Homiladorlik hafta sayin: Barcha 40 hafta bo‘yicha batafsil qo‘llanma

Homiladorlik — ayol hayotidagi eng uzoq, eng qiyin, ammo eng unutilmas sayohatlardan biridir. 9 oy (aniqrog‘i, 40 hafta) davomida tanangiz tom ma’noda mo‘jiza yaratadi. Ba’zida kunlar juda sekin o‘tayotgandek tuyulsa-da, aslida ichingizda har soniyada hayratlanarli o‘zgarishlar sodir bo‘ladi.

«Hozir chaqalog‘imning kattaligi qancha?», «Nega o‘zimni shunday his qilyapman?», «Bu hafta nima sodir bo‘ladi?» degan savollar sizni o‘ylantirayotgan bo‘lishi mumkin. Ushbu batafsil qo‘llanmada homiladorlikni trimestrlar va haftalarga ajratib, bu sarguzasht xaritasini siz uchun tuzdik.

Birinchi trimestr: Ko‘rinmas inqilob (1–13-haftalar)

Bu davr poydevor qo‘yiladigan eng muhim va nozik bosqichdir. Tashqi ko‘rinishingizdan hali homiladorligingiz bilinmasa-da, tanangizda «gormonlar bo‘roni» hukm suradi.

1–4-haftalar: Hammasining boshlanishi

Homiladorlik taqvimi oxirgi hayzning birinchi kunidan hisoblanadi. Ya’ni dastlabki ikki haftada aslida hali homilador emassiz!

• Nimalar sodir bo‘ladi? Ovulyatsiya, urug‘lanish va hujayraning bachadonga joylashishi (implantatsiya).

• Siz: Hech narsa sezmasligingiz mumkin, ba’zida oz miqdorda qonli ajralma kuzatiladi. Test qilish uchun hali erta.

5–8-haftalar: Yurak urishi

Chaqalog‘ingiz endi «embrion» deb ataladi va tez rivojlanadi.

• Chaqaloq: Yuragi ura boshlaydi (daqiqasiga 100–160 marta!). Miya, umurtqa pog‘onasi, ko‘zlar va quloqlar shakllanadi. 8-haftada u bir dona malina kattaligida bo‘ladi.

• Siz: «Xush kelibsan, toksikoz!» Ko‘ngil aynishi, charchoq va ko‘kraklardagi sezgirlik eng yuqori darajaga yetadi. Birinchi UTT tekshiruviga borish vaqti keldi.

9–13-haftalar: Inson qiyofasi

Embrion davri tugaydi, endi u «homila»dir (fetus).

• Chaqaloq: Barmoqlar bir-biridan ajraladi, tirnoqlar paydo bo‘ladi. Chaqaloq harakatlana boshlaydi (ammo siz hali buni sezmaysiz). Jinsiy a’zolar shakllanadi. 12-haftada u bir limon kattaligida bo‘ladi.

• Siz: Bachadon kattalashgani sayin belingiz yo‘g‘onlashishi mumkin. 12-haftada muhim «Ikki ko‘rsatkichli test» (skrining) o‘tkaziladi. Trimestr oxiriga kelib ko‘ngil aynishi odatda kamayadi.

Ikkinchi trimestr: «Oltin davr» (14–27-haftalar)

Ko‘plab ayollar uchun bu homiladorlikning eng qulay davridir. Quvvatingiz qaytadi, qorningiz yoqimli tarzda ko‘rina boshlaydi va o‘sha ajoyib lahza keladi — ilk tepki!

14–17-haftalar: Tez o‘sish

• Chaqaloq: Suyaklari qattiqlashadi, terisi yupqa va shaffof bo‘ladi. Yuz ifodalarini namoyon qila oladi (qoshlarini chimiradi, jilmayadi). 16-haftada u bir avokado kattaligida bo‘ladi.

• Siz: Ishtahangiz ochiladi. Burundan qon ketishi va milklar sezgirligi kuzatilishi mumkin (qon aylanishi kuchaygani sababli). Jinsini bilishga sabrsizlanyapsizmi? Juda oz qoldi!

