Epidurale verdoving: voordelen en bijwerkingen

Als ze tijdens de zwangerschap aan de bevalling denken, is pijn voor veel vrouwen de grootste angst. De vraag *"Kan ik de weeën wel aan?"* overschaduwt soms zelfs het gevoel van blijdschap. Gelukkig biedt de moderne geneeskunde ons een mogelijkheid als **epidurale anesthesie** (in de volksmond ook wel de "naald van de Profeet" of "pijnloze bevalling" genoemd). Toch bestaan er zoveel fabels over dit onderwerp – "je houdt er rugpijn aan over", "je raakt verlamd", "het is schadelijk voor de baby" – dat vrouwen het moeilijk vinden om te kiezen. Laten we aan de hand van medische feiten bekijken wat deze procedure precies inhoudt, hoe die werkt en welke risico's eraan verbonden zijn.Hoe werkt epidurale anesthesie? Epidurale anesthesie, ook wel een ruggenprik genoemd, is een regionale verdoving die het pijngevoel in een bepaald deel van het lichaam blokkeert, namelijk onder de navel. **Hoe wordt de procedure uitgevoerd?**1. Je zit of ligt op je zij en maakt je rug bol "als een kat". 2. De anesthesioloog verdooft je onderrug. Dit is de prik die je het meest voelt. 3. Zonder het wervelkanaal binnen te gaan, wordt een zeer dunne katheter (kunststof slangetje) in de **epidurale ruimte** geplaatst. 4. De naald wordt verwijderd, alleen de zachte katheter blijft zitten en via deze katheter wordt de medicatie toegediend.Hierdoor voel je de weeën als druk of spanning, maar **voel je geen pijn**. Je blijft bij bewustzijn, kunt bewegen (afhankelijk van de dosis) en actief aan de bevalling deelnemen.Voordelen: waarom zou je hiervoor kiezen?1. **Pijnloze bevalling:** Dit is het grootste voordeel. Je hebt minder last van de stress en uitputting die weeën veroorzaken. Zo bewaar je je energie voor het persen (de tweede fase van de bevalling) in plaats van voor het schreeuwen. 2. **Ontspanning:** Als de pijn afneemt, daalt het adrenalinegehalte in je lichaam. Hierdoor kan de baarmoedermond zich mogelijk gemakkelijker openen. 3. **Mogelijkheid tot een spoedkeizersnede:** Als er tijdens de bevalling plotseling een probleem ontstaat en een keizersnede nodig is, is algehele narcose niet nodig. De dosis medicatie wordt dan eenvoudig via de katheter verhoogd. 4. **Gunstig bij hoge bloeddruk:** Epidurale anesthesie helpt een hoge bloeddruk te verlagen. Dit is gunstig voor moeders met een verhoogd risico op pre-eclampsie.Nadelen en bijwerkingen Elke medische ingreep brengt risico's met zich mee, maar complicaties van een ruggenprik zijn zeldzaam en meestal goed te behandelen. - **Daling van de bloeddruk:** Dit komt het vaakst voor. Omdat artsen hierop voorbereid zijn, krijg je een infuus met vocht en wordt je bloeddruk gecontroleerd. - **Langere bevalling:** In sommige gevallen kan een ruggenprik de tweede fase van de bevalling, het persen, iets verlengen. Doordat je de wee niet voelt, weet je mogelijk niet wanneer je moet persen. Je arts begeleidt je hierbij. - **Hoofdpijn:** Heel soms (minder dan 1%) kan de naald per ongeluk het vlies rond het hersenvocht doorboren. Hierdoor kun je na de bevalling ernstige hoofdpijn krijgen. Dit is behandelbaar. - **Gevoelloze benen:** Je benen kunnen na de bevalling enkele uren zwaar of gevoelloos aanvoelen.Fabels en feitenFabel: "Een ruggenprik veroorzaakt verlamming." Feit: Dit is vrijwel onmogelijk. De naald wordt niet in het ruggenmerg geplaatst, waar de zenuwen zich bevinden, maar op ruime afstand daarvan.Fabel: "Je houdt er levenslang rugpijn aan over." Feit: De plek van de prik kan 1-2 dagen wat gevoelig zijn. Heb je maanden na de bevalling rugpijn, dan komt dat niet door de naald, maar door de verschuiving van je zwaartepunt tijdens de zwangerschap en het dragen van je baby.Fabel: "De medicatie bereikt de baby en verdooft die." Feit: Er wordt maar een zeer kleine hoeveelheid van de epidurale medicatie in het bloed opgenomen. Dit heeft geen ernstige gevolgen voor de baby. Baby's worden meestal alert geboren.Wanneer wordt de ruggenprik gegeven? Epidurale anesthesie wordt gegeven wanneer de weeën regelmatig zijn en de baarmoedermond **3-4 cm** ontsluiting heeft. Als de ruggenprik te vroeg wordt gegeven, kan die de bevalling vertragen. Bij volledige ontsluiting kan het te laat zijn en heeft de prik mogelijk geen zin meer.Wat kost het? In staatsziekenhuizen is de ruggenprik gratis als er een medische indicatie is, maar meestal wordt deze bij een keizersnede gebruikt. In privéklinieken kan naast het pakket voor een vaginale bevalling een extra betaling van ongeveer **100-200 AZN** nodig zijn. Kiezen voor epidurale anesthesie betekent niet dat je niet dapper bent, maar dat je gebruikmaakt van het comfort dat de moderne geneeskunde biedt. Als je een lage pijngrens hebt of gewoon van de bevalling wilt genieten en dat eerste moment zonder pijn wilt beleven, kun je deze optie overwegen. Bespreek je angsten met een anesthesioloog voordat je een beslissing neemt. Door de ervaringen van andere moeders met een ruggenprik in de **Anacan-app** te lezen, kun je een realistischer beeld krijgen.