được bao phủ bởi lớp da trong suốt và các bộ phận cơ thể mới bắt đầu hình thành. Trong quá trình siêu âm, chuyên gia sẽ tìm kiếm phôi thai (cực thai) bên trong túi thai.

Hoạt động tim xuất hiện như một điểm rung động nhanh bên trong phôi thai nhỏ bé này. Đây là hình ảnh được tạo ra do sóng âm phản xạ từ mô tim đang chuyển động. Khi bác sĩ hoặc chuyên gia siêu âm nhìn thấy sự rung động này, điều đó cho thấy có hoạt động tim tại thời điểm siêu âm và có thể là một thông tin đáng mừng. Tuy nhiên, hãy nhớ rằng kết quả của một lần siêu âm sớm có thể không chính xác 100% và đôi khi cần siêu âm bổ sung để xác nhận chẩn đoán.

Ngày kinh cuối (SAT) và yếu tố rụng trứng muộn

Tuổi thai thường được tính từ ngày đầu tiên của kỳ kinh cuối (LMP). Tuy nhiên, phương pháp tính này không phải lúc nào cũng chính xác. Các hướng dẫn y tế quốc tế, bao gồm khuyến nghị của Viện Sức khỏe và Chăm sóc Xuất sắc Quốc gia (NICE) của Vương quốc Anh, khuyên không nên đưa ra quyết định về việc có nên nhìn thấy nhịp tim hay không chỉ dựa vào LMP.

Lý do là chu kỳ kinh nguyệt của mỗi phụ nữ khác nhau. Ở một số phụ nữ, quá trình rụng trứng (ovulation) có thể xảy ra muộn hơn chứ không phải vào giữa chu kỳ. Điều này có nghĩa là quá trình thụ tinh và mang thai bắt đầu muộn hơn dự kiến. Kết quả là, một thai kỳ mà bạn nghĩ là 6-7 tuần theo LMP, thực tế có thể chỉ là 5 tuần. Sự khác biệt một tuần này là đủ lý do để hoạt động tim chưa xuất hiện. Chính vì lý do này mà các bác sĩ thường dựa vào các số đo trên siêu âm (CRL) để chẩn đoán.

Siêu âm qua âm đạo và siêu âm bụng: Sự khác biệt giữa các phương pháp

Siêu âm qua đường âm đạo (Transvaginal USM) được thực hiện bằng đầu dò âm đạo và có thể cho hình ảnh rõ ràng hơn trong thai kỳ sớm. Siêu âm qua đường bụng (Transabdominal USM) được thực hiện qua bụng. Vì khả năng hiển thị hình ảnh của hai phương pháp này khác nhau, kết quả và kế hoạch tái khám trong cùng một tuần có thể khác nhau.

NICE khuyến nghị siêu âm qua đường âm đạo để đánh giá vị trí và sự phát triển của thai kỳ sớm. Nếu phương pháp này không phù hợp với bạn hoặc bạn không muốn, siêu âm qua đường bụng có thể được đề xuất và các hạn chế của nó sẽ được giải thích. Bạn có thể đặt câu hỏi về việc siêu âm và làm rõ vấn đề đồng ý.

Khi so sánh các lần siêu âm, hãy xác định rõ phương pháp. Đừng tự mình phóng to hình ảnh trên điện thoại và tự quyết định về nhịp tim hoặc kích thước; báo cáo và giải thích của chuyên gia cần được xem xét cùng nhau.

Kích thước CRL và tái khám: Nên mong đợi điều gì?

Nếu nhìn thấy phôi thai nhưng không thấy hoạt động tim, bác sĩ sẽ đánh giá kích thước của phôi thai. Nếu không nhìn thấy phôi thai, các tiêu chí riêng biệt liên quan đến kích thước túi thai sẽ được áp dụng. Kích thước này được gọi là CRL (Crown-Rump Length), tức là “chiều dài đầu mông”. Đây là một số đo quan trọng được sử dụng để đánh giá tuổi thai sớm. Để làm rõ chẩn đoán, có những khoảng thời gian chờ đợi và tiêu chí được xác định bởi các tổ chức như NICE. Điều này được thực hiện để giảm thiểu nguy cơ chẩn đoán sai.

Bảng dưới đây cho thấy cách tiếp cận của NICE trước khi chẩn đoán khi không phát hiện hoạt động tim ở phôi thai đã nhìn thấy. Đây không phải là giới hạn để tự chẩn đoán tại nhà; đôi khi cần siêu âm bổ sung. Tất cả các khoảng thời gian tối thiểu được tính từ lần siêu âm đầu tiên:

Khoảng thời gian chờ đợi này không có bất kỳ tác động tiêu cực nào đến kết quả thai kỳ. Đây chỉ đơn thuần là một biện pháp an toàn để tránh đưa ra một quyết định vội vàng và có khả năng sai lầm. Nếu bạn có bất kỳ triệu chứng mới hoặc xấu đi nào trong thời gian này, bạn nên liên hệ ngay với bác sĩ của mình.

Nghe nhịp tim: Thiết bị Doppler và rủi ro khi sử dụng tại nhà

Doppler cầm tay có thể được bác sĩ hoặc nữ hộ sinh sử dụng trong các lần khám thai sau này. Thời điểm phát hiện âm thanh bằng Doppler phụ thuộc vào phương pháp, kinh nghiệm và tình trạng cá nhân; không thể xác định một tuần cố định cho tất cả mọi người. Đây là một khoảnh khắc rất thú vị. Tuy nhiên, gần đây có những cảnh báo nghiêm trọng liên quan đến các thiết bị Doppler gia đình đang được bán trên thị trường.