18–22-haftalar: Seziladigan hayot

• Chaqaloq: Eshitish qobiliyati rivojlanadi — u sizning ovozingizni va yurak urishingizni eshitadi. Harakatlari kuchayadi. 20-haftada u bir banan kattaligida bo‘ladi.

• Siz: Ilk qimirlashlarni (quickening) sezasiz — xuddi qorningizda kapalak uchayotgandek. 20–22-haftalarda batafsil anatomik UTT («Doppler») o‘tkaziladi — chaqaloqning barcha a’zolari tekshiriladi.

23–27-haftalar: Yashab qolish qobiliyati

• Chaqaloq: O‘pkasi nafas olishga tayyorlanadi. Ko‘zlarini ochib-yuma oladi. Ta’m bilish qobiliyati paydo bo‘ladi. 27-haftada u bir gulkaram kattaligida bo‘ladi.

• Siz: Qorningiz tez kattalashadi, teringizda cho‘zilish izlari paydo bo‘lishi mumkin (namlantirishni unutmang!). Jig‘ildon qaynashi va oyoq tortishishi sizni bezovta qilishi mumkin. Bu davrda glyukozaga tolerantlik testi o‘tkaziladi.

Uchinchi trimestr: So‘nggi tayyorgarliklar (28–40-haftalar)

Marraga yaqinlashdingiz! Chaqalog‘ingiz dunyoga kelishga tayyorlanmoqda, siz esa jismonan va ruhan tug‘ruqqa hozirlik ko‘ryapsiz.

28–32-haftalar: Vazn yig‘ish vaqti

• Chaqaloq: Miyasi tez rivojlanadi. Teri osti yog‘ qatlami paydo bo‘lib, chaqaloqning tanasi «dumaloqlashadi». Ko‘zlarini yorug‘likka javob beradigan darajada ocha oladi. 32-haftada u bir qovoq (butternut squash) kattaligida bo‘ladi.

• Siz: Uxlash qiyinlashadi, nafas qisishini sezishingiz mumkin (bachadon diafragmani siqadi). Soxta to‘lg‘oq (Braxton Hicks) boshlanishi mumkin — tanangiz mashq qilmoqda.

33–36-haftalar: Immunitet va holat

• Chaqaloq: Sizning antitanachalaringizni qabul qilib, immunitet hosil qiladi. Suyaklari (bosh suyagidan tashqari) to‘liq qattiqlashadi. Tug‘ruq holatini (boshi pastga qaragan holda) egallay boshlaydi. 36-haftada u bir qovun kattaligida bo‘ladi.

• Siz: Chaqaloq pastga tushgani sayin nafas olish osonlashadi, ammo hojatxonaga borish ehtiyoji ortadi. Tug‘ruqxona sumkasini tayyorlashning ayni vaqti!

37–40+ haftalar: Uchrashuv vaqti!

Homiladorlik endi «to‘liq muddatli» hisoblanadi.

• Chaqaloq: A’zolari to‘liq tayyor. Tanasini qoplab turgan mayin tuklar (lanugo) to‘kiladi. Vazni 3–4 kg oralig‘ida bo‘ladi. U bir tarvuz kattaligida va sizni kutmoqda.

• Siz: Istalgan paytda homila suvi ketishi yoki to‘lg‘oq boshlanishi mumkin. Shilliq tiqin ajralib chiqishi mumkin. Sabrli bo‘ling, tabiat o‘z ishini biladi.

40 haftalik bu marafon ba’zida charchatadigan, ba’zida og‘riqli, ammo natijasi har qanday qiyinchilikka arziydigan jarayondir. Har bir ayol va har bir homiladorlikning o‘z hikoyasi bor. O‘zingizni boshqalar bilan solishtirmang, tanangizning kuchiga ishoning.

Chaqalog‘ingizning haftalik rivojlanishini kuzatish, alomatlaringizni qayd etish va tug‘ruqqa to‘liq tayyorlanish uchun Anacan ilovasini yuklab olishni unutmang.

Chaqalog‘ingizni sog‘-salomat bag‘ringizga bosishingizni tilaymiz!