Ürəkbulanma və qusma olmadan hamiləlik keçirmək normaldırmı?

Qısa cavab: bəli, ürəkbulanma olmadan da hamiləlik mümkündür

Ürəkbulanma və qusma hamiləliyin məcburi əlamətləri deyil. Bəzi insanlarda bunlar güclü olur, bəzilərində yüngül keçir, bəzilərində isə ümumiyyətlə hiss edilmir. Ürəyinizin bulanmaması təkbaşına problem olduğunu göstərmir. Eyni zamanda, heç bir simptomun olmaması hamiləliyin mütləq problemsiz getdiyinə zəmanət vermir.

Əsas sual “Məndə başqalarının dediyi bütün əlamətlər varmı?” deyil, “Hamiləliyim uyğun müayinələrlə izlənirmi və yeni narahatedici əlamətim varmı?” olmalıdır. Bu fərq həm lazımsız qorxunu azaldır, həm də həqiqətən yardım lazım olan halları diqqətdən qaçırmamağa kömək edir.

Bu məqalə ümumi məlumat verir; şəxsi vəziyyətiniz barədə qərar simptomların, tibbi tarixçənin və müayinələrin birlikdə qiymətləndirilməsi ilə verilir.

Niyə hər hamiləlik eyni hiss olunmur?

Hamiləlik zamanı bədəndə dəyişikliklər baş versə də, bu dəyişiklikləri hamı eyni şəkildə hiss etmir. NHS-in hamiləliyin ilk əlamətləri barədə məlumatında da hər hamiləliyin fərqli olduğu və bütün əlamətlərin hər kəsdə görünmədiyi vurğulanır. Rəfiqənizin səhər ürəkbulanması yaşaması sizin də bunu yaşamalı olduğunuz demək deyil.

Ürəkbulanmanın olmaması ilə qusmanın olmaması da eyni şey deyil. İnsan ürəyi bulanaraq heç qusmaya bilər, müəyyən qoxulara həssas ola bilər və ya yalnız günün bəzi saatlarında yüngül narahatlıq hiss edə bilər. “Səhər ürəkbulanması” adı aldadıcıdır: ürəkbulanma günün və ya gecənin müxtəlif vaxtlarında baş verə bilər.

Əvvəlki hamiləliyinizlə müqayisə də etibarlı diaqnostik üsul deyil. Bir hamiləlikdə çox yorğun olmaq, digərində özünüzü daha gümrah hiss etmək mümkündür. Bu fərqi avtomatik olaraq hormon çatışmazlığı və ya hamiləlik itkisi kimi yozmaq düzgün olmaz.

Ürəkbulanma hamiləliyin sağlamlığını ölçən test deyil

İnternetdə “ürəkbulanma varsa, körpə yaxşı inkişaf edir” və ya “ürəkbulanma yoxdursa, nəsə düz getmir” kimi fikirlərə rast gəlmək olar. Bu cümlələr fərdi hamiləlik haqqında qərar vermək üçün yetərli deyil. Bir simptomun gücü və ya sayı ultrasəs müayinəsinin və tibbi qiymətləndirmənin yerini tutmur.

Simptomlar yaşadığınız hisslər barədə məlumat verir; hamiləliyin yerini və inkişafını təkbaşına göstərmir. Həkim lazım olduqda tibbi tarixçəni, hamiləlik testini, ultrasəs müayinəsini (USM) və seçilmiş qan analizlərini birlikdə nəzərdən keçirir. Hansı müayinənin nə vaxt faydalı olacağı hamiləliyin müddətindən və şikayətlərinizdən asılıdır.

Hamiləlik itkisi bəzən nəzərəçarpan əlamət olmadan USM-də aşkarlana bilər. Buna görə özünü yaxşı hiss etmək planlı nəzarəti ləğv etmək üçün əsas deyil. Bu məlumat isə “əlamətim yoxdur, deməli itki var” nəticəsinə də çevrilməməlidir: hər iki qəti nəticə eyni dərəcədə əsassızdır.

Əlamətlər sonradan başlaya və ya günbəgün dəyişə bilərmi?

Bəli, hiss etdiyiniz əlamətlər sabit siyahı kimi qalmalı deyil. Bu gün qoxular sizi narahat edə, sabah daha rahat yemək yeyə bilərsiniz. Döş həssaslığı və yorğunluq da həmişə eyni səviyyədə olmur. Bədəndəki hər kiçik dəyişikliyi yoxlamağa çalışmaq isə narahatlığı artıra bilər.

NHS-ə görə hamiləlik ürəkbulanması çox vaxt 16–20-ci həftələrə qədər azalır və ya keçir. Bu, hamı üçün son tarix deyil: daha tez rahatlaşanlar da, daha uzun müddət ürəkbulanma yaşayanlar da olur. Ürəkbulanmanın nə vaxt başlayacağına və ya bitəcəyinə əsasən özünüz üçün diaqnoz qoymayın.

Əvvəllər güclü olan bir neçə əlamətin birdən azalması sizi narahat edirsə, dəyişiklik barədə həkiminizə məlumat verin. Təkbaşına azalmanın mənası məhduddur; qanaxma, ağrı və ümumi vəziyyətin pisləşməsi kimi əlavə məlumatlar qərar üçün daha əhəmiyyətlidir.

Özümü yaxşı hiss edirəmsə, indi nə etməliyəm?

