Жүктілік кезінде қоңыр немесе қызғылт дақтар пайда болса не істеуім керек?

Қысқа жауап: Сіздің алғашқы қадамыңыз қандай болуы керек?

Жүктілік кезінде іш киіміңізде немесе дәретхана қағазында қоңыр, қызғылт немесе қызыл дақтарды көру алаңдатарлық болуы мүмкін. Білуіңіз керек ең маңызды нәрсе: кез келген жаңа дақтар немесе қан кету туралы сол күні медициналық кеңес алуыңыз керек.

Дақтың түсіне қарап, оның қауіпті немесе қауіпсіз екенін өзіңіз анықтауға тырыспаңыз. Қоңыр түс ескі қанды, ал қызғылт түс бөліністермен араласқан жаңа қанды білдіруі мүмкін, бірақ бұл түстер ешбір жағдайда проблема жоқ екенін дәлелдемейді. «Имплантациялық қан кету» сияқты жағдайларды өзіңізге диагноз қою мүмкін емес және қауіпсіз де емес. «Бірнеше күн күтейін, не болатынын көрейін» деген оймен уақыт жоғалтпаңыз. Сіздің алғашқы қадамыңыз әрқашан сізді бақылайтын акушер, гинеколог немеса жергілікті ерте жүктілікке қолдау көрсету қызметімен байланысу болуы керек. Олар сізге жағдайыңыздың шұғылдығына сәйкес не істеу керектігін айтады.

Дақтың түсі нені көрсетеді?

Дақтың түсі қанның қаншалықты «жаңа» екендігі туралы жалпы ақпарат берсе де, ол ешқашан диагноз үшін негіз бола алмайды. Дәрігеріңізге хабарлаған кезде түсін сипаттау пайдалы, бірақ басты мәселе түстің өзі емес, дақтың болуы.

• Қоңыр немесе қара дақтар: Бұл әдетте біраз уақыт бұрын пайда болған және денені тастап кетуге уақыт алған «ескі» қанды көрсетеді.
• Қызғылт дақтар: Бұл көбінесе аз мөлшердегі жаңа қанның қалыпты қынаптық бөлініспен араласуы нәтижесінде пайда болады.
• Ашық немесе қою қызыл дақтар: Бұл жаңа қанмен байланысты болуы мүмкін, бірақ көзін және себебін анықтамайды.

Есіңізде болсын, бұл сипаттамалар тек жалпы ақпарат үшін. Кез келген түсті дақтар толығымен зиянсыз жағдайдың да, сондай-ақ елеулі назар аударуды қажет ететін проблеманың да белгісі болуы мүмкін. Сондықтан себебін анықтау үшін міндетті түрде медициналық бағалау қажет.

Қашан дәрігерге қаралу керек, қашан жедел жәрдем шақыру керек?

Дақтар немесе қан кету кезінде жағдайдың ауырлығын түсіну үшін симптомдарыңызды дұрыс бағалау маңызды. Медициналық дереккөздер екі түрлі жағдайды ажыратады:

Төмендегі жағдайларда сол күні дәрігеріңізбен немесе акушеріңізбен байланысыңыз (Шұғыл кеңес):

• Іш киіміңізде немесе дәретхана қағазында қызғылт, қызыл немесе қоңыр түсті дақтарды немесе жеңіл қан кетуді көрсеңіз.
• Ешқандай ауырсынуыңыз болмаса немесе жеңіл іш ауырсынуы (күнделікті әрекетіңізге кедергі келтірмейтін ауырсыну) болса.

Төмендегі жағдайларда дереу жедел медициналық көмек қызметіне қоңырау шалыңыз немесе жақын маңдағы жедел жәрдем бөліміне барыңыз (Дереу араласу қажет):

• Қан кету күшті болса (қысқа уақыт ішінде бір жастықты толық сулауға әкелсе).
• Қатты іш ауырсынуыңыз болса (ауырсынудан назарыңызды шоғырландыра алмасаңыз, кітап оқи алмасаңыз немесе теледидар көре алмасаңыз).
• Иығыңызда ауырсыну сезсеңіз (бұл ішкі қан кетудің белгісі болуы мүмкін).
• Бас айналу, естен тану сезімі, жүрек айнуы немесе есіңізді жоғалту сияқты жағдайларды бастан кешірсеңіз.

