Эпидуралдық анестезия (ауырсынусыз босану): пайдасы мен жанама әсерлері

Жүктілік кезінде босану туралы ойлағанда, көптеген әйелдің ең үлкен қорқынышы — ауырсыну. *«Толғаққа шыдай аламын ба?»* деген сұрақ кейде қуаныш сезіміне де көлеңке түсіреді. Бақытымызға қарай, заманауи медицина бізге **эпидуралдық анестезия** (халық арасында «Пайғамбар инесі» немесе «ауырсынусыз босану» деп аталады) сияқты мүмкіндік ұсынады. Алайда бұл тақырыпқа қатысты «бел ауырып қалады», «сал болып қаласың», «балаға зиян тигізеді» деген мифтердің көптігі сонша, әйелдерге таңдау жасау қиынға соғады. Бұл процедураның шын мәнінде не екенін, қалай әсер ететінін және қандай қауіптері барын медициналық деректерге сүйене отырып қарастырайық. ## Эпидуралдық анестезия қалай әсер етеді? Эпидуралдық анестезия — дененің белгілі бір бөлігіндегі (кіндіктен төмен) ауырсыну сезімін бөгейтін аймақтық жансыздандыру әдісі. **Процедура қалай жасалады?** 1. Сіз отырасыз немесе бір қырыңызбен жатасыз (беліңізді «мысық сияқты» иіп, дөңгелетуіңіз керек). 2. Анестезиолог бел аймағын жансыздандырады (ең қатты сезілетіні — осы ине). 3. Жұлын өзегіне кірмей, тек **эпидуралдық кеңістікке** өте жіңішке катетер (пластик түтікше) енгізіледі. 4. Ине алынып, тек жұмсақ катетер қалады да, дәрі сол арқылы беріледі. Нәтижесінде толғақты (жатырдың жиырылуын) қысым ретінде сезесіз, бірақ **ауырсынуды сезбейсіз**. Есіңіз анық болады, қозғала аласыз (дозаға байланысты) және босануға белсенді қатысасыз. ## Артықшылықтары: Неліктен таңдауға болады? 1. **Ауырсынусыз босану:** Ең басты артықшылығы — осы. Толғақтан туындайтын күйзеліс пен шаршаудан арыласыз. Күшіңізді айқайлауға емес, бөпені итеріп шығаруға (босанудың екінші кезеңіне) сақтайсыз. 2. **Тыныштану:** Ауырсыну азайғанда ағзадағы адреналин деңгейі төмендейді, бұл жатыр мойнының жеңілірек ашылуына көмектесуі мүмкін. 3. **Шұғыл кесарь тілігін жасау мүмкіндігі:** Егер босану кезінде кенеттен мәселе туындап, кесарь тілігі қажет болса, жалпы наркоз алудың қажеті болмайды. Катетер арқылы берілетін дәрінің дозасы ғана арттырылады. 4. **Гипертония кезінде пайдалы:** Эпидуралдық анестезия жоғары қан қысымын төмендетуге көмектеседі, сондықтан преэклампсия қаупі бар аналар үшін пайдалы болуы мүмкін. ## Кемшіліктері мен жанама әсерлері Кез келген медициналық араласудың қаупі бар, алайда эпидуралдық анестезияға байланысты асқынулар сирек кездеседі және әдетте бақылауға келеді. - **Қан қысымының төмендеуі:** Бұл — ең жиі кездесетін жағдай. Дәрігерлер мұны алдын ала білетіндіктен, Сізге тамыр арқылы сұйықтық енгізіп, қан қысымыңызды бақылауда ұстайды. - **Босанудың ұзаруы:** Кейбір жағдайларда эпидуралдық анестезия босанудың екінші кезеңін (итеру кезеңін) сәл ұзартуы мүмкін, себебі толғақты сезбегендіктен, қашан күшену керегін білмеуіңіз ықтимал. Дәрігеріңіз Сізге бағыт береді. - **Бас ауруы:** Өте сирек жағдайда (1%-ден аз) ине байқаусызда жұлын сұйықтығы орналасқан қабықты тесіп кетсе, босанғаннан кейін қатты бас ауруы пайда болуы мүмкін. Бұл жағдай емделеді. - **Аяқтың ұюы:** Босанғаннан кейін бірнеше сағат бойы аяқтарыңызда ауырлық немесе ұю сезілуі мүмкін. ## Мифтер мен шындық > Миф: «Эпидуралдық анестезия сал қылып тастайды». Шындық: Бұл іс жүзінде мүмкін емес. Ине жұлынға (жүйкелер орналасқан жерге) салынбайды, одан едәуір алыс аймаққа енгізіледі. > > Миф: «Бел өмір бойы ауырып қалады». Шындық: Ине салынған жер 1-2 күн аздап сезімтал болуы мүмкін. Алайда босанғаннан бірнеше ай өткен соң беліңіз ауырса, оның себебі ине емес, жүктілік кезінде дененің ауырлық орталығының өзгеруі және бөпені қолда көтеріп жүру болуы мүмкін. > > Миф: «Дәрі бөпеге өтіп, оны жансыздандырады». Шындық: Эпидуралдық анестезияға қолданылатын дәрілердің қанға сіңетін мөлшері өте аз және бөпеге елеулі әсер етпейді. Бөпелер әдетте сергек күйде дүниеге келеді. > ## Қашан жасалуы керек? Эпидуралдық анестезия толғақ тұрақты болғанда және жатыр мойны **3-4 см** ашылғанда жасалады. Тым ерте жасалса, босануды баяулатуы мүмкін; ал тым кеш жасалса (жатыр мойны толық ашылғанда), оның мәні болмауы ықтимал. ## Бағасы қанша? Мемлекеттік ауруханаларда медициналық көрсетілім болса, тегін жасалады (бірақ әдетте кесарь тілігі кезінде қолданылады). Ал жекеменшік клиникаларда табиғи босану пакетіне қосымша **100-200 AZN** шамасында төлем талап етілуі мүмкін. Эпидуралдық анестезияны таңдау — батырлықтан бас тарту емес, заманауи медицина ұсынған жайлылықты пайдалану. Егер ауырсынуға төзімділігіңіз төмен болса немесе босану сәтінен ләззат алып, сол алғашқы сәтті ауырсынусыз өткізгіңіз келсе, бұл мүмкіндікті қарастырып көріңіз. Шешім қабылдамас бұрын анестезиологпен сөйлесіп, қорқыныштарыңызбен бөлісіңіз. Басқа аналардың эпидуралдық анестезиядан өткен тәжірибесін **Anacan қолданбасынан** оқып, шынайы ақпарат ала аласыз.