Không khuyến khích sử dụng thiết bị Doppler tại nhà. Có một số lý do quan trọng sau:

• Cảm giác an toàn sai lầm: Nghe thấy nhịp tim không có nghĩa là em bé hoàn toàn khỏe mạnh. Ví dụ, một em bé có cử động giảm nhưng vẫn có nhịp tim có thể cần được cấp cứu. Nghe thấy tiếng tim và nghĩ rằng “mọi thứ đều ổn” rồi trì hoãn việc đến gặp bác sĩ có thể nguy hiểm.
• Nguy cơ hiểu sai: Một người không có kinh nghiệm có thể dễ dàng nhầm lẫn nhịp tim của em bé với nhịp tim của mẹ hoặc tiếng máu chảy từ nhau thai.
• Lo lắng không cần thiết: Việc không tìm thấy nhịp tim do vị trí của em bé hoặc do thai kỳ còn sớm có thể gây ra căng thẳng và lo lắng lớn cho bạn, trong khi thực tế có thể không có vấn đề gì.

Giao việc đánh giá sức khỏe của em bé cho các chuyên gia y tế là cách an toàn nhất.

Một nhịp tim có đảm bảo sức khỏe không?

Việc nhìn thấy hoạt động tim trên siêu âm sớm có thể là một tin đáng mừng: chuyển động của mô tim đã được đánh giá tại thời điểm siêu âm đó. Tuy nhiên, việc nhìn thấy hoạt động tim một lần không đảm bảo sự phát triển không có vấn đề trong suốt thai kỳ.

Việc kiểm tra định kỳ theo kế hoạch sẽ trả lời các câu hỏi khác nhau ở các giai đoạn khác nhau của thai kỳ. Đừng hủy bỏ các lần khám sau chỉ vì kết quả ban đầu tốt. Nếu có chảy máu mới hoặc đau, hoạt động tim trước đó không phải là lý do để không đánh giá triệu chứng đó.

Bạn có thể hỏi bác sĩ về ý nghĩa của kết quả hiện tại, những câu hỏi nào vẫn còn bỏ ngỏ và mục đích của lần khám tiếp theo. Việc nhìn thấy nhịp tim hoặc tốc độ của nó cũng không phải là phương pháp xác định giới tính của em bé.

Khi nào cần tìm kiếm sự chăm sóc y tế khẩn cấp?

Nếu có ra máu mới hoặc chảy máu âm đạo, hoặc đau bụng và vùng chậu liên tục, hãy tìm lời khuyên y tế ngay trong ngày. Chảy máu không phải lúc nào cũng có nghĩa là mất thai, nhưng có thể cần làm rõ nguyên nhân.

Nếu có đau bụng dữ dội hoặc đột ngột, đặc biệt là đau một bên; đau ở đầu vai; ngất xỉu hoặc chóng mặt dữ dội; chảy máu nhiều và tình trạng xấu đi nhanh chóng, hãy tìm kiếm sự chăm sóc y tế khẩn cấp ngay lập tức. Đừng đợi đến khi tã đầy một số lượng nhất định hoặc đến ngày siêu âm theo lịch. Các triệu chứng nghiêm trọng cũng quan trọng ngay cả khi không có chảy máu rõ ràng.

Trong thai kỳ sau này, việc giảm cử động hoặc thay đổi kiểu cử động thông thường cũng yêu cầu liên hệ ngay với dịch vụ sản khoa. Việc nghe tiếng tim tại nhà không thay thế cho việc này.

Chuẩn bị cho cuộc hẹn với bác sĩ: Nên hỏi những câu hỏi nào?

Việc lo lắng và quên hỏi một số điều trong buổi hẹn với bác sĩ là điều bình thường. Ghi lại các câu hỏi của bạn trước buổi hẹn có thể giúp bạn. Dưới đây là một số câu hỏi hữu ích mà bạn có thể thảo luận với bác sĩ:

• “Kết quả siêu âm này cụ thể có ý nghĩa gì?”
• “Kích thước phôi thai (CRL) có phù hợp với tuần thai dự kiến theo ngày kinh cuối của tôi không?”
• “Nếu không thấy hoạt động tim, bước tiếp theo của chúng ta là gì và khi nào thì siêu âm lại?”
• “Trong thời gian chờ đợi, tôi cần đặc biệt chú ý đến những triệu chứng nào và trong trường hợp nào tôi cần liên hệ với bạn ngay lập tức?”
• “Những kết quả này có ý nghĩa gì đối với diễn biến thai kỳ của tôi?”

Bác sĩ của bạn nên hiểu sự lo lắng của bạn và trả lời rõ ràng tất cả các câu hỏi của bạn. Hãy nhớ rằng, đây là cơ thể của bạn và em bé của bạn. Việc được thông tin sẽ giúp bạn trải qua giai đoạn nhạy cảm này một cách bình tĩnh hơn.

Kết luận: Kiên nhẫn và chăm sóc chuyên nghiệp

Lần đầu tiên nhìn thấy hoặc nghe thấy nhịp tim của em bé là một khoảnh khắc khó quên đối với mọi bậc cha mẹ. Tuy nhiên, việc khoảnh khắc này đến muộn một chút không phải lúc nào cũng là dấu hiệu của vấn đề. Những tuần đầu của thai kỳ có thể đầy rẫy những điều không chắc chắn. Điều quan trọng nhất là phải kiên nhẫn, tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ và chú ý đến các tín hiệu của cơ thể bạn. Tránh đưa ra kết luận vội vàng dựa trên kết quả của một lần siêu âm sớm duy nhất. Để có chẩn đoán chính xác, đôi khi cần thời gian và các lần siêu âm lặp lại.

Bạn có thể sử dụng Lịch Thai kỳ của Anacan để theo dõi các cuộc hẹn với bác sĩ và ngày siêu âm. Chúc bạn có một thai kỳ khỏe mạnh và thoải mái!