Жүктіліктің кейінгі кезеңдерінде (үшінші триместрде) кез келген қан кету дереу акушер-гинекология бөліміне қаралуды талап етеді.

Дақтардың ықтимал себептері қандай?

Жүктіліктегі дақтардың көптеген түрлі себептері болуы мүмкін. Кейбіреулері алаңдауға негіз бермейді, ал басқалары мұқият медициналық бақылауды талап етеді. Дәрігер ықтимал себептерді бағалайды; кейде нақты себебі анық болмайды.

• Имплантациялық қан кету: Ұрықтанған жұмыртқаның жатыр қабырғасына жабысуы кезінде өте ерте жүктілікте пайда болуы мүмкін жеңіл дақтар.
• Жатыр мойнындағы өзгерістер: Жүктілік гормондары жатыр мойнын сезімтал етеді және қан тамырларымен байытады. Осы себепті жыныстық қатынастан немесе гинекологиялық тексеруден кейін жеңіл дақтар пайда болуы мүмкін.
• Инфекциялар: Зәр шығару жолдарының инфекциясы немесе жыныстық жолмен берілетін инфекциялар сияқты жағдайлар дақтарға себеп болуы мүмкін.
• Түсік қаупі немесе болған түсік: Өкінішке орай, кейде қан кету және ауырсыну түсіктің белгісі болуы мүмкін. Бірақ есіңізде болсын, ерте жүктілікте қан кетуі бар көптеген әйелдер сау нәресте дүниеге әкеледі.
• Жатырдан тыс (эктопиялық) жүктілік: Жүктіліктің жатырдан тыс, әдетте жатыр түтігінде дамуы – бұл ауыр жағдай.
• Молярлық жүктілік: Плацентаның қалыптан тыс дамуы – сирек кездесетін жағдай.
• Плацентаға байланысты проблемалар: Жүктіліктің кейінгі кезеңдерінде плацентаның орналасуына байланысты проблемалар (мысалы, плацента превия) қан кетуге себеп болуы мүмкін.
• «Белгі келуі» (Show): Дененің босануға дайындалуымен байланысты болуы мүмкін, жатыр мойнын жабатын шырышты тығынның қанды бөлініспен бірге шығуы.

Кейде барлық тексерулерге қарамастан, дақтың нақты себебін табу мүмкін болмайды. Мұндай жағдайларда жүктілік көбінесе қалыпты түрде жалғасады.

Дәрігерге қаралудан бұрын нені ескеруім керек?

Дәрігеріңізбен сөйлескен кезде жағдайды анық сипаттау диагноз қою процесіне көмектеседі. Қаралудан бұрын келесі ақпаратты жазып алуға тырысыңыз:

1. Қашан басталды? Дақты алғаш рет қашан көрдіңіз? Үздіксіз бе, әлде келіп-кетіп тұра ма?
2. Мөлшері қанша? Тек дәретхана қағазында бірнеше тамшы ма? Әлде күнделікті жастықшаны қолдануды талап ете ме? Жастықшаны қаншалықты жиі ауыстыруыңыз керек? Қан ұйығыштары бар ма?
3. Түсі қандай? Ашық қызғылт, қою қоңыр, әлде ашық қызыл ма?
4. Басқа симптомдар бар ма? Іш ауырсынуы, толғақ, бел ауырсынуы, бас айналуы немесе иық ауырсынуы сияқты басқа шағымдарыңыз болды ма? Ауырсыну болса, орнын және қарқындылығын сипаттаңыз.

