Körpənin ürək döyüntüsü neçə həftədə görünür və ya eşidilir?

Ən çox verilən sual: Ürək döyüntüsü nə vaxt aşkarlanır?

Körpənin ürək fəaliyyəti bəzən hamiləliyin 6-cı həftəsi ətrafında transvaginal USM-də görünə bilər. Bu, hər hamiləlik üçün son tarix və ya qəti qayda deyil. Müayinənin nə qədər erkən aparılması, istifadə edilən üsul və embrionun ölçüsü nəticəyə təsir edir.

Görünmək və eşidilmək ayrı anlayışlardır. Erkən USM-də mütəxəssis embrion daxilində ürək toxumasının hərəkətini qiymətləndirir. Əl Doppleri ilə səsi dinləmək başqa üsuldur və adətən daha sonra istifadə edilir; ilk qəbulda səsin dinlədilməsi məcburi deyil.

İlk müayinədə ürək fəaliyyətinin görünməməsi təkbaşına hamiləlik itkisi diaqnozu deyil. Daha erkən mərhələ və ya inkişafla bağlı problem mümkün səbəblərdir. Həkim ölçüləri və əvvəlki məlumatları birləşdirir, lazım olduqda uyğun intervaldan sonra təkrar USM planlayır.

Erkən ürək fəaliyyəti ultrasəs müayinəsində necə görünür?

Hamiləliyin 6-cı həftəsində embrion çox kiçik, təxminən bir noxud və ya mərci dənəsi boyda (təxminən 6 mm) olur. Bu mərhələdə o, şəffaf dəri ilə örtülmüş olur və bədəninin hissələri yeni-yeni formalaşmağa başlayır. Ultrasəs müayinəsi zamanı mütəxəssis hamiləlik kisəsinin içərisində embrionu (fetal pole) axtarır.

Ürək fəaliyyəti bu kiçik embrionun içərisində sürətlə titrəyən bir nöqtə kimi görünür. Bu, səs dalğalarının hərəkət edən ürək toxumasından əks olunması nəticəsində yaranan bir görüntüdür. Həkiminiz və ya sonoloq bu titrəyişi gördükdə, bu, həmin müayinə anında ürək fəaliyyətinin olduğunu göstərir və rahatladıcı məlumat ola bilər. Lakin unutmayın ki, bir erkən müayinənin nəticələri 100% dəqiq olmaya bilər və bəzən diaqnozu təsdiqləmək üçün əlavə müayinələrə ehtiyac duyulur.

Son aybaşı tarixi (SAT) və gec yumurtlama amili

Hamiləlik həftəsi adətən son aybaşı tarixinin (SAT) ilk günündən hesablanır. Lakin bu hesablama metodu hər zaman dəqiq olmur. Beynəlxalq tibbi təlimatlar, o cümlədən Böyük Britaniyanın Milli Sağlamlıq və Qulluq Mükəmməlliyi İnstitutunun (NICE) tövsiyələri, yalnız SAT-a əsaslanaraq ürək döyüntüsünün görünməli olduğu barədə qərar verməməyi məsləhət görür.

Bunun səbəbi menstrual tsiklin müddətinin qadından qadına dəyişməsidir. Bəzi qadınlarda yumurtlama (ovulyasiya) tsiklin ortasında deyil, daha gec baş verə bilər. Bu isə o deməkdir ki, mayalanma və hamiləlik gözləniləndən daha gec başlamışdır. Nəticədə, SAT-a görə 6-7 həftəlik hesab etdiyiniz hamiləlik, əslində 5 həftəlik ola bilər. Bu bir həftəlik fərq isə ürək fəaliyyətinin hələ görünməməsi üçün kifayət edən bir səbəbdir. Məhz buna görə də həkimlər diaqnoz üçün daha çox ultrasəsdəki ölçülərə (CRL) əsaslanırlar.

Vaginal və qarın üzərindən USM: üsulların fərqi

Transvaginal USM vaginal zondla aparılır və erkən hamiləlikdə daha aydın görüntü verə bilər. Transabdominal USM qarın üzərindən aparılır. Bu iki üsulun görüntü imkanları fərqli olduğuna görə eyni həftədə nəticə və təkrar baxış planı fərqli ola bilər.

