Cẩm nang nuôi con bằng sữa mẹ: Kỹ thuật đúng và mẹo tăng nguồn sữa
Vì sao ít sữa mẹ? Nên ăn gì để tăng nguồn sữa? Tư thế cho con bú đúng, dinh dưỡng trong thời kỳ cho con bú và những lời khuyên giúp bạn vượt qua nỗi lo "không đủ sữa".
Ban biên tập Anacan5 phút đọcCập nhật
Bạn có nhớ khoảnh khắc lần đầu ôm em bé trong vòng tay không? Đôi bàn tay bé xíu, ánh mắt đang tìm kiếm ấy... Thiên nhiên đã chuẩn bị mọi thứ cho khoảnh khắc này: cơ thể bạn tạo ra nguồn dinh dưỡng hoàn hảo nhất cho bé – **Sữa mẹ**.
Sữa mẹ không chỉ là thức ăn mà còn là vắc-xin đầu đời của bé. Sữa mẹ chứa đầy các tế bào sống, kháng thể và hormone. Tuy nhiên, phải thừa nhận rằng việc cho con bú không phải lúc nào cũng bắt đầu dễ dàng và lãng mạn như trong phim. Những câu hỏi như *"Bé có ngậm bắt vú đúng cách không?", "Sữa của mình có đủ không?", "Tại sao lại đau?"* thường khiến những người mới làm mẹ lo lắng.
Trong bài viết này, chúng ta sẽ khám phá bí quyết cho con bú thành công, các phương pháp khoa học giúp tăng nguồn sữa và lời khuyên "uống trà ngọt để có nhiều sữa" của các bà thực sự đúng đến đâu.1. Cho con bú đúng cách: Tất cả bắt đầu từ việc "ngậm bắt vú"
Điều kiện quan trọng nhất để cho con bú không đau và hiệu quả là bé ngậm bắt vú đúng cách (**Latching**). Nếu bạn cảm thấy đau dữ dội khi cho bú hoặc núm vú bị tổn thương, điều đó có nghĩa là bé đang ngậm bắt vú chưa đúng.
**Dấu hiệu bé ngậm bắt vú đúng:** - **Miệng mở rộng:** Miệng bé phải mở rộng (như "miệng cá") và ngậm không chỉ núm vú mà cả vùng da sẫm màu xung quanh (quầng vú).
- **Cằm tiếp xúc:** Cằm bé phải áp sát vào vú, còn mũi cần được thông thoáng.
- **Môi:** Môi dưới của bé phải cong ra ngoài.
- **Âm thanh:** Bạn nên nghe thấy tiếng bé nuốt, không phải tiếng "tách tách" (nếu có tiếng tách, nghĩa là bé đang nuốt không khí).Lời khuyên: Trước khi cho bé bú, hãy chọn một vị trí thoải mái. Đặt gối đỡ dưới lưng và cánh tay. Nếu bạn không thoải mái, phản xạ tiết sữa (phản xạ oxytocin) có thể bị cản trở.2. Nỗi lo "Mình ít sữa" và cách tăng nguồn sữa
Nhiều người mẹ nghi ngờ mình ít sữa và vội vàng chuyển sang sữa công thức. Tuy nhiên, hãy nhớ rằng quá trình tạo sữa hoạt động theo nguyên tắc **"Cung và cầu".** Bé càng bú nhiều, não càng nhận được tín hiệu "cần thêm sữa" và cơ thể sẽ tạo ra nhiều sữa hơn.