Бұл ақпаратты бақылау үшін тампонның орнына гигиеналық жастықшаны қолданыңыз. Бұл мөлшерін де, түсін де дәлірек көруге мүмкіндік береді. Жағдайдың фотосуретін түсірудің қажеті жоқ, ауызша сипаттамаңыз жеткілікті.

Дәрігерлік тексеру кезінде не күтуім керек?

Дәрігерге қаралған кезде себебін анықтау үшін бірнеше қадамнан тұратын тексеру процесі басталады. Бұл процесс сізді алаңдатпауы керек, өйткені әрбір қадам сіздің және нәрестеңіздің денсаулығы үшін маңызды ақпарат жинауға бағытталған.

Күтілетін тексерулер мыналар:

• Әңгімелесу және анамнез: Дәрігеріңіз симптомдарыңыз, соңғы етеккір күні, алдыңғы жүктіліктеріңіз және жалпы денсаулық жағдайыңыз туралы толық сұрақтар қояды.
• Зәр анализі: Жүктілікті растау және инфекция белгілерін тексеру үшін зәр үлгісі сұралуы мүмкін.
• Қан талдаулары: Қан тобыңызды (әсіресе Резус факторын) анықтау және жүктілік гормоны (hCG) деңгейін өлшеу үшін қан талдауы алынуы мүмкін. Кейде hCG деңгейінің өзгеруін бақылау үшін 48 сағаттан кейін қайта талдау талап етілуі мүмкін.
• Гинекологиялық тексеру: Дәрігеріңіз жатыр мойнындағы кез келген қан кету көзін немесе өзгерісті көру үшін айна (спекулум) арқылы тексеру жүргізуі мүмкін.
• Ультрадыбыстық зерттеу (УДЗ): Бұл диагноз үшін ең маңызды құралдардың бірі. Жүктіліктің жатырда бар-жоғын, нәрестенің жүрек соғысының бар-жоғын тексеру үшін жүргізіледі. УДЗ іш қабырғасы арқылы (трансабдоминальды) да, қынап арқылы да (трансвагинальды) жүзеге асырылуы мүмкін. Трансвагинальды УДЗ ерте апталарда анық көрініс береді және RCOG-ға сәйкес жүктілікті жоғалту қаупін арттырмайды.

Ультрадыбыстық зерттеу және диагноз қою

Ультрадыбыстық зерттеу жүктіліктің жағдайы туралы өте құнды ақпарат береді, бірақ кейде бір ғана тексерумен нақты диагноз қою мүмкін болмайды. Бұл әсіресе жүктіліктің өте ерте апталарында қалыпты жағдай.

Клиникалық нұсқауларға сәйкес, дәрігеріңіз келесі жағдайларға тап болуы мүмкін:

• Жүрек соғысы жоқ кішкентай эмбрион: Трансвагинальды УДЗ кезінде өлшемі 7.0 мм-ден кіші эмбрион көрінсе, бірақ жүрек соғысы әлі анықталмаса, бұл міндетті түрде проблема дегенді білдірмейді. Дәрігеріңіз диагнозды нақтылау үшін кем дегенде 7 күннен кейін қайта УДЗ тағайындайды.
• Нақты диагноз үшін екінші пікір: Егер эмбрионның өлшемі 7.0 мм немесе одан үлкен болса, бірақ жүрек соғысы жоқ болса, дәрігеріңіз диагнозды растау үшін екінші маманның пікірін алуы немесе тағы да кем дегенде 7 күннен кейін қайта тексеруді ұсынуы мүмкін.
• «Белгісіз жердегі жүктілік» (PUL): Кейде жүктілік тестіңіз оң болады, бірақ УДЗ-да жүктілік қапшығы әлі көрінбейді. Бұл жүктіліктің өте ерте болуымен, бұрын болған түсікпен немесе жатырдан тыс жүктілікпен байланысты болуы мүмкін. Бұл жағдай диагноз нақтыланғанға дейін қан талдауларымен және қайта УДЗ-мен қатаң бақылауды талап етеді.