NICE erkən hamiləliyin yerini və inkişafını qiymətləndirmək üçün vaginal USM təklif edilməsini tövsiyə edir. Bu üsul sizin üçün uyğun deyilsə və ya onu istəmirsinizsə, qarından müayinə təklif edilə və məhdudiyyətləri izah oluna bilər. Müayinə barədə sual vermək və razılıq məsələsini aydınlaşdırmaq mümkündür.

Müayinələrin müqayisəsində üsulu dəqiqləşdirin. Telefonda görüntünü böyüdüb ürək döyüntüsü və ya ölçü haqqında özünüz qərar verməyin; hesabat və mütəxəssisin şərhi birlikdə nəzərdən keçirilməlidir.

CRL ölçüsü və təkrar müayinə: Nə gözləməli?

Əgər embrion görünür, amma ürək fəaliyyəti görünmürsə, həkim embrionun ölçüsünü qiymətləndirir. Embrionun özü görünmürsə, kisənin ölçüsünə aid ayrı meyarlar tətbiq edilir. Bu ölçü CRL (Crown-Rump Length), yəni “təpədən-büzdümə qədər olan uzunluq” adlanır. Bu, erkən hamiləlik müddətinin qiymətləndirilməsində istifadə edilən vacib ölçüdür. Diaqnozun dəqiqləşdirilməsi üçün NICE kimi qurumlar tərəfindən müəyyən edilmiş gözləmə müddətləri və meyarlar mövcuddur. Bu, səhv diaqnoz riskini minimuma endirmək üçün edilir.

Aşağıdakı cədvəl görünən embrionda ürək fəaliyyəti aşkarlanmadıqda NICE-in diaqnozdan əvvəlki yanaşmasını göstərir. Bunlar evdə diaqnoz qoymaq üçün hədlər deyil; bəzən əlavə müayinə lazım olur. Bütün minimum intervallar ilk müayinədən hesablanır:

Bu gözləmə müddətinin hamiləliyin nəticəsinə heç bir mənfi təsiri yoxdur. Bu, sadəcə olaraq tələsik və potensial olaraq səhv bir qərar verməkdən qaçınmaq üçün bir təhlükəsizlik tədbiridir. Bu müddət ərzində hər hansı yeni və ya pisləşən simptomlarınız olarsa, dərhal həkiminizlə əlaqə saxlamalısınız.

Ürək döyüntüsünü eşitmək: Doppler cihazları və evdə istifadənin riskləri

Əl Doppleri daha sonrakı hamiləlik qəbullarında həkim və ya mamaça tərəfindən istifadə edilə bilər. Onunla səsin nə vaxt aşkarlanması üsuldan, təcrübədən və fərdi vəziyyətdən asılıdır; hər kəs üçün sabit həftə müəyyən etmək olmaz. Bu, çox həyəcanverici bir andır. Lakin son zamanlar satışda olan ev tipli Doppler cihazları ilə bağlı ciddi xəbərdarlıqlar var.

Evdə Doppler cihazı istifadə etmək tövsiyə edilmir. Bunun bir neçə vacib səbəbi var:

• Yanıltıcı təhlükəsizlik hissi: Ürək döyüntüsünü eşitmək körpənin tamamilə sağlam olduğu anlamına gəlmir. Məsələn, hərəkətləri azalan, lakin ürək döyüntüsü hələ də olan bir körpənin təcili yardıma ehtiyacı ola bilər. Ürək səsini eşidib “hər şey qaydasındadır” düşünərək həkimə müraciəti gecikdirmək təhlükəli ola bilər.
• Səhv təfsir riski: Təcrübəsiz bir şəxs körpənin ürək döyüntüsünü ananın öz nəbzi və ya plasentadan gələn qan axını səsi ilə asanlıqla səhv sala bilər.
• Əsassız narahatlıq: Körpənin mövqeyindən və ya hamiləliyin erkən olmasından dolayı ürək döyüntüsünü tapa bilməmək sizdə böyük bir stress və narahatlıq yarada bilər, halbuki heç bir problem olmaya da bilər.

Körpənizin sağlamlığının qiymətləndirilməsini peşəkar tibb işçilərinə həvalə etmək ən təhlükəsiz yoldur.

Bir ürək döyüntüsü sağlamlığa zəmanət verirmi?

