Жаңа туған нәрестенің дамуы: алғашқы айларда бөпеңізді және Сізді не күтеді?

Бөпеңізді алғаш рет бауырыңызға басқан сәт — өміріңіздегі ең ұмытылмас әрі ғажайып сәттердің бірі. Ана құрсағындағы жылы әрі қорғалған ортадан шығып, жаңа әлемге келу — бөпе үшін үлкен өзгеріс. Алғашқы апталарда бөпеңіз тек ұйықтап, тамақтанып жатқандай көрінуі мүмкін. Алайда шын мәнінде осы қысқа уақыт ішінде оның денесі мен миы таңғаларлық жылдамдықпен дамиды.

Ал алғашқы айларда бөпеңізді жақсырақ түсіну үшін нені білуіңіз керек? Ең маңызды жайттарды қарапайым әрі түсінікті түрде қарастырайық.

1. Табиғи рефлекстер: бөпеңіздің жасырын қабілеттері

Алғашқы апталарда бөпеңіздің қимылдарының көбі саналы түрде жасалмайды. Табиғат оған осы жаңа ортада өмір сүруге және қажеттіліктерін білдіруге көмектесетін бірқатар автоматты рефлекс берген.

• Іздеу және ему рефлексі: Бөпеңіздің бетін саусағыңызбен жайлап сипасаңыз, ол бірден басын сол жаққа бұрып, аузын ашады. Бұл — қарны ашқанда қорегін (ананың омырауын немесе емізікті) табуға көмектесетін туа біткен түйсік.

• Селк ету (Моро) рефлексі: Кенет дыбыс шыққанда немесе қалпы өзгергенде, бөпеңіздің қолдары мен аяқтарын бірден екі жаққа жайып, кейін өзін құшақтағандай қайта жинағанын байқауыңыз мүмкін. Бұл — толығымен қалыпты реакция, ол 3-4 айдан кейін өздігінен жоғалады.

• Қармау рефлексі: Саусағыңызды оның кішкентай алақанына салсаңыз, қалай қатты қысып ұстайтынын көресіз. Бұл қимыл — араларыңыздағы жылы байланысты қалыптастырудың ең тамаша жолдарының бірі.

2. Сезімдер әлемі: көру, есту және иіс сезу

Бөпеңіздің сезім мүшелері дүниеге келген сәтте әлі толық жетілмеген болады, олар уақыт өте келе сыртқы әлемге бейімделеді.

• Көру қабілеті: Жаңа туған нәрестелер алысты көре алмайды. Олар шамамен 20-25 см қашықтықтағы заттарды жақсы көреді. Бұл — емізу кезінде Сіздің бетіңіз бен оның көздерінің арасындағы қашықтық. Яғни ол дәл Сіздің жүзіңізді анық көруге бейімделген! Алғашқы кезде олар тек ақ, қара және контраст түстерді ажырата алады.

• Ананың дауысы мен иісі: Бөпеңіз Сіздің даусыңызды ана құрсағында жатқан кезінен-ақ таниды. Ол жылаған кезде Сіздің жұмсақ даусыңыз оны тез тыныштандыра алады. Сонымен қатар бөпелер иіске өте сезімтал келеді. Анасының және ана сүтінің иісі оларға қауіпсіздікте екенін сездіреді.

3. Ұйқы режимі: неліктен күн мен түн ауысып кетеді?

Алғашқы айларда аналарды ең көп шаршататын мәселе — ұйқы режимі. Бөпелер тәулігіне 14-17 сағат ұйықтағанымен, олардың ұйқысы әдетте қысқа-қысқа бөліктерден тұрады.

• Мазасыз ұйқы: Бөпеңіз ұйықтап жатқанда бетін тыжырайтып, күлімсіреп, әртүрлі дыбыс шығарып немесе жиі селк етуі мүмкін. Бұл "белсенді ұйқы" деп аталады және бөпенің миының дамуы үшін өте маңызды.

• Күн мен түннің айырмашылығы: Жаңа туған нәрестелер күн мен түнді ажырата алмайды, өйткені олардың ұйқы гормоны (мелатонин) әлі толық бөлінбейді. Күндіз үйді жарық, ал түнде қараңғы әрі тыныш ұстау арқылы оның биологиялық сағатының қалыптасуына көмектесе аласыз (бұл үдеріс әдетте 2-ші айдан бастап жүреді).

4. Тамақтану және кішкентай асқазан: неліктен жиі қарны ашады?

"Бөпем неліктен тоқтаусыз емгісі келеді?" деген сұрақ барлық дерлік ананы алаңдатады. Мұның өте қарапайым анатомиялық себебі бар:

• Алғашқы күндері бөпенің асқазаны небәрі бір шие көлеміндей болады.

• Бір аптаға толғанда ол шамамен бір өрік көлеміне жетеді.

Асқазаны өте кішкентай болғандықтан және ана сүті оңай қорытылатындықтан, бөпенің жиі (әр 1.5 - 2 сағат сайын) ашығуы — толығымен қалыпты әрі табиғи құбылыс.

Дәрігерге қашан жүгіну керек?

Әр бөпенің өсу қарқыны әртүрлі болғанымен, алғашқы айда кейбір жағдайларға ерекше назар аудару қажет. Төмендегі белгілерді байқасаңыз, міндетті түрде педиатрыңызға хабарласыңыз:

• Дене қызуының 38°C немесе одан жоғары болуы.

• Бөпенің тым әлсіз болуы немесе қатарынан бірнеше рет емуден бас тартуы.

• Тыныс алуының қиындауы немесе кеуде қуысының әдеттегіден қатты ішке тартылуы.

• Терісіндегі немесе көздеріндегі сарғаюдың күшейіп, іш аймағына дейін таралуы.

Anacan көмегімен бөпеңіздің жағдайын мұқият бақылаңыз

Бөпеңіздің алғашқы айлардағы осындай жылдам өзгерістерін бақылау кейде шаршатуы мүмкін. Тамақтану уақытын, ұйқы ұзақтығын және жөргек ауыстыру аралығын ұмытпау үшін Anacan қолданбасын пайдалана аласыз. Барлық мәліметті бір жерде сақтау Сізге тыныштық сыйлап қана қоймай, дәрігерге барған кезде де көп көмектеседі. Бұл күндердің өте тез өтетінін және бөпеңізбен бірге күн сайын жаңа нәрсе үйреніп жатқаныңызды ұмытпаңыз!