Қайта тексеру үшін күту кезеңі алаңдатарлық болса да, бұл күтудің жүктіліктің нәтижесіне ешқандай теріс әсері жоқ екенін біліңіз. Бұл жай ғана қате диагноздан аулақ болу үшін маңызды қауіпсіздік шарасы. Егер күту кезеңінде симптомдарыңыз нашарласа, дереу дәрігеріңізбен байланысуыңыз керек.

Емдеу әдістері және прогестерон туралы маңызды ақпарат

Дақтарды емдеу ықтимал себебіне және тексеру нәтижесіне қарай таңдалады. Кейде қосымша емдеусіз бақылау жеткілікті, кейде арнайы араласу қажет болады. Әрбір дақ күнделікті барлық әрекетті тоқтату үшін көрсеткіш емес; жеке ұсынысты дәрігерден алыңыз.

Прогестеронды белгілі бір ерте қан кету жағдайларында қолдану: NICE УДЗ-мен расталған жатырішілік жүктілігі, қазіргі қынаптық қан кетуі және алдыңғы жүктілікті жоғалтуы бар адамдарға микронизацияланған қынаптық прогестеронды ұсынуды кеңес береді. Бұл әрбір дақ үшін немесе барлық жүкті әйелдерге берілетін жалпы схема емес.

Бұл арнайы көрсеткіште емдеу жүрек қызметі анықталғанға дейін де дәрігер тарапынан басталуы мүмкін; алдымен жатырішілік жүктілік УДЗ-мен расталуы керек. Егер жүрек қызметі расталса, NICE бұл көрсеткіште емдеуді 16 аяқталған аптаға дейін жалғастыруды ұсынады. Дозаны және препаратты таңдауды дәрігер анықтайды.

Жасанды ұрықтандыруда қолдау және мерзімінен бұрын босанудың алдын алу басқа көрсеткіштер болып табылады, олардың препараттары мен мерзімдері әртүрлі болуы мүмкін. Бұл ақпаратты өз бетіңізше дәрі-дәрмек бастау, өзгерту немесе тоқтату үшін қолданбаңыз.

Кейінгі бақылау және дәрігерге қоятын сұрақтар

Тексеруден кейін дәрігеріңіз сіз үшін жеке жоспар жасайды. Бұл жай ғана күту және симптомдарды бақылау, қайта тексеруге оралу немесе арнайы емдеуді бастау болуы мүмкін. Бұл кезеңде дәрігеріңізбен ашық қарым-қатынас орнату және барлық сұрақтарыңызға жауап алу өте маңызды.

Дәрігеріңізге қоя алатын кейбір пайдалы сұрақтар:

• Бұл дақтың ең ықтимал себебі не?
• Менің жүктілігімнің қазіргі жағдайы қалай? Нәрестенің жүрек соғысы көрінді ме?
• Келесі қадамымыз не болады? Қайта тексеруге қажеттілік бар ма, егер бар болса, қашан?
• Қандай симптомдарға назар аударуым керек? Қандай жағдайларда сізге дереу қайта қоңырау шалуым керек?
• Күнделікті әрекетімде қандай да бір шектеулер бар ма?
• Егер менің қан тобым Резус-теріс болса, қандай да бір инъекцияға (Anti-D иммуноглобулин) қажеттілік болады ма?

Дәрігеріңіз сізге жағдай нашарласа, қайда және қалай қаралу керектігі туралы анық нұсқаулар және 24 сағат қолжетімді болатын байланыс нөмірін беруі керек. Сұрақ қою және алаңдаушылықтарыңызды бөлісу сіздің құқығыңыз екенін ұмытпаңыз. Бұл процесте сіз жалғыз емессіз және медициналық қызметкерлер сізге қолдау көрсету үшін бар.

Келесі дәрігер қабылдауларыңыз бен тексерулеріңіздің күндерін жазып алу үшін Anacan Күнтізбесін пайдалана аласыз. Бұл барлық маңызды кездесулеріңізді есте сақтауға көмектеседі.