Homiladorlik
Bachadon tonusi (gipertonus): xavflimi va qanday davolanadi?
Homiladorlikda "bachadon tonusi" (gipertonus) nima? Qorin qattiqlashishi va qisqarishlarning sabablari, xavfli holatlar hamda davolash usullari. Magniy, Papaverin va yotoq rejimi haqida bilishingiz kerak bo‘lgan ma’lumotlar.

Homiladorlik paytida shifokor qabulida eng ko‘p eshitiladigan va ayollarni xavotirga soladigan tashxislardan biri "bachadon tonusi" yoki "gipertonus"dir. UTT paytida shifokorning qoshlarini chimirib, "Sizda tonus bor" deyishi ko‘plab bo‘lajak onalar uchun xavotirli signalga aylanadi.
Aslida bu "tonus" nima? Qorinning har bir qattiqlashishi homila tushishiga olib keladimi? Yoki bu organizmning tabiiy reaksiyasimi? Keling, ushbu keng tarqalgan tashxis ortidagi haqiqatlar, afsonalar va tibbiy faktlarni ko‘rib chiqamiz.
Bachadon tonusi aslida nima?
Sodda qilib aytganda, bachadon ichi bo‘sh, mushaklardan iborat a’zodir. Har qanday mushak kabi (masalan, qo‘l mushagi), bachadon ham qisqarish va bo‘shashish xususiyatiga ega.
Normal tonus: Bachadon mushaklarining yengil tarang holatda bo‘lishi tabiiydir.
Gipertonus (yuqori tonus): Bachadon mushaklarining muddatidan oldin, beixtiyor va uzoq vaqt davomida qisqarishidir.
Homiladorlik davomida bachadon kattalashgani sari mushak tolalari cho‘ziladi. Ba’zan yurish, kulish yoki homila harakatlanishi paytida bachadon qisqa muddatga qisqarishi mumkin. Bu tabiiy holat. Ammo bu qisqarishlar og‘riqli bo‘lsa va uzoq davom etsa, ehtiyot bo‘lish kerak.
Alomatlar: tonusni qanday his qilishingiz mumkin?
Ko‘plab ayollar tonusni "toshdek qotish" deb ta’riflaydi.
Qorin qattiqlashishi: Qo‘lingizni qorningizga qo‘yganingizda, uning toshdek qattiq ekanini his qilasiz.
Og‘riq: Hayz paytidagi og‘riqqa o‘xshash, beldan boshlanib qorinning pastki qismiga tarqaladigan simillovchi yoki tortuvchi og‘riqlar.
Og‘irlik hissi: Chov sohasida bosim yoki to‘lib turgandek his.
Nima sababdan yuzaga keladi? (Sabablar)
Gipertonusga ko‘plab omillar sabab bo‘lishi mumkin:
Progesteron yetishmovchiligi: Homiladorlikni saqlab turuvchi ushbu gormonning kamligi bachadonning bo‘shashishiga xalaqit berishi mumkin.
Magniy yetishmovchiligi: Magniy mushaklarning bo‘shashishi uchun muhimdir.
Stress va charchoq: Asabiy zo‘riqish mushaklarga bevosita ta’sir qiladi.
Jismoniy zo‘riqish: Og‘ir yuk ko‘tarish yoki uzoq vaqt oyoqda turish.
Infeksiyalar: Jinsiy yo‘l bilan yuqadigan infeksiyalar yoki buyrak bilan bog‘liq muammolar.
Gaz va qorin dam bo‘lishi: Ichakdagi muammolar bachadonga bosim o‘tkazib, tonusni keltirib chiqarishi mumkin.
Tonus qachon xavfli?
Qorinning har bir qattiqlashishi xavfli emas. Ammo quyidagi holatlarda bu homila tushishi yoki muddatidan oldin tug‘ruq xavfini tug‘dirishi mumkin:
Dastlabki haftalarda (1-trimestr): Kuchli og‘riq yoki qonli ajralma bilan kechadigan tonus embrionning bachadon devoridan ajralishiga (gematoma) sabab bo‘lishi mumkin.
Keyingi haftalarda: Agar qisqarishlar muntazam tus olsa va dam olganda o‘tib ketmasa, bu bachadon bo‘ynining qisqarishiga va muddatidan oldin tug‘ruqqa olib kelishi mumkin.
Brexton-Hiks qisqarishlari (soxta to‘lg‘oq) bilan adashtirmang!
20-haftadan keyin boshlanadigan, og‘riqsiz, nomuntazam va qisqa davom etadigan (30-60 soniya) qisqarishlar "soxta to‘lg‘oq" hisoblanadi. Bu bachadonning tug‘ruqqa tayyorgarlik mashqi bo‘lib, mutlaqo tabiiy holatdir.
>
Davolash va birinchi yordam: nima qilish kerak?
Agar qorningizda taranglik his qilsangiz, darhol vahimaga tushmang. Stress tonusni yanada kuchaytiradi.
Uy sharoitida birinchi yordam (shifokorga borgunga qadar)
Yotib, dam oling: Harakatni to‘xtating va qulay holatda yoting.
Suv iching: Suvsizlanish (degidratatsiya) mushak spazmlarining asosiy sabablaridan biridir. 1-2 stakan suv iching.
Chuqur nafas oling: Buruningiz orqali chuqur nafas olib, og‘zingiz orqali asta-sekin chiqaring. Bu tanani bo‘shashtiradi.
Iliq dush: Iliq suv (qaynoq emas!) mushaklarni bo‘shashtirishi mumkin.
Tibbiy davolash (faqat shifokor tavsiyasi bilan!)
Ozarbayjonda shifokorlar gipertonus holatida odatda quyidagi vositalarni buyuradilar:
Magniy B6: Mushaklarni bo‘shashtirish va asab tizimini mustahkamlash uchun.
Spazmolitiklar (Papaverin shamlari, No-shpa): Og‘riq va spazmni bartaraf etuvchi "tez yordam" vositalari.
Progesteron preparatlari (Dufaston, Utrojestan): Agar sabab gormonal yetishmovchilik bo‘lsa.
Diqqat: Hech qanday dori vositasini, hatto vitaminlarni ham shifokoringiz bilan maslahatlashmasdan qabul qilmang.
>
"Bachadon tonusi" tashxisi sizni qo‘rqitmasligi kerak, ammo uni e’tiborsiz ham qoldirmang. Tanangizga quloq tuting. Agar og‘riq kuchli bo‘lsa, qon ketsa yoki shunchaki xavotirlanayotgan bo‘lsangiz, albatta shifokoringiz bilan bog‘laning.
Homiladorligingiz tinch va stresssiz o‘tishi uchun Anacan ilovasida kundalik alomatlaringizni qayd eting va "Xavfsizlik" bo‘limidagi tavsiyalardan foydalaning. Unutmang, xotirjam ona — sog‘lom chaqaloq demakdir.