Ürək fəaliyyətinin erkən USM-də görünməsi rahatladıcı xəbər ola bilər: həmin müayinə anında ürək toxumasının hərəkəti qiymətləndirilmişdir. Lakin bir dəfə ürək fəaliyyəti görünməsi bütün hamiləlik boyu problemsiz inkişafın zəmanəti deyil.

Planlı nəzarət hamiləliyin müxtəlif mərhələlərində fərqli suallara cavab verir. Sonrakı müayinələri ilk nəticə yaxşı olduğu üçün ləğv etməyin. Yeni qanaxma və ya ağrı yaranarsa, əvvəlki ürək fəaliyyəti həmin əlaməti qiymətləndirməmək üçün əsas deyil.

Həkiminizdən nəticənin hazırda nəyi göstərdiyini, hələ hansı sualların açıq qaldığını və növbəti qəbulun məqsədini soruşa bilərsiniz. Ürək döyüntüsünün görünməsi və ya sürəti körpənin cinsiyyətini müəyyən edən üsul da deyil.

Təcili tibbi yardım üçün nə vaxt müraciət etməli?

Yeni ləkələnmə və ya vaginal qanaxma, yaxud davam edən qarın və çanaq ağrısı varsa eyni gün tibbi məsləhət alın. Qanaxma hər zaman itki demək deyil, amma səbəbi aydınlaşdırmaq lazım ola bilər.

Güclü və ya qəfil qarın ağrısı, xüsusilə birtərəfli ağrı; çiyin ucunda ağrı; huş itirmə və ya güclü başgicəllənmə; çox qanaxma və sürətlə pisləşən vəziyyət varsa dərhal təcili yardım alın. Bezin müəyyən sayda dolmasını və ya planlı USM gününü gözləməyin. Görünən qanaxma olmadan da ağır əlamətlər vacibdir.

Daha sonrakı hamiləlikdə hərəkət azalması və ya adi nümunənin dəyişməsi də doğum xidməti ilə dərhal əlaqə tələb edir. Evdə ürək səsi eşitmək bu müraciətin yerini tutmur.

Həkim qəbuluna hazırlıq: Hansı sualları verməli?

Həkim qəbulu zamanı həyəcanlanmaq və bəzi məqamları soruşmağı unutmaq normaldır. Qəbuldan əvvəl suallarınızı bir yerə qeyd etmək sizə kömək edə bilər. Budur, həkiminizlə müzakirə edə biləcəyiniz bəzi faydalı suallar:

• “Bu ultrasəs müayinəsinin nəticələri konkret olaraq nə deməkdir?”
• “Embrionun ölçüsü (CRL) mənim son aybaşı tariximə görə gözlənilən həftəyə uyğundurmu?”
• “Əgər ürək fəaliyyəti görünmədisə, növbəti addımımız nədir və təkrar müayinə nə vaxt planlaşdırılır?”
• “Gözləmə müddətində hansı simptomlara xüsusi diqqət yetirməliyəm və hansı halda sizə dərhal müraciət etməliyəm?”
• “Bu nəticələr hamiləliyimin gedişatı üçün nə anlama gəlir?”

Həkiminiz sizin narahatlığınızı anlayışla qarşılamalı və bütün suallarınıza aydın cavab verməlidir. Unutmayın, bu sizin bədəniniz və sizin körpənizdir. Məlumatlı olmaq, bu həssas dövrü daha sakit keçirməyinizə kömək edəcək.

Nəticə: Səbir və peşəkar qayğı

Körpənin ürək döyüntüsünü ilk dəfə görmək və ya eşitmək hər bir valideyn üçün unudulmaz bir andır. Lakin bu anın bir az gecikməsi həmişə problem əlaməti deyil. Hamiləliyin ilk həftələri qeyri-müəyyənliklərlə dolu ola bilər. Ən vacibi, səbirli olmaq, həkiminizin təlimatlarına riayət etmək və bədəninizin siqnallarına qarşı diqqətli olmaqdır. Tək bir erkən müayinənin nəticəsinə görə tələsik nəticələr çıxarmaqdan çəkinin. Dəqiq diaqnoz üçün bəzən vaxta və təkrar müayinələrə ehtiyac olur.

Həkim qəbullarınızı və müayinə tarixlərinizi izləmək üçün Anacan-ın Hamiləlik Təqvimindən istifadə edə bilərsiniz. Sağlam və rahat bir hamiləlik arzu edirik!