ორსულობის დროს შეშუპება (ედემა): ფეხების შეშუპების მიზეზები და გამოსავალი

ცდილობთ საყვარელი ფეხსაცმლის ჩაცმას, მაგრამ თითქოს ერთ ღამეში დაპატარავდა? საღამოს ფეხებში სიმძიმისა და "გადავსების" შეგრძნება გაწუხებთ? გილოცავთ, თქვენ იმ ორსულთა დაახლოებით 75%-ს შეუერთდით, რომლებიც "შეშუპების კლუბის" წევრები არიან. ორსულობის დროს შეშუპება (ედემა) – სითხის დაგროვება, განსაკუთრებით კოჭებში, ტერფებსა და თითებში – ძალიან გავრცელებული და, ჩვეულებრივ, უვნებელი მდგომარეობაა. თუმცა ზოგჯერ ის მხოლოდ კოსმეტიკური პრობლემა კი არა, ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული სერიოზული გამაფრთხილებელი ნიშანიც შეიძლება იყოს. ამ სტატიაში აგიხსნით შეშუპების ნამდვილ მიზეზებს, მისი შემსუბუქების გზებს და იმას, თუ როდის უნდა მიმართოთ ექიმს სასწრაფოდ. ## რატომ "ვშუპდებით" ორსულობის დროს? თქვენს ორგანიზმში სითხის დაგროვება სინამდვილეში თქვენთვის და თქვენი ბავშვისთვის სასარგებლო მექანიზმია. შეშუპების წარმოქმნას სამი ძირითადი ფიზიოლოგიური მიზეზი აქვს: ### 1. სისხლისა და სითხის მოცულობის ზრდა ორსულობის დროს თქვენს ორგანიზმში სისხლისა და სითხის რაოდენობა დაახლოებით **50%-ით იზრდება**. ეს დამატებითი სითხე ბავშვის განვითარებისთვისაა საჭირო და ასევე ქმნის მარაგს, რათა მშობიარობის დროს დაკარგული სისხლი ანაზღაურდეს. ### 2. საშვილოსნოს ზეწოლა ბავშვის ზრდასთან ერთად საშვილოსნო მძიმდება. ეს სიმძიმე აწვება მსხვილ სისხლძარღვს, რომლითაც სისხლი სხეულის ქვედა ნაწილიდან გულისკენ ბრუნდება (**ქვედა ღრუ ვენა**). შედეგად, სისხლის მიმოქცევა ნელდება, სითხე სისხლძარღვებიდან ქსოვილებში გადადის და ფეხებში გროვდება. ### 3. ჰორმონული ცვლილებები პროგესტერონისა და ესტროგენის დონის მატება ორგანიზმში მარილისა და წყლის შეკავებას (სითხის შეკავებას) იწვევს. > საინტერესო ფაქტი: შეშუპება, ჩვეულებრივ, დღის ბოლოს ან ცხელ ამინდში უფრო მეტად იგრძნობა. დილით, გაღვიძებისას კი შემცირებულია. > ## ჩვეულებრივი შეშუპება თუ საშიში სიგნალი? (პრეეკლამფსია) უმეტეს შემთხვევაში შეშუპება ნორმალურია. თუმცა ზოგჯერ ის შეიძლება იყოს სერიოზული მდგომარეობის, **პრეეკლამფსიის** (ორსულთა ტოქსიკოზის), ნიშანი. **როდის უნდა მიმართოთ ექიმს დაუყოვნებლივ?** - **უეცარი შეშუპება:** თუ ერთი დღის განმავლობაში სახე ან ხელები უეცრად და ძლიერ შეგიშუპდათ. - **მხოლოდ ერთი ფეხი:** თუ მხოლოდ ერთი ფეხი შეგიშუპდათ, გაწითლდა და გტკივათ (ღრმა ვენების თრომბოზის რისკი). - **თავის ტკივილი და მხედველობის დარღვევა:** თუ შეშუპებას თან ახლავს ძლიერი თავის ტკივილი, თვალწინ "ბუზების ციმციმი" ან მხედველობის დაბინდვა. - **მუცლის ტკივილი:** მკვეთრი ტკივილი ნეკნების ქვეშ. ეს სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს პრეეკლამფსიაზე, რომელსაც მაღალი არტერიული წნევა ახლავს და გადაუდებელ ჩარევას საჭიროებს. ## შეშუპების შემცირების 7 ეფექტური გზა თუ შეშუპება ფიზიოლოგიურია, მისი სრულად გაქრობა შეუძლებელია, თუმცა შესაძლებელია შემსუბუქება. ### 1. დალიეთ მეტი წყალი (დიახ, სწორად წაიკითხეთ!) მართალია, შეიძლება ალოგიკურად მოგეჩვენოთ, მაგრამ წყლის სმა ორგანიზმიდან ჭარბი სითხის გამოდევნას უწყობს ხელს. როცა ორგანიზმს წყალი აკლდება, ის "შიშდება" და წყალს მარაგის სახით ინახავს. საკმარისი წყლის მიღება (დღეში 8-10 ჭიქა) თირკმელების მუშაობას აძლიერებს და ტოქსინების გამოდევნას უწყობს ხელს. ### 2. შეამცირეთ მარილი, მაგრამ სრულად ნუ ამოიღებთ მარილი (ნატრიუმი) ორგანიზმში წყალს აკავებს. - **მოერიდეთ:** მწნილებს (დამწნილებულ კიტრს, პომიდორს), მარინადებს, ჩიფსებს, მარილიან კრეკერებსა და კონსერვებს. - **ყურადღება:** მარილის სრულად ამოღებაც არ შეიძლება, რადგან იოდირებული მარილი ბავშვისთვის მნიშვნელოვანია. უბრალოდ შეამცირეთ მისი რაოდენობა და სუფრასთან კერძს დამატებით მარილს ნუ მოაყრით. ### 3. დაიძინეთ მარცხენა გვერდზე ძილის დროს მარცხენა გვერდზე წოლა "ქვედა ღრუ ვენაზე" საშვილოსნოს ზეწოლას ამცირებს. ეს აუმჯობესებს სისხლის მიმოქცევას და თირკმელების მუშაობას აადვილებს. ### 4. ფეხები მაღლა აწიეთ დღის განმავლობაში, როგორც კი შესაძლებლობა გექნებათ, განსაკუთრებით საღამოს, ფეხები გულის დონეზე მაღლა აწიეთ. წამოწექით დივანზე და ფეხების ქვეშ ბალიში დაიდეთ ან ფეხები კედელს მიაყრდენით. მიზიდულობის ძალა სითხის უკან დაბრუნებას შეუწყობს ხელს. ### 5. კომბოსტოს ფოთლების კომპრესი (ბებიების მეთოდი) ბუნებრივი გამაგრილებელი ეფექტისთვის შეგიძლიათ მაცივარში შენახული კომბოსტოს ფოთლები შეშუპებულ ფეხებზე შემოიხვიოთ. ეს ტკივილსა და სიმხურვალის შეგრძნებას შეამცირებს. ### 6. კომფორტული ფეხსაცმელი და წინდები - მაღალქუსლიან ფეხსაცმელზე სრულად უარი თქვით. - ნუ ჩაიცვამთ მჭიდრო რეზინის მქონე წინდებს, რომლებიც ფეხებზე გიჭერთ. - თუ ექიმი გირჩევთ, ჩაიცვით **კომპრესიული წინდები (ვარიკოზის საწინააღმდეგო წინდები)**. ისინი დილით, საწოლიდან ადგომამდე უნდა ჩაიცვათ. ### 7. იმოძრავეთ დიდხანს ნუ დარჩებით ერთსა და იმავე მდგომარეობაში (მჯდომარე ან მდგომარე). - თუ ოფისში მუშაობთ, ყოველ საათში ადექით და გაიარეთ. - კოჭები წრიული მოძრაობით ამოძრავეთ. - ცურვა ან წყალში სიარული, წყლის წნევის წყალობით, შეშუპების შესამცირებლად საუკეთესო ვარჯიშია. ## კვება: შეშუპების შემამცირებელი ბუნებრივი საშუალებები ზოგიერთ საკვებს ბუნებრივი დიურეზული (შარდმდენი) ეფექტი აქვს და შეუძლია შეშუპების შემცირება: - **კალიუმით მდიდარი საკვები:** ბანანი, გარგარი (გარგარის ჩირი), კარტოფილი (კანიანად მომზადებული), ისპანახი. - **ბუნებრივი დიურეტიკები:** კიტრი, საზამთრო (სეზონზე), ნიახური, ოხრახუში (მცირე რაოდენობით). - **ცილა:** რაციონში ცილის (ხორცი, კვერცხი, პარკოსნები) ნაკლებობამაც შეიძლება შეშუპება გამოიწვიოს. ორსულობის დროს "სპილოს ფეხების" ქონა არავის ოცნება არ არის, თუმცა ეს დროებითი მდგომარეობაა. მშობიარობიდან მალევე (ჩვეულებრივ, პირველ 1-2 კვირაში) თქვენი ორგანიზმი ჭარბ სითხეს სწრაფად გამოდევნის და ძველი ფეხსაცმლის ჩაცმას კვლავ შეძლებთ. წონის მატებისა და შეშუპების სიმპტომების გასაკონტროლებლად გამოიყენეთ **Anacan აპლიკაცია**. თუ სასწორი წონის უეცარ მატებას აჩვენებს, ეს შეიძლება ფარული შეშუპების ნიშანი იყოს — დაუყოვნებლივ აცნობეთ თქვენს ექიმს.