ახალშობილის მოვლა: ყველაფერი, რაც პირველ დღეებში უნდა იცოდეთ (ბანაობა, ჭიპის მოვლა)

სამშობიაროს კარს რომ გამოიხურავთ და ხელში ჩახუტებული პატარა „ფუთით“ სახლში შეხვალთ... ეს ერთდროულად მსოფლიოში ყველაზე ბედნიერი და ყველაზე შემაშინებელი მომენტია. საავადმყოფოში ყველაფერს ექთნები აკეთებდნენ, ახლა კი? ბავშვი იმდენად პატარა და ნაზი ჩანს, რომ შეხებისაც კი გეშინიათ. *„ჭიპს ხომ არ ვატკენ?“, „წყალი ზედმეტად ცხელი ხომ არ იქნება?“, „ტანსაცმელი სწორად ჩავაცვი?“* — ასეთი კითხვები გამუდმებით გიტრიალებთ თავში. ძვირფასო დედებო (და მამებო), დამშვიდდით. ბავშვები იმაზე გამძლეები არიან, ვიდრე გგონიათ. ამ სტატიაში მარტივად და გასაგებად აგიხსნით იმ ძირითად საკითხებს, რომლებიც პირველ დღეებში ყველაზე მეტად დაგჭირდებათ — ჰიგიენას, ბანაობასა და ჭიპის მოვლას. ## 1. ჭიპის მოვლა: შეხების ნუ შეგეშინდებათ! ახალშობილის ჭიპლარის ნარჩენი (ტაკვი) მშობლებს ყველაზე მეტად აშფოთებს. ჩვეულებრივ, ის დაბადებიდან 10-21 დღის შემდეგ შრება და თავისით ძვრება. მანამდე მთავარი წესია — **„შეინარჩუნეთ სისუფთავე და სიმშრალე“**. ### ოქროს წესები: - **ნუ წაუსვამთ სპირტს ან ბრილიანტის მწვანეს:** თანამედროვე პედიატრია ამას აღარ გვირჩევს. ამ ნივთიერებებმა შეიძლება კანი დაწვას და შეხორცების პროცესი შეაფერხოს. საკმარისია, ადგილი ანადუღარი წყლითა და სტერილური დოლბანდით გაწმინდოთ. - **საფენი ჭიპის ქვემოთ შეუკარით:** საფენის კიდე გადაკეცეთ, რათა ჭიპი ღიად დარჩეს და ჰაერი მოხვდეს. ჰაერთან კონტაქტი მის გამოშრობას აჩქარებს. - **ბანაობა შეიძლება:** ბავშვის დაბანა ჭიპლარის ნარჩენის მოძრობამდეც შეიძლება, უბრალოდ ბანაობის შემდეგ ეს ადგილი ფრთხილად და სრულად უნდა გააშროთ. ### საგანგაშო ნიშნები (როდის უნდა მიმართოთ ექიმს?): - თუ ჭიპის გარშემო სიწითლე და შეშუპებაა. - თუ გამოიყოფა უსიამოვნო სუნის მქონე სითხე ან ჩირქი. - თუ ბავშვი ჭიპზე შეხებისას ტირის. ## 2. პირველი ბანაობა: წყალთან გაცნობა ბავშვის ყოველდღე დაბანა საჭირო არ არის (კვირაში 2-3-ჯერ საკმარისია), თუმცა ჩვენს კულტურაში ყოველდღიური ბანაობა (განსაკუთრებით საღამოს, ძილის წინ) ტრადიციაა და ბავშვის დასამშვიდებლადაც სასარგებლოა. ### მომზადება: ოთახის ტემპერატურა უნდა იყოს **24-26°C**, წყლისა კი — **37°C** (სხეულის ტემპერატურა). წყლის ტემპერატურის შესამოწმებლად მასში იდაყვი ჩაყავით — წყალი არც ცხელი უნდა იყოს და არც ცივი. ### ნაბიჯ-ნაბიჯ: 1. **უსაფრთხოება:** ყველაფერი, რაც დაგჭირდებათ (პირსახოცი, საპონი, საფენი), ხელმისაწვდომ ადგილას მოაწყვეთ. ბავშვი წყალში არასოდეს დატოვოთ მარტო! 2. **ნელ-ნელა:** ბავშვი წყალში უეცრად არ ჩასვათ. ჯერ ფეხები ჩააყოფინეთ, შემდეგ კი სხეული. თავი და კისერი მკლავით დაუჭირეთ. 