1. Hamiləlik nəzarətini təşkil edin. Test müsbətdirsə, ginekoloq və ya uyğun hamiləlik xidməti ilə əlaqə saxlayın və ilk qəbulun vaxtını razılaşdırın. Ürəkbulanmanın başlamasını gözləmək lazım deyil.
2. Qəbul üçün əsas məlumatları hazırlayın. Son menstruasiyanın ilk günü, dövrünüzün adətən necə olması, testin tarixi, istifadə etdiyiniz dərmanlar və əvvəlki hamiləliklər barədə qeyd götürün.
3. Normal gündəlik qayğını davam etdirin. Rahat qəbul etdiyiniz qidalarla balanslı qidalanmağa, maye içməyə və ehtiyacınız olduqda dincəlməyə çalışın. Ürəkbulanma yaratmağa və ya onun olmamasını “müalicə etməyə” ehtiyac yoxdur.
4. Dərman qərarlarını özünüz dəyişməyin. Təyin edilmiş dərman və əlavələrlə bağlı sualları həkimə verin. Simptom hiss etmədiyiniz üçün onları dayandırmayın və özbaşına hormon preparatı başlamayın.
5. Əlaqə planını öyrənin. Yeni qanaxma və ya ağrı olarsa kimə, iş saatından kənar isə hara müraciət edəcəyinizi əvvəlcədən dəqiqləşdirin.

Bir neçə gündən bir yalnız ürəkbulanmanı yoxlamaq əvəzinə, qəbul tarixini və həkimə vermək istədiyiniz sualları qeyd etmək daha faydalı ola bilər.

Nə vaxt həkimlə danışmaq, nə vaxt təcili yardım almaq lazımdır?

Təkcə ürəkbulanmanın olmaması adətən təcili vəziyyət deyil. Ancaq aşağıdakı əlamətlər olarsa, bunu sadəcə “mənim hamiləliyim fərqli keçir” deyərək keçməyin.

• Eyni gün tibbi məsləhət alın: yeni vaginal qanaxma və ya ləkələnmə, davam edən qarın və ya çanaq ağrısı, yaxud sizə verilmiş nəzarət planı barədə ciddi qeyri-müəyyənlik varsa.
• Dərhal təcili qiymətləndirmə alın: güclü və ya qəfil qarın ağrısı, xüsusilə birtərəfli ağrı; çiyin ucunda ağrı; huş itirmə və ya güclü başgicəllənmə; çox qanaxma və ya sürətlə pisləşən ümumi vəziyyət varsa. Belə əlamətlər qanaxma görünməsə də əhəmiyyətli ola bilər.
• Qusma sonradan güclənərsə yardım alın: maye saxlaya bilməmək, sidiyin aydın azalması və ya çox tündləşməsi, güclü halsızlıq və çəki itkisini gözləmədən tibbi komanda ilə danışın.

Qanaxma və ağrı hər zaman hamiləlik itkisi demək deyil, lakin qiymətləndirmə tələb edə bilər. Hamiləliyin uşaqlıq daxilində olduğu hələ təsdiqlənməyibsə, yeni ağrının vaxtında qiymətləndirilməsi xüsusilə vacibdir. Ağır əlamətlər olduqda planlı qəbulu gözləməyin.

Qəbulda verə biləcəyiniz praktik suallar

• Hamiləliyin təxmini müddətini hansı məlumatlara əsasən hesablayırıq?
• USM mənim vəziyyətimdə nə vaxt faydalı olacaq və hansı suala cavab verəcək?
• Əvvəlki nəticələrimə görə əlavə nəzarətə ehtiyac varmı?
• Hansı əlamət yaranarsa eyni gün sizinlə danışmalı, hansı halda təcili yardıma müraciət etməliyəm?
• Hazırda istifadə etdiyim dərman və əlavələri necə davam etdirməliyəm?

Suallarınızı qısa siyahı şəklində aparmaq qəbul zamanı unutmağı azalda bilər. “Ürəyim heç bulanmayıb və bundan narahatam” demək də kifayətdir: narahatlığınızı izah etmək üçün özünüzə başqa simptom axtarmağa ehtiyac yoxdur.

Başqaları ilə müqayisə yerinə öz nəzarət planınıza söykənin

Hamiləlik haqqında hekayələr çox vaxt ən çətin və ya ən yaddaqalan simptomları önə çıxarır. Bu hekayələr bütün hamiləliklərin necə keçdiyini göstərmir. Özünüzü yaxşı hiss etdiyiniz üçün günahkarlıq yaşamağa, hamiləliyinizin “kifayət qədər real” olmadığını düşünməyə ehtiyac yoxdur.

Narahatlıq təkrar yoxlamalara, yuxunuzun pozulmasına və ya gündəlik işlərinizin çətinləşməsinə səbəb olursa, bunu həkiminizlə bölüşün. Dəstək istəmək üçün mütləq fiziki problem aşkarlanmasını gözləmək lazım deyil.

Anacan-ın Təqvim bölməsində razılaşdırılmış qəbul tarixini saxlaya bilərsiniz. Qeyd və xatırlatma planı təşkil etməyə kömək edir; tətbiq simptomların olub-olmamasından hamiləliyin inkişafı haqqında diaqnoz vermir. Ən faydalı dayaq müqayisələr deyil, sizin üçün aydınlaşdırılmış müayinə və əlaqə planıdır.