**Những cách hiệu quả nhất để tăng nguồn sữa:**Cho bú thường xuyên
Hãy cho trẻ sơ sinh bú bất cứ khi nào bé muốn, thay vì theo giờ cố định. Cho bé bú 8-12 lần (hoặc nhiều hơn) mỗi ngày là bình thường. Các cữ bú ban đêm đặc biệt quan trọng vì hormone tạo sữa (prolactin) được tiết ra nhiều hơn vào ban đêm.Tiếp xúc "da kề da"
Đặt bé không mặc quần áo (chỉ mặc tã) lên ngực bạn rồi đắp chăn cho cả hai. Sự tiếp xúc này làm tăng hormone oxytocin ở cả bạn và bé, giúp sữa xuống dễ dàng hơn.Cho bú cạn một bên vú
Không chuyển sang bên vú còn lại trước khi bé bú cạn một bên. Phần sữa ở cuối cữ bú (**sữa cuối**) giàu chất béo hơn và giúp bé no lâu hơn.Uống nhiều nước
87% sữa mẹ là nước. Nếu cơ thể bị thiếu nước, nguồn sữa của bạn có thể giảm. Hãy đặt một cốc nước bên cạnh trong mỗi cữ cho bú.3. Dinh dưỡng: Thực phẩm "lợi sữa"
Dù các bà thường nói "ăn halva, uống trà ngọt", đường không làm tăng sữa mà chỉ gây tăng cân. Các thực phẩm giúp tăng sữa gồm: - **Thì là và thì là Ai Cập:** Pha thành trà để uống vừa giúp tăng sữa, vừa giảm đầy hơi (đau bụng colic) ở bé.
- **Yến mạch:** Ăn yến mạch vào bữa sáng là một lựa chọn tuyệt vời.
- **Quả óc chó, hạt phỉ, hạnh nhân:** Đây là nguồn cung cấp Omega-3 và protein, giúp nâng cao chất lượng sữa.
- **Quả chà là:** Đây là nguồn năng lượng tự nhiên và vitamin.
- **Rau lá xanh:** Rau bina, thì là, rau mùi tây.4. Những lầm tưởng phổ biến về việc cho con búLầm tưởng: "Sữa của mình loãng như nước nên bé không no."
Sự thật: Sữa mẹ không bao giờ kém chất lượng. Phần sữa tiết ra ở đầu cữ bú (sữa đầu) loãng để giúp bé giải khát. Khi bé tiếp tục bú, sữa sẽ đặc và giàu chất béo hơn (sữa cuối). Vì vậy, đừng kết thúc cữ bú quá sớm.Lầm tưởng: "Ngực mình nhỏ nên sẽ ít sữa."
Sự thật: Kích thước ngực phụ thuộc vào mô mỡ, còn số lượng tuyến sữa ở mỗi phụ nữ gần như tương đương nhau. Ngay cả khi ngực nhỏ, bạn vẫn có thể cung cấp đủ sữa cho cả bé sinh đôi\!Lầm tưởng: "Căng thẳng làm mất sữa."
Sự thật: Căng thẳng nghiêm trọng không làm ngừng quá trình tạo sữa, nhưng có thể cản trở dòng sữa (phản xạ xuống sữa). Khi bạn bình tĩnh lại và ngửi thấy mùi hương của bé, sữa sẽ lại xuống.Làm sao biết bé đã bú no?
Khóc không phải lúc nào cũng có nghĩa là đói. Bạn có thể biết bé đã bú no hay chưa qua hai dấu hiệu sau:1. **Tã bẩn:** Sau ngày thứ 5, nếu bé đi tiểu ít nhất 5-6 lần mỗi ngày (tã trở nên nặng) và phân có màu vàng.
2. **Tăng cân:** Bé nên lấy lại số cân đã giảm trong tuần đầu tiên vào khoảng ngày thứ 10-14, sau đó tiếp tục tăng cân đều đặn.Cho con bú là một hành trình cần sự kiên nhẫn và kinh nghiệm. Dù những ngày đầu có khó khăn, bạn cũng đừng bỏ cuộc. Mỗi giọt sữa mẹ đều là món quà quý giá nhất bạn dành cho bé. Nếu gặp khó khăn, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ nhi khoa hoặc chuyên gia tư vấn nuôi con bằng sữa mẹ.
Để ghi lại thời gian cho bú, số tã bẩn và giấc ngủ của bé, bạn có thể sử dụng tính năng **"Theo dõi em bé"** trong **ứng dụng Anacan**.