3. **სახე და თავი:** სახე უსაპნოდ, სუფთა წყლით დაბანეთ. თვალები შიდა კუთხიდან გარეთა კუთხისკენ გაუწმინდეთ. თავი სპეციალური, თვალების არდამწველი საბავშვო შამპუნით დაბანეთ. 4. **სხეული:** არ დაგავიწყდეთ იღლიების, კისრის ნაკეცებისა და თითებს შორის ადგილების დაბანა. > მითი: „პირველი 40 დღის განმავლობაში წყალში მარილის ჩაყრა აუცილებელია.“ სიმართლე: მარილიანმა წყალმა შეიძლება ბავშვის ნაზი კანი გამოაშროს და ქავილი გამოიწვიოს. ჩვეულებრივი ონკანის წყალი (თუ სუფთაა) ან ანადუღარი წყალი საუკეთესო არჩევანია. > ## 3. საფენის გამოცვლა და გამოყელვისგან დაცვა ბავშვის კანი ძალიან მგრძნობიარეა. თუ ნესტი და განავალი კანთან ხანგრძლივად რჩება, ვითარდება გამოყელვა (diaper rash). - **ხშირად გამოუცვალეთ:** ბავშვს საფენი ყოველ 2-3 საათში ერთხელ ან კუჭში ყოველი გასვლისთანავე გამოუცვალეთ. - **დაბანეთ და ნუ გაწმენდთ:** შეძლებისდაგვარად, სველი ხელსახოცის გამოყენების ნაცვლად, ბავშვს საჯდომი გამდინარე წყლით დაბანეთ. ხელსახოცებმა (ყველაზე ძვირადღირებულმაც კი) შეიძლება გაღიზიანება გამოიწვიოს. - **ჰაერის აბაზანა:** ახალი საფენის ჩაცმამდე ბავშვი 5-10 წუთით საფენის გარეშე დატოვეთ, რათა კანმა ისუნთქოს. - **კრემი:** გამოიყენეთ თუთიის შემცველი დამცავი კრემები (Sudocrem, Desitin და სხვ.). პუდრის (ტალკის) გამოყენება აღარ არის რეკომენდებული (შეიძლება სასუნთქ გზებში მოხვდეს). ## 4. კანის მოვლა: აქერცვლა და გამონაყარი პირველ კვირებში ბავშვის კანზე შეიძლება აქერცვლა ან პატარა მუწუკები შენიშნოთ. - **აქერცვლა:** ეს ნორმალურია. ბავშვი 9 თვის განმავლობაში წყლიან გარემოში იმყოფებოდა, ახლა კი ჰაერთან აქვს შეხება. შეგიძლიათ დამატენიანებელი საბავშვო ზეთი ან ლოსიონი წაუსვათ. - **ჰორმონული გამონაყარი:** სახეზე შეიძლება წვრილი წითელი გამონაყარი (ახალშობილთა აკნე) გაუჩნდეს. ეს დედისგან გადაცემულ ჰორმონებს უკავშირდება და მკურნალობის გარეშე, თავისით გაივლის. არ გაწუროთ! ## 5. ყურები, ცხვირი და ფრჩხილები - **ყურები:** ყურის ჩხირი არასოდეს შეიყვანოთ ყურის არხში! მხოლოდ გარეთა ნაწილი გაუწმინდეთ. - **ცხვირი:** გაჭედილი ცხვირი ბავშვს წოვაში ხელს უშლის. შეგიძლიათ ზღვის წყლის წვეთებითა და ასპირატორით გაუწმინდოთ. - **ფრჩხილები:** ბავშვები ხშირად იკაწრავენ სახეს. ფრჩხილები ძილის დროს სპეციალური საბავშვო მაკრატლით მოაჭერით. პირველ დღეებში შეგიძლიათ ხელთათმანებიც ჩააცვათ. პირველი დღეები შეიძლება რთულად მოგეჩვენოთ, მაგრამ გვერწმუნეთ, ძალიან მალე ყველაფერს შეეჩვევით. თქვენი ბავშვის საუკეთესო ექსპერტი სწორედ თქვენ ხართ. ენდეთ საკუთარ ინსტინქტებს და ნუ მოგერიდებათ დახმარების თხოვნა (მეუღლისგან, დედისგან). ბავშვის ძილის რეჟიმის, კვებისა და წონის მატების თვალყურის სადევნებლად ჩამოტვირთეთ **Anacan აპლიკაცია**. პირველი წლის განმავლობაში თქვენ გვერდით ვართ!